Adhgam’s Vala Ba shows Awareness about Water Conservation


Vala Ba is a very sharp and smart farmer from the village of Adhgam in Kankrej block. He worked tirelessly along with the Sarpanch and the leaders of his village to ensure that the lake of his village was deepened as a part of our drive mitigate the crippling water situation in drought prone and arid Banaskantha. Eventually the lake did get excavated through the support of Gems and Jewellery National Relief Foundation. However, Gujarat has experienced weak monsoon this year resulting into deficient water in its traditional water bodies. The government did supply water through the Narmada Project eventually brimming up this lake.

Mittal Patel talking to Vala Ba at Adhgam


The ground water levels in the region have gone to a low of 800 to 1000 feet. In absence of any alternate irrigation facilities the farmers have been pumping out the water to meet all their irrigation needs. Now, with the water in the lake they do not require to pump out the groundwater.

Motisar Talav filled with water in Adhgam

Vala Ba knew that if water reached the lake he would be able to recharge his failed bore-well and that is what he did. Using a 5 HP pump she injected water into the dried bore-well and recharged it. He is now able to draw water from 500 feet. If all the farmers in the region portrayed this wisdom we might be able to get respite from this worsening water situation. Our very wise Vala Ba exhibited this foresight and acted upon it.

Our respected Rashminbhai who has been the reason we plunged into Water Management always tells us, “If we can succeed in diverting  the flood waters into the ground, the ground water tables would rise up drastically!! All we need to do is plan better.”

Mittal Patel and Naranbhai with Vala Ba at Adhgam

Had the lake of Adhgam village filled up with rain water, we would have rejoiced even more. The Narmada waters will help the farmers and also succeed in recharging the ground water levels.

We are grateful to Gem and Jewellery foundation and Rashminbhai for their guidance and support. If not for their support such tasks would have been challenging to achieve.

The video is about the ongoing excavation works and the delight people experienced after the lake brimmed up.

And a picture with our dear Vala Ba!!

ગુજરાતી અનુવાદ

વાલા બા બહુ હોંશિયાર ખેડુત. કાંકરેજ તાલુકાના અધગામમાં એ રહે. પોતાના ગામનું તળાવ ઊંડુ થાય એમાં સરપંચ ને ગામના અન્ય સાથે એ ખુબ મથે. એમના ગામનું તળાવ જેમ એન્ડ જવેલરી નેશનલ રીલીફ ફાઉન્ડેશનની મદદથી અમે ખોદાવ્યું. પણ વરસાદ પડ્યો જ નહીં.

જો કે સરકારે આ ગામનું તળાવ નર્મદાની પાઈપથી ભરાવ્યું. ને અમને તળાવ ઊંડા કર્યાનું લેખે લાગ્યા જેવું લાગ્યું.

ગામમાં બોરવેલ ઘણા ને ખેડુતો ભુગર્ભમાંથી પાણી ઉલેચી ખેતી કરે. એટલે પાણીના તળ 800 થી 1000 ફૂટ ઊંડા પહોંચ્યા. પણ તળાવ ભરાવવાનું જ્યારથી શરૃ થયું ત્યારથી ભુગર્ભમાંથી પાણી ઉલેચાવાનું પ્રમાણ ઘટ્યું.

વાલાબાએ તળાવમાં પાંચ હોર્સ પાવરની એક મોટર મુકીને પોતાના ફેઈલ ગયેલા બોરવેલના કાણામાં પાણી ઉતારવાનું કર્યું. છેલ્લા ઘણા વખતથી થતી આ પ્રક્રિયાના લીધે તેમને 500 ફુટે પાણી મળવાનું શરૃ થયું.

આ થઈ વાત વોટર રીચાર્જની. દરેક ખેડુત આવી સમજણ રાખે તો કેટલું મોટું કામ થાય એટલે જ વાલાબા માટે વિશેષ માન થયું.

આદરણીય રશ્મીનભાઈ જેમણે અમને પાણીના કામો કરવા પ્રેર્યા એ હંમેશાં કહે ક્યાંય પણ પુર આવે અને પુરનું બધુ જ પાણી જમીનમાં ઉતારવામાં આવે તો પાણીના તળ કેટલા ઊંચા આવી જાય.. આ માટે બસ સુદ્રઢ આયોજનની જરૃર છે.

ખેર અધગામનું તળાવ નર્મદાના પાણીની ભરાયું. જોઈને રાજી થયા. છીછરુ તળાવ અમે ખોદાવ્યું એટલે તળાવમાં પાણી વધુ વખત ટકશે ને ખેડુતોને ફાયદો પણ થશે. સાથે પાણી જમીનમાં ઉતરવાનું પણ ખરુ.

આભાર જેમ એન્ડ જેવલરી નેશનલ રીલીફ ફાઉન્ડેશન, આદરણીય રશ્મીનભાઈનો… આપની મદદ અને માર્ગદર્શન ના મળ્યું હોત તો આ કામો થવા મુશ્કેલ હતા.

તળાવ ખોદકામ વખતે ને તળાવ ભરાયા પછી ગામલોકોએ કરેલી વાતો વિડીયોમાં મુકી છે ગમશે એ આશાએ મુકુ છું,

સાથે ખુબ સુંદર સમજણવાળા વાલા બા સાથેનો ફોટો પણ…


Water Management work to begin soon in Benap Village of Suigam Block


Mittal Patel, VSSM team and Sarpanch observing the lake at Benap

Benap is the farthest village of Suigam, Gujarat’s farthest block. Situated in Banaskantha region this is an arid drought prone region. Thanks to our decades of official planning and implementation of various government programs this and many other villages in the region have remained fairly untouched by development. The people here are very honest and simple.

Pragjibhai Rajput, the Sarpanch of Benap is a caring and compassionate human being. Seldom do we come across leaders who consider all villagers as equal and work for their betterment. The poor and marginalised hold a special place in Pragjibhai’s heart.

Mittal Patel addressing a meeting at Benap village

Benap sits right next to the Rann of Kutch, part of the great White Rann which has gained popularity in recent times. If we had to erase  all the touristy awe towards this landscape, life for the locals here is extremely tough. Benap’s arid landscape means it is a water starved region. Rainfed agriculture is the primary source of livelihood. The village has almost 8 lakes that remain empty for most part of the year. If the lakes were to be brimming with water life can turn out to be a boon for the villagers here. Since Benap is just adjacent to the Rann it has one advantage, the rain water flows through here to the Rann. The Rann is full of water during the monsoons until Diwali after which it begins to dry up. Because of its location the lakes of Benap have the potential to beam with water.

Lake at Benap Village

A minor canal of Narmada project does pass from near the village but the canal itself remains empty. 2018 has been a rain deficit year for Gujarat and the drought prone regions of North Gujarat have remained devoid of rains this year. The shallow lakes of Benap are spread across many hectors, if we deepen these lakes with proper planning and implementation we can succeed in catching the rain water and recharge the ground water too.

The condition of Benap is extremely distressful, the single rain-fed crop  they depended on too is not feasible this year. It has become a challenge for the daily wage earners to find labour. In the given condition it is imperative that we begin relief work as soon as possible in this village. We have decided to get the villagers involved with the excavation works at one of the 8 lakes. This will ensure work and daily wage for the participating labourers. The other lake will be deepened using the JCB.

This lake to be dug at Benap

The water conservation effohrts ave financial support of Mumbai based Nanditabahen Parekh, Bhanubahen and other well-wishers of VSSM. This extremely deprived region requires lot of concentrated efforts for its development. VSSM is committed to support as much as it can but it would be apt if people from these regions who have went on to settle and flourish elsewhere contribute for the much needed development of their native villages, the homeland.

ગુજરાતીમાં રૂપાંતર

સૂઈગામ તાલુકાનું છેવાડાનું ગામ બેણપ.

સાવ સીધા સાદા માણસો ગામમાં રહે. સરપંચ પ્રાગજીભાઈ રાજપૂત તો ખુબ ભલા. ગામના તમામ માટે ખુબ લાગણી. પણ વંચિતો માટે જરા વિશેષ પ્રેમ.

બેણપ રણકાંઠાનું છેવાડાનું ગામ. ચોમાસું ખેતી ત્યાં થાય. ગામમાં તળાવોની સંખ્યા આઠેક જેટલી. જો તળાવ ભરાય તો ગામ આખુ ખેતી કરી શકે.પણ આ વિસ્તારમાં વરસાદ ખુબ ઓછો પડે. પણ ઉપરવાસમાં વરસાદ પડે એનું પાણી બેણપમાં થઈને રણને મળે એટલે તળાવો ભરાવવાની શક્યતાઓ ખરી.

આમ તો નર્મદાની માઈનોર કેનાલ ગામની નજીકથી પસાર થાય પણ તેમાં ખાસ પાણી છોડવામાં આવતું નથી. આમ પણ આ વખતે ગુજરાતમાં પાણીની અછત છે. પણ જો વ્યવસ્થિત આયોજન થાય તો બેણપનું તળાવ કેટલાય હેક્ટરમાં ફેલાયેલું છે અેને ભરી શકાય. વળી તળાવ ઊંડુ હોય તો ચોમાસા દરમ્યાન ગામમાં આવતા પાણીનો સંગ્રહ પણ સારો થાય. પણ ગામના તળાવો છીછરા છે.

વર્ષ 2018નું ચોમાસુ આ વિસ્તારમાં બેઠુ જ નહીં. વરસાદ ના થતા આખા વિસ્તારની હાલત કથળી. ખેતી પણ થવાની નહીં. આવામાં મજુરી તો ક્યાંથી મળે.

સમગ્ર સ્થિતિ જોયા પછી આ વિસ્તારમાં રાહતના કામો શરૃ કરવાનો વિચાર આવ્યો.

ગામનું એક તળાવ લોકો હાથમજુરી કરીને ખોદાવે તેવું આયોજન કરવાનું કર્યું. જેથી લોકોને કામ મળે ને બીજુ ખુબ તળાવ જેસીબીથી ખોદીશું. જેથી વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થઈ શકે. કાર્યકર નારણ અને ભગવાનની દેખરેખમાં આ કામો કરીશું.

મુંબઈમાં રહેતા નંદીતાબહેન પારેખ, ભાનુબહેન ને અન્ય સ્વજનો આ કામમાં સહયોગ કરશે પણ આ વિસ્તારના ગામોની હાલત અત્યંત ખરાબ છે. ખુબ પછાત એવા આ વિસ્તાર માટે ખુબ કામ કરવાની જરૃર છે.

VSSM તો સહયોગ કરશે પણ આ વિસ્તારના લોકો જેઓ ગામ છોડીને કામ ધંધા અર્થે બહાર રહે છે તેઓ મદદ કરે તો પણ ઘણું મોટુ કામ થાય.

બેણપ ગામના લોકો સાથે થયેલી બેઠક ને તળાવો ફોટોમાં જોઈ શકાય છે.


Water Management program takes place in Shirwada village of Banaskantha with exceptional support from the village

People of Shirwada village were very enthusiastic about digging Gaam Talav and Alsiyu Talav of their village. In that, Sarpanch Karsanbhai is very enthusiastic.

Mittal Patel with the people of Shirwada village
Lake Deepening work

In order to get water to the people of his village, he got a bore-well made on his own expense. This bore-well has sweet water and the reason is the lake of the village. If we dig these lakes then the village will get sweet water all through the year. The Sarpanch talked to VSSM fieldworkers to dig their lake and expressed his willingness to make available village tractors for carrying the soil dug. In addition to that, he offered to contribute Rs. 2,00,000/- individually.Many regards to such an alert Sarpanch. An entire article can be written about his feeling to help everyone in the village.

Lake before digging

There are total 50 families including some from Valmiki community and some from other deprived sections. Sarpanch told to help these people get the house. Sarpanch gave the possession of the best places to these families. Now we will be together and apply in the government to avail government help for house construction. Shirwada Sarpanch is the best example of what one person can do if he is willing to. However, he is supported by all people of the village.

We will dig lakes besides the two main lakes of the village. We will make one, two and three pits in the lakes looking at the size of the lake in order to increase water percolation. Mainly, we will dig a small dig and remove the silt so that the rain water will percolate soon. Then we will link Gaam Talav and Alsiyu Talav so that maximum water will be stored in this 30 beegha big lake.


Lake before digging

Sarpanch has showed his willingness to make a Khet Talavdi (a pit in the farm where the water can percolate and be stored), mainly to increase the water levels.

Still today, the farmers of this region do not have the awareness to make small channels inside closer to the boundary of the field. How much water will be percolated in the canal? Our land will decrease, all these arguments will take place. But if they make small channels and khet talavdi in their fields then the water levels which have gone more than 800 ft low will come up that is for sure. Who was ready to dig the lake of their village? Same way, the farmers will also be ready.

Shirwada Water Management site

I am thankful to Sudhirbhai Thackersey who helped us to deepen the lake of this village. And the sarpanch of the village also should be thanked along with Sudhirbhai. His contribution is as important as Sudhirbhai’s support. I thank all the farmers of the village who are carrying the soil of the lake.

Much affection to all the fieldworkers Ramesh and Naran who are working in the heat of 46-47 degrees. You are real heroes of VSSM.

Photographs of the meeting with Rashminbhai, Atulbhai, Maharshibhai who had come from Mumbai and the photographs of the lake before and after digging.

Mittal Patel, Rashmin Sanghvi and other VSSM well-wishers addressing then meeting at the Shirwada village

#કાંકરેજ તાલકાના #શીરવાડાગામનું ગામતળાવ અને અળસિયુંતળાવ ઊંડુ કરાવવાની આખા ગામને ખુબ હોંશ. એમાંય સરપંચ કરશનભાઈ તો ખુબ હોંશિલા. ગામને પીવાનું પાણી મળી રહે એ માટે સરપંચે પોતના ખર્ચે બોરવેલ બનાવી આપ્યો. આ બોરવેલનું પાણી એકદમ મીઠુ ને મીઠુ પાણી હોવાનું કારણ ગામનું તળાવ. આ તળાવો ખોદાય તો બારે મહિના ગામને મીઠુ પાણી મળે. #VSSMના કાર્યકર નારણભાઈ અને રમેશભાઈ સાથે સરપંચે તળાવ ખોદાવવા બાબતે વાત કરી ને તળાવ ખોદકામમાં માટી લઈ જવાનું તો ગામ કરશે એ સિવાય પણ બે લાખ જેટલો ફાળો વ્યક્તિગત ધોરણે સરપંચે પોતે આપવા કહ્યું. આવા જાગૃત સરપંચને તો પ્રણામ કરવા જ પડે… વળી ભાવના ગામના તમામને મદદરૃપ થવાની એ અંગે તો આખો જુદો લેખ લખી શકાય એવું છે.

ગામમાં #વાલ્કિમી સમાજ અને અન્ય વંચિત સમાજના 50 પરિવારો અત્યંત ખરાબ સ્થિતિમાં રહે સરપંચે આ પરિવારોને ઘર મળે તે માટે મદદરૃપ થવા પણ વાત કરી ને એ માટે એમણે તમામ સહયોગ આપવા કહ્યું. ગામના આ પરિવારોને સારામાં સારી જગ્યાની આકારણી સરપંચ શ્રીએ આપી દીધી. બસ તેમને સરકારમાંથી મકાન સહાય મળે તે માટે અમે સાથે રહીને અરજી કરાવીશું. પણ એક વ્યક્તિ ઈચ્છે તો કેટલુ બધુ થઈ શકે તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ શિરવાડા સરપંચ શ્રી છે. જોકે ગામના તમામનો સહયોગ પણ એમને છે જ.

આ ગામ મુખ્ય બે તળાવો સિવાયના તળાવોમાં પણ વરસાદી પાણી જમીનમાં ઉતરે તે માટે તળાવની મોટાઈ જોઈને એક , બે કે ત્રણની સંખ્યામાં ઊંડી ચોકડીઓ ખોદાવીશું. મૂળ તો ચોકડી ખોદી એટલો કાંપ જમીનમાંથી કાઢી લઈશું જેથી વરસાદી પાણી જમીનમાં ઝટ ઉતરી શકે અને ગામતળાવ અને અળસિયા તળાવને લીંક કરીશું જેથી 30 વિધાના આ તળાવમાં મહત્તમ પાણી ભરાયેલા રહે.

સરપંચે પોતાના ખેતરમાં પચાસ બાય પચાસની ખેતતલાવડી કરવાની ઈચ્છા દર્શાવી છે. મૂળ તો જમીનમાં પાણી ઉતરે એ માટે…

હજુએ આ વિસ્તારના ખેડુતોને પોતાના ખેતરના શેઢાની અંદર નાની ચેનલો બનાવવાની સમજણ નથી. ચેનલમાં વળી કેટલું પાણી ઉતરે.. અમારી જમીન ઓછી થઈ જાય વગેરે દલીલો આ વાતને લઈને થઈ રહી છે પણ જો તેઓ તળાવોની સાથે ખેતતલાવડી ને નાની ચેનલો ખેતરોમાં કરે તો આખા ગામના પાણીના તળ જે આજે 800 ફૂટથી નીચે જતા રહ્યા છે તે ધીમે ધીમે ઉપર આવવાના એ નક્કી. જોકે અમે આશાવાદી છીએ. બે વરસ પહેલાં કોઈ તળાવ ખોદાવવાય ક્યાં રાજી હતું આજે એ થયું છે તો કાલે આ માટેય ખેડુત તૈયાર થશે.

આ ગામના તળાવને ઊંડુ કરવામાં મદદરૃપ થનાર આદરણીય શ્રી સુધીરભાઈ ઠાકરસીની હું આભારી છું. સાથે ગામના સરપંચનો આભાર એમનો ફાળો સુધીરભાઈની મદદ જેટલો જ અગત્યનો. ગામના તમામ ખેડુતો જેઓ તળાવની માટી લઈ જઈ રહ્યા છે તે તમામનો આભાર..

અને સૌથી વિશેષ 46થી 47 ડિગ્રી તાપમાં કામ કરતા અમારા કાર્યકર રમેશ અને નારણને વહાલ.. તમે VSSMના સાચા હીરા છો….

મુંબઈથી આવેલા રશ્મીનભાઈ, અતુલભાઈ, મહર્ષીભાઈ સાથે આયોજીત ગામલોકોની બેઠક

અને તળાવ ખોદકામના પહેલાંનાને પછીના ફોટો

#VSSM #MittalPatel #Shirvada #Bnaskantha Naran Raval #VSSMWatermanagement #watermanagement #waterconservation #banaskantha #waterscarcity #idealvillage #environment #જળવ્યવસ્થાપન


Exceptional support shown by the village people for VSSM Water Management program…


Mittal Patel at Bhesana Water Management site

‘If you will spend 2.5 lakh to dig a lake in our village then we will also give you 5 lakh.’

If people from all village start saying like this, then how amazing work we can do. Anyways, let’s not talk about others but we should definitely talk about  the village people of Bhensana, Diyodar.

Bhesana Water Management Site
Rashmin Sanghvi talking about Water Management

We have taken up work of digging lakes. Originally it rains less in Banaskantha, but this time water level reached 1000-1200 ft. Then again to revitalize the underground water levels, we took up this task with intention of digging the lakes deep. We decided to do work of maximum 5 lakhs in one village. But if village is helpful and we get good participation, then the lakes can be made bigger and water income can be raised.  Also, in special cases we can raise the budget as well.

Mittal Patel at Bhesana

A Gaam Talav (Name of the lake) of Bhensana is very nice but there was encroachment around the lake which was increasing day by day.  So, in order to dig the encroached land and that space is utilized as the space of the lake People of the village requested us to start digging out that land. All though, the village people voluntarily vacated the encroached land And we started working. The task was enormous but the participation of village was wonderful. We incurred the expenditure of JCB the tractors to carry out the soil was on village people.

Rashmin Sanghvi and Mittal Patel discussing Water Management with village leaders and VSSM co-ordinators Mittal Patel at Bhensana

But the way we were digging the lake, it was nearly impossible to do that in 5 lakhs. From Mumbai respected Rashminbhai Sanghvi, Atulbhai, Rohanbhai and Niravbhai came from Mumbai and we conducted a meeting in Bhensana. At that time village people felt like, their desire to have big lake won’t be fulfilled. Their wish was to remove encroachment and dig the lake as big as possible. They wanted to solve the issue of water clogging in the village during the rains But, we were stuck at the budget. Ultimately, in the meeting, Maknabhai from the village said, “if you spend 5 lakhs and then 2.5 lakh for village expense, then we will spend 5 lakhs and also 3 lakhs for planting trees to create garden around the lake.” If we get such a great involvement from village then who would not like to work.

For this village we even decided to dig another lake on the memories of respected Pradipbhai Shah. According to what villagers will say we will dig another lake and spend 3.5 lakh on it. Now village people will decide in which lake they want to spend this amount.

Mittal Patel and Rashmin Sanghvi with Bhesana village leaders

Actually entire villages should be thanked but we thank the Talati of the village Shri Premjibhai, Sarpanch shri Jeramjibhai and a person who said 5 lakhs on behalf of village, Shri Maknabhai. This gratitude is for keeping their land alive but still giving back to it, with all their spirit even after, constantly taking out water from the land.

“VSSM team is wonderful. They deserve this praise. We salute this organization, that in such scorching heat, they worked on all the tasks which they have taken on hand and fulfilling without looking back. “

Respected Rashminbhai, Atulbhai and entire core group, all villagers who were helpful, if you all were not there then how would we have completed this task! We heart fully thank you all.

We will pay unique tribute to respected Pradipbhai shah by digging a lake in Bhesana. We thank dear Nanditabahen and Kokilabahen for supporting us and we are happy for that…

‘તમે અમાર ગોમમાં તળાવ ગોદાવવા બીજા અઢી લાખ ખરચસો તો અમેય પોચ લાખ આલીશું.’

આવું દરેક ગામના લોકો બોલતા થઈ જાય તો કેટલું સરસ કામ થાય. ખેર બીજાની તો વાત નથી કરવી પણ દિયોદરના ભેંસાણાના અદભૂત ગ્રામજનોની વાત ચોક્કસ કરવી છે.

અમે તળાવો ખોદાવવાનું કામ કરીએ. મૂળ તો બનાસકાંઠામાં વરસાદ ઓછો પડે અને પાણીના તળ છેક 1000 -1200 ફૂટે પહોંચ્યા છે તે ફરીથી પેટાળને સજીવન કરવા એનામાંથી ખેંચી કાઢેલું પાણી પરત કરવાના આશયથી તળાવ ઊંડા કરવાના કામ હાથ પર લીધા. એક ગામમાં મહત્તમ પાંચ લાખનું કામ કરવાનું અમે નક્કી કર્યું. પણ જો ગામ સારુ હોય અને સરખો સહયોગ મળે વળી તળાવ મોટું થાય અને પાણીની આવક વધારે આવી શકે એમ હોય તો ખાસ સંજોગોમાં બજેટ વધારી પણ શકાય.

ભેંસાણાનું ગામતળાવ ખુબ સરસ પણ તળાવમાં આસપાસમાં દબાણ થઈ ગયું હતું અને એ દબાણ વધી જ રહ્યું હતું. એટલે ગામલોકોએ દબાણવાળી જગ્યા ખોદાય અને પહેલાંની જેમ તળાવમાં એ જગ્યા સામેલ થાય તે માટે તળાવ ખોદાવાની શરૃઆત દબાણવાળી જગ્યાએથી કરવા વિનંતી કરી. જો કે દબાણવાળી જગ્યા પણ સ્વેચ્છાએ ગામલોકોએ ખાલી કરી દીધી. ને અમે કામ શરૃ કર્યું પણ કામ ઘણું મોટું હતું. ગામનો સહયોગ અદભૂત જેસીબીનો ખર્ચ અમારોને ટ્રેક્ટરથી માટી ઉપાડવાનું ગામલોકોના માથે.

પણ જે રીતે અમે તળાવ કરી રહ્યા હતા એ રીતે પાંચ લાખમાં તળાવ થવાની શક્યતા નહોતી. મુંબઈથી આદરણીય રશ્મીનભાઈ સંઘવી, અતુલભાઈ, રોહનભાઈ અને નીરવભાઈ આવ્યા અને અમે ભેંસાણામાં બેઠક કરી ત્યારે ગામલોકોને એક વખત માટે લાગ્યું કે, એમની ઈચ્છા પ્રમાણે તળાવ મોટું નહીં ખોદાય. તેમની મનછા તળાની આસપાસ થયેલા દબાણો હટાવવાની હતી ને તળાવને શક્ય મોટું કરવાની હતી જેથી ચોમાસામાં ગામમાં ક્યારેક દિવસો સુધી પાણી ભરાઈ રહવાનો પ્રશ્ન થાય છે તે હલ થઈ જાય. પણ અમે બજેટ પર અટકેલા. આખરે ગામના હકનાભાઈએ બેઠકમાં ઊભા થઈને કહ્યું, ‘તમે પાંચ ઉપરાંત બીજા અઢીલાખ ગામમાં ખર્ચો તો અમે પાંચ લાખ કાઢીશું ને બીજા ત્રણ લાખ તળાવ ફરતે ઝાડ રોપી બગીચો બનાવવામાં ખર્ચીશું.’ હકનાભાઈની વાતથી અમે સૌ રાજી થયા. ગામનો આટલો સરસ સહયોગ મળે તો કામ કરવાનું કોને ના ગમે.

આ ગામનું એક અન્ય તળાવ ખોદવાનું પણ અમે સ્વ. આદરણીય પ્રદિપભાઈ શાહની યાદમાં નક્કી કર્યું છે. ગામલોકો કહે તે પ્રમાણે અન્ય એક તળાવ ખોદાવવામાં 3.5 લાખ ખર્ચવાનું કરીશું. હવે ગામ નક્કી કરશે કે આ રકમ એમને ક્યા તળાવમાં ખર્ચ કરવી છે.

આમ તો આખા ગામનો આભાર માનવો ઘટે પણ તલાટી શ્રી પ્રેમજીભાઈ, સરપંચ શ્રી જેરામજીભાઈ તથા પાંચ લાખ ગામ વતી બોલનાર શ્રી મકનાભાઈનો આભાર માનીએ છીએ. આ આભાર એમની ધરતીને જીવતી રાખવા માટે ને ધરતીને દોહ્યી એમાંથી સતત પાણી કાઢ્યા પછી હવે પરત આપવાની ભાવના માટે ખાસ માનીએ.

VSSM ટીમ અદભૂત છે. એમના વખાણ તો કરવા જ પડે. ધોમધખતા તાપમાં જરાય પાછુ જોયા વગર સંસ્થાએ ઉપાડેલા વિધવિધ કામોમાં જરાય પાછી પાની કર્યા વગર કામ કરનાર દોસ્તો તમને સલામ.

આદરણીય રશ્મીનભાઈ, અતુલભાઈ અને સમગ્ર કોર ગ્રુપ, મદદ કરનાર સૌ સ્વજનો તમે ના હોત તો અમે આટલી હિંમતથી આ કામો કેવી રીતે કરત. આપનો હૃદયપૂર્વક આભાર.

આદરણીય પ્રદિપભાઈ શાહને ભેંસાણામાં તળાવ ખોદીને એક જુદી સ્મરણાંજલી આપીશું. પ્રિય નંદીતાબહેન અને આદરણીય કોકીલાબહેનનો આભાર ને સાથે છો એનો આનંદ …

#VSSM #hapinesshensanavillage #watermanagement #MittalPatel #ponds #lakes Rashmin Sanghvi Nandita Parekh #Banaskantha #Diyodar #VSSMWaterManagement


‘Ann gud gude,Nal gud gude,Dushkal dhinskau dhinskau…

By reading this you would be wondering what I have written here, right?

We met people who are putting an end to water scarcity(drought) in Bid, Maharastra.

Mittal Patel and VSSM team meet people who are putting an end to water scarcity in Bid, Maharashtra ‘Duskal dhinskau dhinskau’

Many villages of Bid district took a wonderful initiative by keeping away the caste difference and doing Shramdan (voluntary hard work); for not losing even a single drop of rain water from their village boundaries.

Normally in each village, they have their own groups according to castes. But in Moha village of Pardi taluka, there are two groups of volunteer workers; one is of all females and another is of all male group. At one place, spiced puffed rice (snacks) and a pot of water kept for everyone. When they all are tired from working, they come here for having snakes and water. By forgetting cast differences, they all have that water from single pot only.

When village sarpanch was asked that; ‘Does casteism still exists here?’ He replied by saying that, ‘We started drinking water from the same well. Even before Independence.’ By listening to that I was speechless.

There was constant drought situation in Vidarbha region of Marathavada. Many farmers committed suicide due to that. This issue was really sensitive, hence a lot of organisations came forward to start working on it. ‘Manavlok’ is one of the organisation. With that ‘Pani Foundation’ of Aamir Khan also collaborated.

For conservation of rain water, village people decided to do some work with the help of  JCB and some through shramdan (voluntary hard work), that’s how wonderful work was happening. While working, they sing phrases and local songs. From those, one of the wonderful phrase is there in a video. Do listen, it’s cheerful.

‘Ann gud gude (There is no food scarcity)

Nal gud gude (Neither water scarcity)

Dushkal dhinskau dhinskau (Drought will come to an end.)

See!! how fun it sounds!! Gujarat is lacking in this.

In Banaskatha, we started working for Water Management. But people’s participation (team work) was lacking. We surely believe that, if we get more support from people then only water management work can be successful.

We want to gather people participation in village and want to talk about this topic… We wish that all people would come together…

We had good experiences from Vidarbha and Marathvada, which should be understood and learnt. I will be writing about that more. I wish that, specifically those farmers living in villages would understand this.

#beed #maharashtra #vidarbha #banaskantha #PaniFoundation#watermanagement #VSSM #MittalPatel #cooperation #peoplessupport #ManavlokNGO #nodrought #Maharashtra #Gujarat #experiences#exposuretrip


દુષ્કાળ ઢીંસકાઉ ઢીંસકાઉ

વાંચીને આ શું લખ્યું છે તેવું લાગ્યું ને?

#મહારાષ્ટ્રના #બીડમાં અમને #દુષ્કાળને ઢીંસકાઉ કરનારા લોકો મળ્યા.

વરસાદનું ટીપુએ ગામની બહાર વહી ના જાય એ માટે બીડ જિલ્લાના ગામોએ સામૂહીક રીતે ઝૂંબેશ ઉપાડી ને નવાઈ લાગે તેવી વાત આખુ ગામ નાતજાતના ભેદ ભુલીને શ્રમદાન કરી રહ્યું છે.

આમ તો ગામમાં જેટલી જાતિ એટલા જૂથ પણ પરડી તાલુકાના મોહા ગામમાં શ્રમદાન કરનારના બે જ જૂથ એક મહિલાનું ને બીજુ પુરુષનું. બધા માટે મમરાનો નાસ્તો ને ઘડામાં પાણી. થાકે એ આવીને નાસ્તાની થેલીમાંથી નાસ્તોને પાણીના ઘડામાંથી પાણી પીવે. નાતજાતના ભેદ વગર એક જ ઘડામાંથી પાણી પીવાય છેને અદભૂત વાત…

ગામના #સરપંચ સંજયભાઈને ગામમાં કોઈ નાતજાતના ભેદ છે કે કેમ તે અંગે પૂછ્યુ તો તેમણે કહ્યું, ‘એક કુવે પાણી પીવાનું તો અમે આઝાદી પહેલાં શરૃ કરેલું.’સાંભળ્યા પછી આગળ કશું બોલવા પણું હતું જ નહીં.

મરાઠાવાડા ને વિદર્ભમાં સળંગ દુષ્કાળ પડ્યો ને ખેડુતોએ મોટા પ્રમાણમાં આત્મહત્યા કરી. મુદ્દો સખત સંવદેનીશીલ બન્યોને વિવિધ સંસ્થાઓએ આ વિસ્તારમાં કામ હાથ ધર્યા #માનવલોક તેમાંની એક. સાથે #આમીરખાનનું #પાણી #ફાઉન્ડેશન પણ ભળ્યું.

વરસાદી પાણી રોકવાના કેટલાક કામો જેસીબીથી ને કેટલાક કામો શ્રમદાનથી કરવાનું ગામોએ નક્કી કર્યું ને અદભૂત કામો થવા માંડ્યા.

શ્રમદાન કરતાં કરતાં લોકો સ્લોગન બોલે ને ગીતો ગાય એમાંનું સૌથી અદભૂત સ્લોગન વિડાયોમાં પણ સંભળો મજા પડશે.

અન્ન ગુડ ગુડે ( અન્નની કમી નહીં)

નાળ ગુડ ગુડે (પાણીની કમી નહીં)

દુષ્કાળ ઢીંસકાઉ ઢીંસકાઉ (દુષ્કાળ ભાગી જશે)

બોલો છેને મજાનું. ગુજરાતમાં આની કમી છે.

પાણીને લઈને અમે #બનાસકાંઠામાં કામ શરૃ કર્યા. પણ #લોકભાગીદારીની કમી વર્તાય છે. ભાગીદારી વધે તો જ પાણીના કામો સફળ થાય એવું અમે ચોક્કસ માનીએ છીએ.

ગામોમાં આ અંગે વધુ વાત કરીને લોકોને સંગઠિત કરવા કોશીશ કરવી રહી.. આશા છે સૌ સાથે આવે…

#વિદર્ભ અને #મરાઠવાડાના સરસ અનુભવો છે જે સમજીને શીખવા જેવા છે તેના વિષે લખતી રહીશ. ખાસ ગામોમાં રહેતા ખેડુતો આ સમજે એ આશા સાથે લખીશ….

#beed #maharashtra #vidarbha #banaskantha #PaniFoundation #watermanagement #VSSM #MittalPatel #cooperation #peoplessupport #ManavlokNGO #nodrought #Maharashtra #Gujarat #experiences #exposuretrip

VSSM’s efforts towards water conservation in Banaskantha…..

Water Harvesting works in Nanol Village of Banaskantha District

Respect for the elements that nurture life was at the core to the ancient wisdom. Our forefathers were conscious of the fact that humans and nature share a very symbiotic relationship, an obvious fact that most generations before us were much aware about. Hence most of our traditions, rituals and festivals were observed and celebrated to pay regards to this fragile yet life giving elements. However, our mad rush for development, questioning indigenous knowledge and negating traditional wisdom and belief systems have played havoc on the environment.  We have stopped worrying about the wellbeing of our precious natural resources. The collective greed has made us exploit the natural resources to unprecedented levels, we have just bothered to take from mother earth without caring to return it back! And we all are witness to the consequences this greed has brought us!!

Water – the life giving and the most precious of the elements. Life on earth is unimaginable without water and yet we have taken it so much for granted. Our ancestors had respected the value of water and hence developed all possible systems to harvest and preserve water. It was always used judiciously. The lakes, wells, step-wells, underground water tanks of the past centuries are a result of the methods adopted by them. But with passing times the traditional practices of collecting and protecting water were termed as outdated and irrational. The collective tasks taken up at the community levels for water harvesting have also become obsolete. Water that was earlier required to be fetched from village lakes or wells began reaching villages and homes through pipelines and taps. Hence, the need to maintain and restore the local water bodies was no longer felt by the community. The lakes and wells were always the chief source of drinking water and were regularly cleaned. No garbage or filth could accumulate near the lakes. The ill-kept wells began drying up and the lakes were either encroached upon or filled with silt and garbage. Since no one required their services these common properties have died a slow death!! Our farsighted fore-fathers understood the value of natural resources and respected its sources. Apart from a single large lake in the village they had also planned several other smaller lakes around the village periphery. But these lakes too have been leveled up and encroached upon!!

The trend of taking multiple crops through the year as against the rain-fed crops in the past,  has depleted the ground water levels to alarming levels. Uncontrolled, unmonitored drilling and installation of bore wells has almost finished off the underground waters that had accumulated over the centuries. The symbiotic relationship we share with nature has been shattered. We just bothered to take and consume and forgot to give back even fraction of what we have taken. Our earth’s belly is getting empty, the consequences of which are expected to be grave.

The communities failed to realize and act upon the looming disaster but the government managed to wake-up on time and initiated series of efforts for water harvesting. The idea behind such multi-million rupees efforts was to make provisions and retain the water in the village itself. The results of which remain favorable only in the villages where the leaders were progressive and united. Everywhere else it was just a waste of resources where the allocated budgets were completely spent without any work happening on the grounds. And since all of this does not directly affect us we are hardly bothered to care about the disaster in waiting.

VSSM works with the nomadic and de-notified communities and these extremely marginalized communities are feeling the burn of mistakes made in the past. Hence we decided to initiate our efforts towards water harvesting and conservation under the able guidance of our mentor Shri. Rashminbhai Sanghvi, who holds deep understanding and expertise on the matters of water conservation. Under his guidance we have begun deepening the lakes in Tharad’s dry and arid areas that remain devoid of irrigation facilities.

Currently we are excavating two lakes in Tharad’s Nanol village. The beginning was challenging. Villagers and communities who have been conditioned to believe that everything is government’s responsibility weren’t convinced towards contributing for a common good. Nonetheless, we did succeed in convincing them towards creating a common fund to facilitate such endeavors of community’s own benefit. The same fund has been used to deepen the lakes on Nalol.

The water-harvesting works that is underway in Nanol can be seen in the picture….

One of the most important reasons for distress migration or the rural-urban migrations is lack of water and its consequences. Such efforts for harvesting rain water and conserving it for longer period have become the need of the day. As a society, we have remained way behind in addressing such crucial issues. VSSM will continue to strive towards making life better for the nomadic communities through such sustainable initiatives and as always we shall keep you posted on the developments in this areas……

vssm દ્વારા બનાસકાંઠામાં થઈ રહેલા જળસંચયના કામો

‘જળ એ જીવન છે’ એવું આપણે બોલીયે પણ જળસંચય માટે જે કામો પહેલા ગ્રામજનો દ્વારા સ્વયંમભૂ થતા હતા તે ધીમે ધીમે બંધ થઈ રહ્યા છે. મૂળ તો સમાજનો વિકાસ થતો ગયો તેમ તેમ માણસે પોતાની સુખ સગવડ માટે નવા નવા પ્રયોગો કર્યા અને તેમાંથી જે પ્રયોગ સફળ થતા ગયા તેનું અમલીકરણ કરી પોતાની જીંદગી વધારે સરળ બનાવી. એટલે જુની પદ્ધતિ છૂટતી ગઈ અને જે ખરેખર કાયમ કરવાનું હતું તે બંધ થઈ ગયું. જેમ કે, પહેલાં પીવાનું પાણી ગામોમાં બહારથી નહોતું આવતું. પાઈપલાઈની સગવડ નહોતી. ના નર્મદા જેવા મોટા ડેમ બંધાયા હતા. એ વખતે પીવાનું પાણી ગામના કુવામાંથી, જે તળાવની બાજુમાં હોય ત્યાંથી ભરવામાં આવતું એટલે ચોક્કસ સમયગાળે ગામના આ કુવાને સાફ કરવામાં આવતો આવું જ તળાવોનું પણ થતું પણ હવે ગામના તળાવો અને કુવા પર આધાર રાખવાનું ઓછું થતું ગયુ. પાઈપથી પીવાનું પાણી મળવા માંડ્યું. એટલે ગામકુવો અને ગામતળાવ પેલી એક તુટેલા ટેબલની આત્મકથા જેવા બની રહ્યા છે.

આજ રીતે પહેલાં ખેતી ફક્ત ચોમાસામાં થતી. કુવા ગાળીને પણ ખેતી થતી પણ બોરવેલનો જમાનો નહોતો. ટેકનોલોજીએ તેમાં પણ કમાલ કરી અને પેટાળમાં પડેલા સદીઓ જુના પાણીને ઉલેચી બહાર કાઢવાની વ્યવસ્થા કરી આપી. બસ પછી તો માણસે એ પેટાળના પાણીને ઉલેચીને ખેતી કરવા માંડી. કોઠીમાં ભરેલા ઘઉં કાઢ્યા જ કરીએ અને કોઢીમાં નવા ઘઉં ઉમેરીએ નહીં તો શું થાય? આ વાત સમજવાનું જ ભુલી ગયા..

જે વસ્તુ કામની નથી હોતી તેના તરફ કોઈનું ધ્યાન નથી જતું બસ આવું જ કાંઈક ગામના તળાવોનું થયું. આપણાં ઘૈડિયા ખુબ સમજદાર હતા અને પાણીના મુલ્યને એ બરાબર સમજતા હતા. માટે જ ગામતળાવની સાથે સાથે સીમતળાવોની સંખ્યા પણ ગામમાં સારી એવી રાખી હતી. પણ એ બધા તળાવો ધીમે ધીમે પુરાઈ રહ્યા છે ક્યાંક તો ખેડુતોએ વધારે મેળવવાની લાલસાએ તેના પર દબાણ કર્યું એટલે તળાવો ખાડા જેવા બની ગયા છે. ટૂંકમાં પરંપરાગત રીતે થતા જળ સંચયના કામો બંધ થવા માંડ્યા.

સરકાર તો લોકોના કલ્યાણ અર્થે કામ કરે, એને પાણીનું મહત્વ ખબર હતી. પેટાળના પાણી સતત ઉલેચાશે તો એક દિવસ જમીન પોલી થઈ જશે ને એના પરિણામો ભયંકર આવશે.

ગામલોકો તો ના જાગ્યા પણ સરકારે વધારે સમજણ દાખવી ‘ગામનું પાણી ગામમાં રહેવું જોઈએ’ તેવા ઉમદા વિચાર સાથે તેમણે જળસંચયના કામો કરવાનું શરૃ કર્યું અને તે માટે કરોડો રૃપિયાના બજેટ ફાળવાયા. પણ ગામ સારુ ત્યાં આ કામ સરખુ થયું બાકી માણસની લાલચ એવી વધી ગઈ છે કે આ બજેટ કામ કર્યા વગર જ વપરાઈ જવા માંડ્યા. દુરગામી પરિણામો આપણે વિચારવા ટેવાયેલા નથી એટલે આ બધુ સ્વાભાવિકપણે થઈ રહ્યું છે.

VSSM તો વિચરતી જાતિઓ સાથે કામ કરે પાણી સંદર્ભે અમે કામ કરેલું નહીં પણ એવા પ્રંસગ ઊભા થતા એ મુદ્દે કામ કરવાનું થયું અને આદરણીય રશ્મિનભાઈ સંધવીની આ મુદ્દે ઘણી ઊંડી સમજનો લાભ અમને મળ્યો. તેમની નિગરાનીમાં જ અમે બનાસકાંઠાના થરાદ તાલુકાના એવા ગામો કે જ્યાં નહેરની સગવડ નથી ત્યાં તળાવો ઊંડા કરવાનું શરૃ કર્યું.

હાલમાં થરાદ તાલુકાનાં નાનોલ ગામના બે તળાવો ઊંડા કરવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે. ગામના લોકો પણ આમાં આર્થિક સહયોગ કરે તેવું અમે નક્કી કર્યું. થોડું મુશ્કેલ હતું કેમ કે, આ કામ તો સરકાર કરે, પાણી જમીનમાં જશે અને ગામના તળ ઊંચા આવશે અમારા બોરવેલનેય ફાયદો થશે, વાત ખરી પણ આ ફાયદો મને એકલાને થોડો થવાનો આખા ગામને થવાનોને તો મારે શું કામ ફાળો આપવાનો? વળી આ તો સરકારે જ કરવાની તેમની ફરજ છે વગેરે જેવા પ્રશ્નો પણ થયા. પણ છેવટે અમે સમજાવી શક્યા એટલે ગામના લોકોએ પણ પોતાની રીતે ફાળો એકત્રિત કરવાનું નક્કી કર્યું, જે ભંડોળને તેમના જ તળાવો ઊંડા કરવામાં ખર્ચ કરીશું.

ગામડાં ભાંગી રહ્યા છે. એને ભાંગતા અટકાવવા જળસંચયના કામો થવા ખુબ જરૃરી છે. (આ મુદ્દે થઈ રહેલા રસપ્રદ અનુભવો લખતા રહીશું.)

ફોટોમાં VSSMમાં દ્વારા હાલ નાનોલ ગામમાં થઈ રહેલા જળસંચયના કામો


The water management works initiated by VSSM

Shri Rashminbhai Sanghvi interacted with the community members to resolve the concerns and doubts

Almost a year back VSSM took the idea of water conservation through rain water harvesting and lake revival to the village communities of Banaskantha, the concept was foreign to them and hence received a very lukewarm response. We began with one village but, as time progressed and more communities got to understand about the benefits of recharging the ground water VSSM started receiving requests for lake revival from Nanol, Paradar, Karnasar etc. This season we have depended 2 lakes in Nanol village. The communities have come forward, are contributing according to their ability and working towards preserving their water resources…. With more and more villages joining in  we could sense that communities have resolved to work towards such efforts. And we couldn’t be happier!!

The concept and efforts have been conceived by our respected Shri. Rashminbhai Sanghavi, who was amidst the communities recently to monitor and guide the ongoing efforts. He interacted with the community members to resolve the concerns and doubts they posed.

We are grateful to our donors who have supported us in pursuing this initiative…

Vssm દ્વારા બનાસકાંઠામાં વોટર મેનેજમેન્ટના કામો શરૃ થયા

Vssmએ થરાદના ગામોમાં તળાવો ઊંડા કરાવવાનું કામ શરૃ કર્યું છે. જે અંતર્ગત આ સિઝનમાં નાનોલમાં બે તળાવ ખોદાયા. આ કામને શરૂઆતમાં જોઈએ તેવો પ્રતિસાદ નહોતો મળતો પણ હવે તો નાનોલ, પડાદર, કરણાસર, આસોદર વગેરે ગામના લોકો પણ પોતાના તળાવો ઊંડા કરાવવા વિનંતી કરી રહ્યા છે.

પરંપરાગત જળસ્ત્રોત સચવાય તે માટેની ઝૂંબેશમાં વધારે લોકો જોડાઈ રહ્યા છે અને પોતાની રીતે ફાળો પણ આપી રહ્યા છે તેનો આનંદ છે.

તળાવોના કામને જોવા માટે અને માર્ગદર્શન  આપવા મુંબઈથી આવેલા આદરણીય શ્રી રશ્મિનભાઈ સંઘવીએ ગામલોકો સાથે તળાવો ઊંડા કરવા સંદર્ભે વધારે વિગતે વાતો કરી જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે. આ કામો માટે મદદરૂપ થનાર દાતાઓનો આ તબક્કે આભાર વ્યક્ત કરીએ છીએ


A report on water conservation efforts in Banaskantha…..

One of the most pressing issues for the people of Banaskantha is the non-availability of water for both drinking and agriculture purposes. Water is such a scarce resource tha The region receives very little rainfall and the appalling approach towards ground water led its over exploitation, reducing the ground water table to as low as 1200 feet. Our excessive dependence on the ground water for irrigation has made us neglect the conventional water reservoirs like lakes and wells that stored the rain water.  Let us not forget, these have been the only sources of potable water in the past. Traditionally these water bodies were maintained by the communities and village panchayats, every year they were cleaned for access silt and muck that would be flow in the lakes with the rain waters. But, since the need to draw water from the lakes decreased so did the need to care for them.  Ove the time the lakes and wells filled up with sand and mud, no longer storing the rain water.

Since last couple of years, VSSM has taken baby steps into water conservation in the region of Banaskantha. In 2016, with the support of our Mumbai based well-wishers we completed deepening of 2 lakes in Vadgamda: Pepariyu and Sajansari. Last year the rains remained below average hence the lakes did not fill up to the brim. This year however the initial monsoon has been good and the lakes were full to the brim.  The Motuchandru lake in Paradar village that was deepened this year has also filled up in the recent rains. However, the water stored in the lakes is reducing fast as the ground water table is too low and the thirsty earth soaks up all the water. The lake in Vadgamda which had overflowed because of heavy rains was 25% empty within a week. And this will the scenario with most of the lakes we have deepened. The communities here believe that after couple of spells of good rains, when the lakes have filled up to the brim thrice or more and once the land has soaked enough water, the ground water tables will begin to rise.”

We hope, in the coming times the communities continue to work with the same momentum to conserve and save every drop of rain that falls on their soil…

We have received tremendous support for these efforts from our Mumbai based well-wishers and now our friends in Ahmedabad are also pitching in towards these efforts.

Between 2015-2017 we have deepened 17 lakes from the villages of Vadia, Dodgaum, Vadgaum, Nanol, Aasodar, Undrana, and Padadar. We wish to continue these efforts and reach many more villages and communities.

Our well-wishing friends who have supported us in our efforts are:

1 Aditya Gaiha & Punja Gaiha Mumbai – 11,101

2 Atul Ambavat Mumbai -1,000,00

3 Ambavat Jain & Associates LLP Mumbai – 1,000,00

4 Ambavat Jain & Associates LLP Mumbai 1,000,00

5 Bengal Finance And Investment Pvt. Ltd. Mumbai – 3,000,00

6 Bengal Finance And Investment Pvt. Ltd. Mumbai – 5,000,00

7 Bengal Finance and Investment Pvt. Ltd. Mumbai – 5,000,00

8 Bidare Manjunath Mumbai – 31,000

9 Bidare Manjunath Mumbai – 50,001

10 Capricorn Realty Ltd. Mumbai – 50,0000

11 Chunilal Jivraj Gediwala Charitable Trust Mumbai – 25,000

12 Divya B. Jokhakar Mumbai – 5,000

13 Kahan Chand Narang Mumbai – 50,000

14 Kishori Udeshi Mumbai – 30,000

15 Kokilaben Pradeepbhai Shah Mumbai – 25,000

16 Pradeepbhai Shah Mumbai – 10,00,000

17 Mansi Memorial Trust Mumbai – 51,000

18 M/s Pravin Veera & Co. Mumbai – 5,500

19 Rashmin C. Sanghvi Mumbai – 20,000

20 Rajesh S. Kadakia Mumbai – 25,000

21 Sankat Nivaran Society Ahmedabad – 5,000,00

22 Shantilal Ujamshibhai & Sons Charity Trust Mumbai – 15,000

23 Shachee S. Vakil Mumbai – 50,000

24 Sujalbhai A. Shah Mumbai – 25,000

Total- 40,186,02

બનાસકાંઠાની ઉત્તરે થરાદ આસપાસના વિસ્તારમાં વરસાદ ખુબ ઓછો પડે. બોરવેલ દ્વારા સિંચાઈ થવાના કારણે પાણીના તળ 1000 થી 1200 ફૂટ ઊંડા ગયા. પરંપરાગત જળસ્રોતો એટલે કે, કુવા, તળાવ વગેરે બોરવેલ નહોતા ત્યારે સચવાતા પણ પછી તો નળ ખુલે અને પાણી મળે એટલે કુવા કે તળાવને સારવાનું – સરખા કરવાનું બંધ થયું. ભૂગર્ભમાં પાણી ઉતારવાનો મુખ્ય સ્ત્રોત તળાવો. જેને દર વર્ષે સરખા કરવાનું એટલે કે વરસાદી પાણી સાથે તળાવમાં આવેલો કાંપ કે રેતી, માટી સાફ કરવાનું થયું જ નહીં પરિણામે તળાવો પુરાતા ગયા અને પાણી સંગ્રહ થવાનું ઓછુ થયું.

આ વિસ્તારમાં વિચરતી જાતિઓ સાથે આપણે કામ કરીએ. એમાં ભૂગર્ભજળની સ્થિતિ ધ્યાને આવી અને જળ વ્યવસ્થાપનના કામો શરૃ કર્યા. મુંબઈ સ્થિત VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનોની મદદથી અને આદરણીય શ્રી રશ્મીનભાઈ સંઘવીના માગર્દશન હેઠળ વડગામડાના બે તળાવ પેપળિયું અને સાજણસરી 2016માં ખોદાવ્યા. પરંતુ, 2016માં વરસાદ બહુ પડ્યો નહીં ને તળાવ ભરાયા નહીં. પણ વર્ષ 2017ના ચોમાસાની શરૃઆતમાં જ કુદરતે મહેર કરી અને બંને તળાવ ભરાયા જે ફોટોમાં જોઈ શકાય છે. પડાદર ગામનું 2017ના વર્ષમાં ખોદાવેલું મોટુચાંદરુ તળાવ પણ વરસાદમાં ભરાયું. જો કે આ વિસ્તારની જમીન ખુબ તરસી, પાછો તળાવમાં ભેગો થતો કાંપ અને રેતી, માટી આપણે તળાવ ખોદ્યું તે વખતે ખોદીને બહાર કાઢ્યો. જેના કારણે જમીનમાં પાણી ઉતરવાનું ઝડપથી થયું. વડગામડામાં તો અઠવાડિયામાં જ તળાવો 25 ટકા ખાલી થઈ ગયા. જે વધુ વરસાદ પડવાના કારણે ઊભરાયા હતા. (અમે અઠવાડિયા પછી ફોટો અને વિડીયોગ્રાફી કરી) તળાવો ધીમે ધીમે ખુબ જ ઓછા દિવસોમાં પાછા ખાલી થઈ જવાના. ખેડુતો કહે એમ ‘જો આ ચોમાસે હજુ બે –ચાર વાર આવો વરસાદ પડી જાય તો અમારા તળાવો બે થી ત્રણ વાર ભરાઈ જાય અને પાણી જમીનમાં સમાઈ જાય અને પાણીના તળ ઊંચા આવે.’

ગામનું પાણી ગામમાં અને સીમનું પાણી સીમમાં એ ભાવના સાથે ગામલોકો પણ પોતાના ગામમાં વરસતા તમામ પાણીને ગામની ભૂમીમાં સમાવવાનું કરે તે માટે કાર્યબદ્ધ થાય અને દર વર્ષે ગામના તળાવોને સરખા કરે તેમ ઈચ્છીએ.

મુંબઈથી આ કામો માટે મદદની શરૃઆત થઈ હવે તો અમદાવાદમાં રહેતા સ્વજનો પણ આ કામમાં જોડાયા છે જેનો આનંદ છે અને સૌના અમે આભારી છીએ.

2015 થી 2017 સુધીમાં વાડિયા, ડોડગામ, વડગામડા, નાનોલ, આસોદર, ઉંદરાણા, પડાદર અને આસોદર ગામોના કુલ 17 તળાવો ખોદાવ્યા અને હજુ આગળ ઘણા તળાવો પુનર્જિવીત કરવાના મનોરથ છે.

આ કામોમાં અત્યાર સુધી સહયોગી રહ્યા એવા સ્વજનો..

આપ સૌના સહયોગથી આ કામો થઈ શક્યા અમે સૌ આપના આભારી છીએ.. એક રીતે કુદરતને જીવંત રાખવાના કામમાં આપ સૌ નિમિત્ત બન્યા છો… આપ સૌ પ્રત્યે આદરભાવ…

શુભમ ભવતુ…

Water, the source that sustains life!


VSSM Water Conservation efforts see its success at Mojasar Lake of Aasodar Village – An initiative of Mittal Patel under the Guidance of Shri Rashminbhai Sanghvi

The rain starved region of Banaskantha has always reeled under chronic water shortage. Except for the unprecedented floods like last year’s, the region does not remember enjoying easy access to water. The land, its people and cattle have always longed-for water. The few inches of rain that the region receive is enough to make the land lush but it does not help solve the farming or drinking water issues of the region. The traditional irrigation systems would have been enough to store monsoon water but, they are almost lost due to decades of negligence towards such common properties. The populace got so much used to pumping out ground-water that they remained oblivious to the emerging doom. The ground-water table in the region has depleted to almost 1200 feet! Shocking, right? And the irony is we have never given a thought to replenishing this water!


Excavated Mojasar Lake of Aasodar Village – An initiative of Mittal Patel with the support of Shri Pradeepbhai Shah in loving memory of her daughter Late Amitaben

Since past 2 years, VSSM under the guidance of respected Shri Rashminbhai Sanghvi has initiated water conservation efforts in some parts of Banaskantha. The efforts focus on recharging ground water levels by deepening the lakes between the region of Tharad to Dhanera. As a part of this program we have deepened 7 lakes of Aasodar village. The efforts have been possible as a result of generous contribution by our dear Pradeepbhai in memory of his beloved daughter Amitaben.

All the 7 lakes overflowed during the previous monsoon and contrary to the belief that these are leaking lakes we could still find them full of water even on 1st December. Look at the delighted us when our eyes fell on this beautiful sight of Mojasar lake in Aasodar.

We know that our very dear Pradeepbhai and Amitaben are watching upon us from heaven and feeling extremely delighted for the way things are shaping up. The villagers have a very honest opinion about it, “the reason the flood waters of 2017 did not reach our water is because of the deepening of these lakes that surround our village…..”

Isn’t that a fantastic revelation!!

A rejuvenated Mojasar Lake of Aasodar Village – Inching towards the broader Vision of Mittal Patel

પાણી ધરતીને જીવતી રાખે.

પણ #બનાસકાંઠાના ઉત્તરે ક્યાં ઝાઝો વરસાદ પડે? (2015 અને 2017ની પુરની ગોઝારી ઘટના બાદ કરતા) ચોમાસુ આવતા આવતા તો ધરતી નિર્જીવ થઈ જતી. #સિંચાઈ માટે બોરવેલ થયા ને પીવાનું પાણી પાઈપો દ્વારા પહોંચ્યું ને ધરતી બારેમાસ આનંદીત રહેવા માંડી. પાણી વગર વેઠવા પડતા મૂંઝારા બંધ થયા. પણ પેટાળમાંથીએ બોરવેલ દ્વારા કેટલું દોહન સહન કરવાનું? એમાંય થાક તો લાગે ને? વળી પાણી ઘરતીના પેટાળમાંથી બસ ખેંચવાનું જ? પરત આપવાના #પરંપરાગત જળસ્ત્રોતો એટલે કે તળાવો, કુવા તો સાવ બુરી જ દીધા… આમ ફક્ત લીધા કરવાનું પાછુ કશુંયે નહીં દેવાનું?

આદરણીય રશ્મીનભાઈ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ #થરાદ થી ધાનેરાના પટ્ટાને હંમેશાં જીવતો રાખવા અને ધરતીનું દોહન જ માત્ર નહીં તેને ગમતું પાણી પાછુ આપવાનો પ્રયાસ તળાવો ઊંડા કરીને કરી રહ્યા છીએ. જેના ભાગરૃપે આસોદરગામના સાતે તળાવોનું #નવીનીકરણ ખુબ વહાલા પ્રદિપભાઈનાં વહાલાં દીકરી અમીતાબહેનની યાદમાં થયું…

ગત ચોમાસે સાતે તળાવો ભરાયા અમે હરખાયા. અમે આ વિસ્તારના તળાવોને કાણા તળાવો કહીએ એટલે કે #તળાવ ભરાયાના મહિનામાં જ તળાવ ખાલી. એની જગ્યાએ આજે 1 લી ડિસેમ્બરે #આસોદરના મોજાસર તળાવમાં ગયાને તળાવમાં પાણી જોયું… રાજી રાજી..

ખુબ વહાલા પ્રદિપભાઈ ને પ્રિય અમિતબેનનો આત્મા પણ ઉપર રહ્યે રહ્યે રાજી થઈ રહ્યો હશે… એમનું આપેલું કેવું ઊગી નીકળ્યું!. ગામલોકોએ કહ્યું ‘અમારા ગામના તળાવો ઊંડા કર્યા હતા ને એટલે અમારા ગામમાં 2017ના પુરનું પાણી દાખલ ના થયું…’

લ્યો બોલો… છે ને તળાવો ઊંડા કર્યાની કમાલ…

#WaterManegement #Water_Harvesting #Water_Conservation #Water #VSSM #Save_Water #MittalPatel #RashminSanghvi #Conventional_Water_Resources #Pond #Lake #Well #Village #Rural_India #Bansakantha #Banaskantha_Water_Manegement #Irrigation