Commedable support of People of Tadav…

Mittal Patel with the villagers of Tadav

The area around Bandlapalli village in Andhra Pradesh’s Anantpur district receives very little rainfall. The entire region of Anantpur is drought-prone, compelling the locals to migrate in search of a living. Fed up with the constant water woes, the local population decided to take the situation into their hands and initiate water conservation efforts. Today the area stands transformed with farmers cultivating groundnuts and raising mango orchards. The rains continue to be a deficit; in 2018-19, the entire region received just 272 mm rainfall, but the community persistently works towards conserving each raindrop. And these efforts have heralded a new revolution.

Back in Gujarat, Banaskantha receives an average of 550 mm rainfall every year. As a result, the groundwater tables have reached alarmingly low levels. The deplorable water conditions can only improve if we care for traditional water sources, the deepened lakes are filled with Narmada waters (if at all the canal is passing from nearby), and each drop of water is conserved and allowed to seep into the ground.

Lake before deepening
Lake after deepening
Ongoing lake deepening work

 

The farmers of Lakhani have been telling us that the crops growing earlier are no longer possible to cultivate, primarily because we have been drawing water from way too under the ground.

Mittal Patel discusses Water Management with the village community

For the past five and half years, VSSM has launched water conservation efforts in partnership with the community of Banaskantha; this year too, we have launched the efforts to deepen the lakes.

The deepening of village lake of Vav block of Tadav village was launched with Ajmera Realty & Infra India Ltd’s support. The village community contributed more than Rs. 1 lac to excavate the soil, while farmers volunteered to lift the excavated soil. The sarpanch and village leadership were highly proactive in the entire effort. However, just like Tadav other villages also need to up their role and become water conservers and not just consumers.

The images share glimpses of the excavated lake.

We have created a water temple in the village; this June, we will also build a tree temple as we plant trees in the village.

WaterManagement site

Our regards to the wise and aware residents of Tadav village.

આંધ્રપ્રદેશના અનંતપુર જિલ્લાનું બંદલાપલ્લીગામ જે વિસ્તારમાં આવે તે વિસ્તારમાં વરસાદ ઓછો પડે. અનંતપુર જિલ્લામાં સરેરાશ વરસાદ ઓછો, દુષ્કાળ સતત પડે.  મહત્તમ લોકો સ્થળાંતર કરી ગયેલા. પણ 2006 પછી લોકોએ જળસંચયના કાર્યો ત્યાં શરૃ કર્યા ને આજે લોકો ત્યાં આંબા અને મગફળીની ખેતી કરે છે. જો કે વરસાદ તો આજેય ઓછો છે વર્ષ 2018-19માં આખા જિલ્લામાં માત્ર 272 મિમી વરસાદ જ પડેલો પણ હવે આ ગામના લોકો ટીપેટીપાને બચાવતા થયા છે અને એના લીધે આ ક્રાંતી આવી.

બનાસકાંઠામાં 550 મિમી આસપાસ વરસાદ પડે. ભૂગર્ભજળ ખતરનાક સ્થિતિએ પહોંચ્યા છે. આવામાં ગામના પરંપરાગત જલસ્ત્રોત એવા તળાવો ઊંડા થાય ને વરસાદ અથવા જ્યાં નર્મદાની પાઈપલાઈન કે કેનાલ જે તળાવોની નજીકથી પસાર થાય છે તેનાથી તળાવો ભરાય ટૂંકમાં ટીપે ટીપુ પાણીનું બચે જમીનમાં ઉતરે તો સ્થિતિ સુધરે..

લાખણી વિસ્તારના ઘણા ખેડૂતો કહે, અમારા ત્યાં પહેલાં જે પાક થતા એ પાક હવે નથી થતા. મૂળ ભૂગર્ભના પાણી વધારે ઊંડેથી ઊલેચાવાના લીધે.

અમે બનાસકાંઠામાં જળસંચયના કાર્યો છેલ્લા સાડા પાંચ વર્ષથી કરીએ. આ વર્ષે પણ તળાવોનું કાર્ય આરંભ્યું..

વાવ તાલુકાના ડટાવ ગામનું તળાવ અમે ગામ અને VSSM સાથે સંકળાયેલા Ajmera Realty & Infra India Ltd ની મદદથી શરૃ કર્યું. ગામે 1 લાખથી વધારે ફાળો ખોદકામ માટે આપ્યો ને માટી ઉપાડવાનું તો ખેડૂતોએ પોતાની રીતે કર્યુ. ટડાવના સરપંચ અને આગેવાનો ખુબ સક્રિય અને સૌથી અગત્યનું જાગૃત પણ ખરા. ટડાવની જેમ દરેક ગામ જાગૃત થાય તે આજના સમયની તાતી જરૃર…

જે તળાવ ખોદ્યું તેના ફોટો…

આ ગામમાં અમે જલમંદિર તો બનાવ્યું હવે જુનમાં વૃક્ષમંદિર પણ બનાવીશું. એ માટે ગામે તૈયારી પણ દર્શાવી…

ગામના જાગૃત નાગરિકોની આ સમજણને પ્રણામ

#MittalPatel #vssm #watermanagement

#Jalmandir #savewater #water #groundwater

#CatchTheRain #lake #traditional #watersaving

#India #gujrati #Banaskantha #jalsanchay

We have decided to launch the water conservation efforts to deepen lakes, wells and khet talavdi at Aambamahuda village…

Mittal Patel visits water management site in Sabarkantha

It has been a few years since we began water conservation efforts in Banaskantha. As of today, we have deepened 163 lakes. It is not just  Banaskantha that requires such interventions; with the depleted water tables, other districts also need intensive water conservation efforts. However, we have our limitations; hence, despite communities calling us to their regions, we cannot reach them.

Amidst all the requests and denials, we had the opportunity to meet respected Shri Pratulbhai Shroff, who invited us to initiate water harvesting and conservation efforts in Sabarkatha’s Poshina.

Mittal Patel with Shri Pratulbhai Shah who invited us to initiate water harvesting and conservation efforts in Sabarkatha’s Poshina.

Shri Pratulbhai is the founder of Dr K. R. Shroff Foundation, an organisation working extensively in education. Poshina is the region where the organisation has been actively involved; we visit and survey the area to understand the ground realities to help us plan better interventions. Eventually, a collective visit to the region also happened.

Poshina is a prominent tribal town towards the east of Gujarat. Although the region receives good rains during the monsoon, sourcing even drinking water becomes challenging during summers. The villagers own agricultural land, but the water insufficiency means there is no means to earn a living during summers when the region becomes dry.

As we transverse through 5 villages, each village shared their water woes and the need to find a solution so that they do not have to escape to the cities. The population here is forced to migrate to urban areas in search of living during the summer months. If there is sufficient water, they can engage in dairy farming and earn a decent living.

We visited Aambamahuda, Tuta-bungalow, Tadhivedhi, Kajawas and Mathasara to have meetings with the village community. We also surveyed the areas capable of holding water.

Mittal Patel discusses water managemnet with village community
We also surveyed the areas capable of holding water.

We have decided to launch the water conservation efforts to deepen lakes, wells and khet talavdi at Aambamahuda village. We also plan to rope in government support in these efforts.

Mittal Patel meets Shri Pratulbhai Shah and Others for Water Management

Thank you, Pratulbhai, for inviting and supporting such efforts for a new region. I am hopeful that our collective efforts will have a more significant impact!!

બનાસકાંઠામાં જળસંચયના કાર્યો અમે ઘણા વખતથી કરીએ 163 તળાવો અમે અત્યાર સુધી ઊંડા કર્યા. બસ આ કાર્યો જોઈને અન્ય જિલ્લામાં વસતા ને પાણીના મહત્વને સમજતા લોકો અમારા વિસ્તારમાં પણ જળસંચયનું કાર્ય કરોનું કહે પણ અમારી મર્યાદાના લીધે એ થતું નહોતું.

આવામાં એક દિવસ અચાનક આદરણીય શ્રી પ્રતુલભાઈ શ્રોફને મળવાનું થયું ને એમણે સાબરકાઠાના પોશીના વિસ્તારમાં જળસંચયના કાર્યો કરવા માટે આમંત્રણ આપ્યું.

પ્રતુલભાઈ ડો.કે.આર.શ્રોફ ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક. શિક્ષણ ક્ષેત્રે એમની સંસ્થા ખુબ કાર્ય કરે. પોશીના વિસ્તારમાં પણ એમનું ઘણું કાર્ય. પોશીના વિસ્તારને સમજી ત્યાં શું કરવું તે નક્કી કરીશુંનું  અમે કહ્યું ને પછી પોશીના એમની ને અમારી ટીમ સાથે જવાનું થયું.

આદિવાસી વિસ્તાર વરસાદ સારો પડે. લોકો પાસે ખેતીલાયક જમીનો પણ ખરી પણ ચોમાસા અને શિયાળામાં પાણી મળે જ્યારે ઉનાળામાં આખો વિસ્તાર સુક્કો ભઠ્ઠ. પીવાનું પાણી મેળવવાય સાંસા.

અમે લગભગ પાંચ ગામો ફર્યા ને દરેક ગામના લોકોએ પાણીની સમસ્યાનું સમાધાન થાય તો અમારે શહેરમાં નાહવું ન પડે એવું કહ્યું.

શહેરમાં નાહવાનું રોજગાર અર્થે થાય. પણ પાણીની યોગ્ય વ્યવસ્થા થાય તો પશુપાલન પણ સારો વિક્લપ બની શકે ને લોકોને પોતાનું વહાલું વતન છોડવું ન પડે એવું પ્રાથમિક દૃષ્ટિએ જણાયું.

અમે આંબામહુડા, ટુટા-બંગ્લો, ટાઢીવેડી,કાજાવાસ, મથાસરા ગામમાં ગ્રામજનો સાથે બેઠક કરી ને ગામમાં પાણીનો સંગ્રહ ક્યાં થઈ શકે તે વિસ્તાર જોયો.

મુલાકાત લીધેલા બધા ગામોમાંથી આંબામહુડામાં તળાવ ઊંડા કરવાથી લઈને, કૂવા ગાળવાનું, ખેતતલાવડી બનાવવાનું કાર્ય હાથ પર લેશું.

આ સિવાય તળાવના કાર્યો સઘન થાય એ માટે સરકારને પણ સાથે જોડીશું.

આભાર પ્રતુલભાઈ એક નવા વિસ્તારમાં કાર્ય કરવા કહેણ મોકલવા. સાથે રહી સરસ કરીશું એ નક્કી…

#vssm #mittalpatel #watermanagement

VSSM committed to plant trees that were native to the region and helped bring rains…

Banaskantha’s Bukoli village. As evident in the video clip, it’s cemetery filled with gando baval/the mad tree.

“Ben, when someone dies in the village it becomes difficult for all to enter the cemetery. The mad tree is a huge menace!” Sarpanch had shared.

The Sarpanch wanted to plant 10,000 trees in the village and had mentioned to remain by our side even if he did not hold the position of village head.

The community and Panchayat cleaned the cemetery grounds and VSSM committed to plant trees that were native to the region and helped bring rains. The earth of Banaskantha is filled with the mad tree, it helped solve the issue of fodder and fuel but never allowed native trees to flourish in the surrounding. If water facility is made available we plan to plant and raise tall native trees.

We have launched this massive campaign and aim to plant and raise 1 lac trees this year.

May you too choose to invoke Tree God in your village. It definitely will herald good times….

બનાસકાંઠાનું બુકોલીગામ

વીડિયોમાં દેખાય એ સ્મશાન ગાંડાબાવળથી ભરેલું. સરપંચે કહ્યું, બેન ગામમાં કોઈ ગુજરી જાય તો બધા ડાઘુઓ એક સાથે સ્મશાનમાં જઈ ન શકે એવો ગાંડો બાવળ આ સ્મશાનમાં.

સરપંચની ભાવના ગામમાં દસ હજાર વૃક્ષો ઉછેરવાની. એમણે કહ્યું હું સરપંચ ન હોવું તો પણ આ લક્ષાંકને પૂર્ણ કરવા હું તમારી સાથે…

આવું સ્મશાન પંચાયત અને ગામે સાથે મળીને સાફ કર્યું ને એમાં વરસાદ લાવવા જવાબદાર વૃક્ષો vssm વાવશે અને ઉછેરશે..

બનાસકાંઠામાં કેટલાય એકર જમીન ગાંડાબાવળથી ભરેલી પડી છે. પાણી નહોતા ત્યારે ગાંડો બાવળ ઠીક પણ પાણીની સગવડ હોય ત્યાં એની જગ્યાએ ઊંચાઈવાળા વૃક્ષો વાવીએ તો એ વરસાદ લાવવામાં પણ ઉપયોગી થશે…

અમે અભીયાન ઉપાડ્યું છે. આ વર્ષે 1 લાખથી વધુ વૃક્ષો ઉછેરવા છે..

તમે પણ તમારા ગામમાં વૃક્ષદેવની સ્થાપના કરો… એ ગામની સુખાકારી વધારશે એ નક્કી…

#MittalPatel #vssm

VSSM endeavours to recharge these water tables through it’s participatory water conservation efforts…

Mittal Patel visits Aakoli WaterManagement site

Across the villages there is a growing noise around dwindling groundwater tables. Since last several years, VSSM endeavours to recharge these water tables through it’s participatory water conservation efforts. As a part of these efforts VSSM engages with lake deepening in Banaskantha. This year the partial lock down as a result of the pandemic and government challenges has impacted our plans. This year the target we had set for ourselves was quite high and despite of the restrictions we managed to deepen 20 lakes.

This year we teamed up with government under its Sujalam Sufalam scheme. This partnership helped deepen few lakes one of which is Aakoli. The village lake here was deepened in partnership with the government and with the support of  our well wishers

The lake is huge and we hope it fills up till the brim. It will receive rain water but the desire is to also get it filled with Sardar Sarovar water. This surely will help recharge the surrounding regions

પાણીના તળ ખાલી થઈ રહ્યાની ફરિયાદ લગભગ દરેક ગામલોકો કરે. અમે તળ રીચાર્જ કરવાની કામગીરીના ભાગરૃપે તળાવો ગાળવાનું કાર્ય છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી બનાસકાંઠામાં કરીએ. આ વર્ષે કોરોનાના લીધે એ કાર્ય થોડુ મોડેથી શરૃ થયું. વળી સરકારની મંજૂરીની માથાકૂટેય ખરી..

તેમ છતાં તળાવો ગળાવવાનું શરૃ કર્યું. લક્ષાંક ઘણો ઊંચો હતો છતાં  20 તળાવો આ સીઝનમાં ગાળી શક્યા.

આ વખતે સરકાર સાથે રહીને સુજલામ સુફલામ અભીયાન અંતર્ગત અમે કેટલાક તળાવો ગાળ્યા. આમાનું એક આકોલી. સરકારનો સહયોગ ઉપરાંત VSSM સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની મદદ અને માટી ઉપાડવાનું ગામલોકોએ કર્યું. આમ ત્રણેયની ભાગીદારીથી આકોલીનું તળાવ ઊંડુ થયું.

ખુબ મોટુ તળાવ વરસાદી પાણીથી તો એ ભરાય છે પણ નર્મદાના પાણી પણ એમાં નંખાય તો આખુ વર્ષ તળાવ ભરેલું રહે ને આસપાસના વિસ્તારને ઘણો ફાયદો થાય

Ongoing lake deepening work

.

We hope for greater awareness of the villagers and the Rain Gods to bless us and fill up the deepened lakes…

WaterManagement site

The farmers of Madhya Pradesh’s Devas district took out a funeral procession of the borewell pump. The farmers were using the borewells to irrigate their farms. The borewells had decreased their dependency on rainwater while enabling them to take three crops a year.  But this act of exploiting groundwater had diminished the groundwater tables to alarmingly low levels or no water at all. The villagers were compelled to migrate for employment as agriculture was not a gainful option.

Fed up with the poor water condition, a farmer decided to revamp the way they used water. He made a ‘khet talavdi,’ pond on his farm. As the water percolated from this pond,  the groundwater levels gradually came up. The soil also became rich in moisture content, while the need to irrigate the crops reduced. The success had a far-reaching impact as it inspired other farmers to follow suit. One visioner farmer was able to inspire farmers of the entire district. The farmers saved each possible drop of rainwater through ponds on-farm, compartment bunding, deepening of lakes… and this is how they managed to bid adieu to borewells.

For the past few years, we have commenced water conservation efforts in Banaskantha. There is a growing awareness of it now. This season we could deepen 20 lakes, we had plans to do many more but the Covid lockdown deterred our plans.

The deepening of lakes is underway in Jhalmor, Khaprol, Shiya, Katav and other villages in partnership with the government’s Sujalam Sufalam Abhiyan,  the undeterred support of our well-wishers and village participation.

We hope for greater awareness of the villagers and the Rain Gods to bless us and fill up the deepened lakes…

મધ્યપ્રદેશનો દેવાસ જિલ્લો જ્યાં ખેડૂતોએ મળીને બોરવેલની સ્મશાન યાત્રા કાઢી. વાત જાણે એમ હતી કે, દેવાસના ધરતીના પેટાળમાંથી પાણી ઉલેચવાની સગવડ બોરવેલ થકી થઈ. ખેડૂતોની આકાશી ખેતી પરની આધારીતતા ઘટી ને ખેડૂતો ત્રણ પાક લેવા માંડ્યા.

પણ અમાપ પાણી ઉલેચાવાના લીધે પેટાળ ખાલી થયા. સ્થળાંતરની સ્થિતિ નિર્માણ થઈ. આખરે એક ખેડૂતે પોતાના ખેતરમાં ખેત તલાવડી કરી. ખેત તલાવડીમાં વરસાદી પાણી ભરાયું. તલાવડીના તળમાંથી જમીનમાં પાણી પરકોલેટ(ઝમ્યુ) થયું. દિવાલોમાંથી ખેતરની આજુબાજુ પરકોલેટ થયું. જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વદ્યું. આમ પાકને દા.ત.પાંચ વખત પાણી આપવું પડતું એ ઘટ્યું.. ને તળ પણ ઉપર આવ્યા. એક ખેડૂતને મળેલી સફળતાથી અન્ય ખેડૂતો પ્રેરાયા ને પછી તો આખા જિલ્લામાં જાગૃતિ આવી.

સૌએ જળસંચય માટે તળાવો, ખેતતલાવડી, ખેતરમાં કંપાર્ટમેન્ટ બંડીગ ટૂંકમાં પાણીના ટીપે ટીપાને બચાવ્યું ને પછી સામૂહીક રીતે નીકળી બોરવેલની સ્મશાન યાત્રા…

#બનાસકાંઠા અમે #જળસંચય અભિયાન છેલ્લા કેટલાક વર્ષથી ઉપાડ્યું.. આજે જાગૃતિ દેખાય છે. આ સીઝનમાં અમે 20 તળાવો ગાળ્યા. આશા તો ઘણા કરવાની હતી પણ કોરોના નડ્યો.

હાલમાં #જાલમોર, #ખાપરોલ, #શિયા, #કટાવ વગેરે ગામોમાં સરકારના #સુજલામ_સુફલામ_અભીયાન અંતર્ગત VSSM સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની આર્થિક મદદથી અને ગામની ભાગીદારીથી તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો ચાલે છે.

દરેક ગામ જાગે સ્વંય આ કાર્યો કરતા થાય ને મેધરાજા પણ મહેર કરે ને તળાવો છલકાઈ જાય એ અભીલાષા….

#MittalPatel #vssm

Ongoing Lake deepening
WaterManagement site
Ongoing Lake deepening

The awareness of VSSM’s tree plantation campaign is rising and we are invited to carry plantation drives…

Mittal Patel with the leaders of Mali community of Vakha village

“Where is the meeting?”

“At the crematorium!”

So all of us would gather at the decided venue. Crematoriums are devoid of trees, and if there is any seating under their shade is not an option because the place is hardly clean. Ultimately, after a brief hesitation, all of us seated on the platform where the pyre is lit.

“Why hesitate when one day all of us will come and rest here!” would be unanimous clamour.

The meeting begins to discuss turning crematoriums into green sanctuaries.

There is a Mali community crematorium in Banaskantha’s Vakha, the expanse is huge but the grounds have no trees or greenery around.

The awareness of VSSM’s tree plantation campaign is rising and we are invited to carry plantation drives. The leaders of the Mali community of Vakha are informed and aware, they took up the responsibility of fencing the grounds and arranging for water and cleaning of the grounds.

The plantation drive will be carried in July, following which we will appoint a Vruksh Mitra to nurture and raise the trees.

We are hoping for such awareness to spread across Banaskantha to make it green again.

One should always be hopeful, right?

Mali community crematorium in Banaskantha’s Vakha
Tree plantation site
Tree plantation site
Tree plantation site
Tree plantation site
Tree plantation site

‘બેઠક ક્યાં છે?’

ને જવાબ મળે સ્મશાનમાં.

ને અમે પહોંચીએ સ્મશાનમાં. ઝાડ તો હોય નહીં તે એના છાંયે બેસાય. ને હોય તોય નીચે બેસવા લાયક સફાઈ ન હોય. આખરે બેસવું ક્યાં એ વાત પર સૌ આવે ને બેઠક ગોઠવાય અગ્નીદાહ આપવાની છાપરીમાં..

પ્રથમ થોડો ખચકાટ સૌને થાય પણ પછી એક સાથે બધા જ કહે, આજ તો આપણું અંતિમ વિરામ સ્થાન ત્યાં બેસવામાં સંકોચ શાને? ને સૌ ગોઠવાઈ જઈએ..ને પછી ચર્ચા શરૃ થાય સ્મશાનને નંદનવન બનાવવાની..

બનાસકાંઠાના વખામાં માળી સમાજનું વિશાળ સ્મશાન. પણ એમાં ઝાડી ઝાંખરા સિવાય ભાગ્યે જ વૃક્ષો જડે.

અમે વૃક્ષો ઉછેરવાનું અભીયાન હાથ ધર્યું છે. લોકોને હવે એનો ખ્યાલ આવી રહ્યો છે. એટલે ઘણા ગામો પોતાના ગામમાં વૃક્ષારોપણ કરવા અમને નિમંત્રણ આપે ને અમે ત્યાં જઈએ.

વખાના માળી સમાજના આગેવાનો ઘણા જાગૃત. સ્મશાન ફરતે વાડ કરવાનું, સફાઈ ને પાણીની વ્યવસ્થા કરવાનું એમણે માથે લીધુ છે.

જુલાઈમાં અમે વખામાં વૃક્ષો વાવીશું ને પછી એક વૃક્ષમિત્ર એ વૃક્ષોના ઉછેર માટે રાખીશું જે વૃક્ષોનું જતન કરશે.

દરેક ગામ આ રીતે જાગે તો આખો બનાસકાંઠો હરિયાળો થઈ જાય.

ખેર સૌ જાગે તેવી અભીલાષા…

#MittalPatel #vssm #tree

#treeoflife #treeplanting

#TreePlantation #environment

#save #saveenvironment #green

#greenindia #india #Banaskantha

It is also crucial to ensure that the allocated money is spent well only then will we realise the goal we have set out to achieve…

Mittal Patel visits water management site

One does not need to keep lecturing on the need for water and lake deepening; it is a fact that if the lakes can retain monsoon waters the groundwater tables in the vicinity will rise.  VSSM carries participatory water management programs in Banaskantha district where certain regions are in such dire need of water conservation initiatives and the absence of it might result in an apocalyptic scenario.

Mittal Patel discusses water management

The water of Sardar Sarovar has been boon to many water-starved regions of Gujarat. As the outreach of Narmada water increases,  we observe an increasing trend of reverse migration of families who had left this parched landscape return to their native and begin tiling their farms once again. The government has taken up the task of filling the lakes by laying pipelines from the canal to lakes.

The government has taken up the task of filling the lakes by laying pipelines from the canal to lakes.

This year’s budget has provisions for filling up lakes within 3 kilometres radius of canal or pipeline, this has been raised by a kilo-meter. This indeed is a much-needed step in addressing the chronic water crisis in the region.  But the lakes farther from 3-kilometres also need to be covered, one can encourage community participation for the same. The farmers are hungry for water and they will spend it to get it to their village. The villages where average rainfall is very less and the groundwater tables have depleted to below 1000 feet require urgent redressal of the water crisis and a more acute one that is looming on the horizon. The 60 villages of Lakhni, Lavana have no option but to depend on underground water. The region needs support and encouragement to adopt rainwater harvesting methods like lake deepening, bunding, farm-ponds etc.

 

It is also crucial to ensure that the allocated money is spent well only then will we realise the goal we have set out to achieve. A committee needs to be set up to monitor the work and progress, it is crucial to conduct social audits at regular intervals during the process.

The lake VSSM deepened fill up with rainwater

The lakes VSSM deepened at Doodhwa, Kataav, Kankar villages did fill up with rainwater,  but they also need water from Narmada because rains aren’t a normal occurrence in this region. Only then will the groundwater tables rise and enable farmers to take 2-3 crops.

The lake VSSM deepened fill up with rainwater
The lake VSSM deepened fill up with rainwater
The lake VSSM deepened fill up with rainwater

The images are of Doodhwa, Kataav and Kankar lakes.

તળાવની જરૃરિયાત વિષે ઝાઝુ બોલવાનું કે ભાષણ કરવાના નહોય.. પણ તળાવોમાં ભરાતા પાણીના લીધે જ ધરતીના પેટાળ પાણીથી ભરેલા રહે..

અમારો જળસંચયને લઈને વધારે અનુભવ બનાસકાંઠા જિલ્લાનો.ત્યાંના કેટલાક વિસ્તારમાં પાણીના કાર્યો કરવા અત્યંત જરૃરી નહીં તો આગામી સમયમાં સ્થિતિ ભયંકર થશે એવું જણાય છે.

નર્મદાના પાણી ઘણા વિસ્તારમાં આશિર્વાદ રૃપ બન્યા છે. પાણી નહોતા એટલે સ્થળાંતર કરી ગયેલા ઘણા લોકો આજે ગામમાં પરત આવીને ખેતી કરતા થયા છે. સરકારે પણ કેનાલ કે પાઈપલાઈન થકી તળાવો ભરાવવાનું કાર્ય આરંભ્યું છે.

સરકારે જાહેર કરેલા આ વર્ષના બજેટમાં પાઈપલાઈન કે કેનાલની આસપાસના બે કિ.મી.ની ત્રીજીયામાં આવતા તળાવો ભરાવવાની વાતને આગળ વધારતા હવે ત્રણ કિ.મીની ત્રીજીયામાં આવતા તળાવો ભરવાની વાત કરી છે અને એ માટે પૈસા પણ ફાળવ્યા છે. આભાર.. આ થવું જ જોઈએ..

પણ એક વાત હજુ વધારે.. ત્રણ કિમી થી વધારેની ત્રીજીયા વાળા તળાવોય આવરીયે. આમાં લોકોની ભાગીદારી પણ કરી શકાય. મારા ખ્યાલથી પાણીની જે ખેડૂતોને ભૂખ છે તે તો પોતાના ખર્ચેય આ કાર્ય કરશે.જ્યાં વરસાદ ઓછો છે ને પાણીના તળ 1000 થી વધુ ઊંડા ગયા છે. ત્યાં સઘન કાર્ય જરા ઉતાવળે કરવાની જરૃર છે.  જેમ કે અનુભવે કહુ તો બનાસકાંઠાનો લાખણી, લવાણા વાળો વિસ્તાર લગભગ 60 ઉપરાંત ગામોમાં બોરવેલ સિવાય પાણી માટે બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી. ત્યાં વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટેની ઉત્તમ વ્યવસ્થાઓ તળાવો, ખેતતલાવડીઓ, ખેતરમાં કંપાર્ટમેન્ટ બંડીંગ વગેરેને પ્રોત્સાહનની જરૃર છે.

આ સિવાય જળસંચયના કાર્યો માટે ફળવાયેલા પૈસા એકદમ યોગ્ય રીતે ખર્ચાય તો સરકારનો ઉદેશ્ય બર આવશે. તળાવો માટે જે પૈસા ખર્ચાય એ પ્રમાણે કાર્ય થાય છે કે નહીં તે જોવા કમીટીનું ગઠન થવું જરૃરી છે. દેખરેખ, સોસીયલ ઓડીટની વાત કરવી પડે એવી સ્થિતિ છે. કારણ સવાલ પાણીનો છે..

અમે બનાસકાંઠામાં દૂધવા, કટાવ, કાકરગામમાં તળાવો ગાળેલા એ તળાવો વરસાદી પાણીથી તો ભરાયા પણ નર્મદાના પાણીથીયે એ ભરાયા જેના લીધે તળમાં ફરક પડે ને ખેડૂતો બે- ત્રણ પાક પણ લઈ શકે…

ફોટોમાં #દૂધવા, #કટાવ અને #કાકરનું #તળાવ..

#MittalPatel #vssm #water

#savewater #waterrecharge

#watermanagement #goverment

#budget #environment #climatechange

VSSM facilitates the process of desilting and deepening of lake in Bhadvel village…

Mittal Patel discusses Water Management with the Sarpanch of Bhadvel village and the farmers

Banaskantha’s Bhadvel village.

“Our village lake needs to be deepened. Can you please come and have a look at it?”

It surprises us when someone approaches us with such a request. We keep writing about the value of unkept and unattended community lakes and the need to deepen them but it hardly draws the required attention.

So when Kamleshbhai Acharya, the young and sensitive Sarpanch of Bhadvel village approached us with this request,  it did cheer us up. It was not just Kamleshbhai,  but the well-informed farmers of the village also were equally eager to initiate water conservation work in Bhadvel. And all of them participated in the meeting we had in the village.

Mittal Patel meets Sarpanch, farmers, villagers and leaders of Bhadvel village

Under the participatory water conservation efforts, VSSM contributes the cost of JCB machine used to excavate the soil, while the community needs to ferry the excavated soil and each household is also required to contribute in cash for the upkeeping of the deepened lake. The moment we talk about community contribution and their responsibility in facilitating the soil lifting their enthusiasm diminishes. But Bhadvel community absorbed the concept and were prepared to play their part. During the meeting itself, they offered to mobilize Rs. 1 lac for the task.

Bhadvel Water Management site
Lake before digging

I am sure if we receive such acceptance from every village all lakes would be deepened within no time. The groundwater tables in Bhadvel have shrunk to 700 feet and below. And the villagers are hopeful that once the lake is excavated,  the groundwater table will rise. The community is also prepared to set apart land for the tree plantation campaign along with a fence and water to irrigate the saplings.

Hope to come across more and more villages that follow Bhadvel’s path…..

વાત #બનાસકાંઠાના #ભડવેલગામની
‘અમારા ગામમાં તળાવ ગાળવાની ખાસ જરૃર છે. તમે એક ફેરા તળાવ જોઈ લોને?’
સામેથી કોઈ વ્યક્તિ તળાવ ગળાવવાની વાત કરે એ વાત જ નવાઈ પમાડે. બાકી નોધારા તળાવોનું મહત્વ ને એ કેમ ગાળવું જોઈએ વગેરે બાબતે તો કેટલું લખ્યા અને બોલ્યા કરીએ.ખેર આનંદ થયો
બનાસકાંઠાના વાવના ભડવેલગામના જાગૃત અને યુવા સરપંચ કમલેશભાઈ આચાર્યની તળાવ ગાળવા માટેની લાગણી જોઈને.. જો કે આ લાગણીમાં સહભાગીતા આખા ગામની.. ભડવેલ ગઈ ત્યારે સરપંચ સહીત ગામના જાગૃત ખેડૂતો આ વાત કરવા હાજર હતા.
અમે તળાવ ગાળવા જેસીબી આપીએ, માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામના શીરે એ ઉપરાંત ગામલોકો યથાશક્તિ ફાળો ભેગો કરે. જેનો ઉપયોગ તળાવ ખોદાવવામાં જ અમે કરીએ.. જેમાં ફાળાની વાત સમજાવવામાં અમને ખુબ મહેનત પડે. પણ ભડવેલગામના ખેડૂતો આ બાબતે એકદમ સહમત થયા. અમે ત્યાં બેઠા હતા એ દરમિયાન જ એમણે 1 લાખનો ફાળો ભેગા કરવાનું કહી દીધું.
આવો ઉત્સાહ દરેક ગામમાં જોવા મળે તો ગામનું એકેય તળાવ ઊંડુ થયા વગરનું ન રહે.
ભડવેલમાં પાણીના તળ 700 ફૂટથી વધુ નીચે ગયા છે. જો તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો પાણીના તળ ઉપર આવવાના એ નક્કી…
ભડવેલમાં વૃક્ષારોપણ માટે પણ જગ્યા ફાળવવા ગામલોકોને વાત કરી ને એ લોકો એ માટે પણ તૈયાર થયા. તારની વાડ અને પાણીની વ્યવસ્થા વૃક્ષારોપણની જગ્યા માટે એ કરી આપશે…
તળાવના કાર્યો સક્રિય રીતે થાય એ માટે અમારા કાર્યકર નારણ ખુબ જહેમત ઉઠાવે. ગામને શોધવા, તેમની સાથે વાત કરવી વગેરે જેવું થકવાડનારુ કાર્ય એ ઉત્સાહથી કરે. બાકી દરેક ગામ ભડવેલની જેમ જાગૃત થાય એમ ઈચ્છીએ…
#mittalpate #VSSM #waterconservation
#water #savewater #જળસંચય
#savelife #બનાસકાંઠા #ગુજરાત

VSSM begins its fifth year into participatory water management with Bhatasana village of Suigaum. 

Mittal Patel discusses watermanagement with bhatasana residents

It is impossible to imagine life without water. Yet, we have overexploited one of the most precious resources on earth. The groundwater reserves that had to remain untouched are on verge of exhaustion. Numerous city dwellers share that unavailability of water forced them to migrate to cities despite having land and house in their native village. Migrations like these should not have happened in the first place.

It is important that along with water conservation efforts, we also educate the population on the value of pure water. And sooner we do that better it is.

During the past 4 years, VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha, this year the target is to deepen 50 more. Of course, all this happens with community participation. 

VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha

It is not just the youth but the entire Bhatasana village that is quite aware of water conservation. Last year we deepened one of its lake, good monsoon and surplus water from Sardar Sarovar helped fill up the lake to the brim. Once the lakes fill up the groundwater gets recharged and the farmers also stand to benefit. 

 The residents of Bhatasana very well understood the philosophy behind deepening of lakes; Chandrakantbhai, a youth wind leader called up to ensure his entire team is prepared in whichever way possible to support VSSM undertake water conservation efforts in their village. 

 During the recent meeting with the Bhatasana community, the villagers agreed to contribute Rs. 50,000 and lift all the excavated soil. Such sensitive communities need to applauded to the fullest. 

Bhatasana residents kiritbhai and others share the benefits of the water conservation efforts with Mittal Patel

To me planting trees and conserving water are holy deeds, they spread the goodness around, bring much needed respite to those who rely on it. 

 Bhatasana residents have woken up to the need for conserving water and environment but the residents of Banaskantha and Patan must understand the gravity of the growing water crisis in their region.  

Mittal Patel visits WaterManagement site

In the attached video Bhatasana residents Kirtibhai and others share the benefits of the water conservation efforts in their village. 

 The entire water conservation efforts are taken forward by VSSM Naranbhai, who puts in a lot of hard work and enthusiasm in this work. 

 If you wish to initiate lake deepening efforts in your village do get in touch with Naranbhai on 9099936035…

બાનસકાંઠામાં #જળસંચય અભિયાનની પાંચમી સીઝનની શરૃઆત સુઈગામના ભટાસણાગામથી…
જળ – જેના વગર આ ધરતી જીવ વિહોણી બજંર થઈ જાય..છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં પાણીનો બેફામ ઉપયોગ ને જમીનમાંથી પાણીનું અમાપ દોહન જોઈને ખેડૂતોને મોંઢે સાંભળેલું ત્રીસ પાંત્રીસ વર્ષ પહેલાં શું હતું તે યાદ આવી જાય….
શહેરમાં આવીને વસેલાં લોકોમાંથી ઘણા કહે ગામમાં ઘર ને ખેતર બધુયે છે પણ પાણી નહોતું એટલે જીવવા શહેરોમાં આવ્યા.. મારા મતે આ ઈચ્છીત સ્થળાંતર નથી..
આનો ઉકેલ પાણી બચાવવાની સાથે સાથે એનું મૂલ્ય સમજવામાં હવે ઝાઝી વાર ન લગાડીએ તે..અમે બનાસકાંઠાના 115 તળાવોને છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ઊંડા કર્યા..આ વર્ષે પણ ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી 50 તળાવો કરવાનો લક્ષાંક છે..
#ભટાસણા ગામના યુવાનો ને આમ તો આખુયે ગામ બહુ જાગૃત.. ગયા વર્ષે અમે ગામનું એક તળાવ ગાળ્યું. ચોમાસુ સારુ હતું તે વરસાદથી અને પછી સરકારે પણ નર્મદા કેનાલમાંથી કાઢેલી પાઈપલાઈનથી આ તળાવને#vssm ભર્યું. તળાવમાં પાણી ભરાય ને એ પાણી જમીનમાં ઉતરે તો તળ ઉપર આવે સાથે સાથે પશુપક્ષીઓને પણ પાણી મળે.. ને ખેડૂતોને ખેતીમાં પણ ફાયદો થાય..
એ ફાયદો ગામલોકો બરાબર સમજ્યા. એટલે જ ગામના જાગૃત યુવાન ચંદ્રકાન્તભાઈનો ફોન આવ્યો ને ગામના તમામ ને પોતાની આખી ટીમ ગામનું તળાવ ગાળવા જરૃરી તમામ મદદ કરશેનું કહ્યું. ભટાસણાવાસીઓ સાથે તળાવ ગાળવા સંદર્ભે બેઠક કરી. જેમાં ગ્રામજનોએ સામેથી માટી ઉપાડવા સિવાય 50,000નો ફાળો પણ તળાવ ખોદકામ માટે આપવાની વાત કરી… આવા સંવેદનશીલ ગ્રામવાસીઓને તો પ્રણામ કરવા ઘટે…
મારા મતે #તળાવ ગળાવવું ને ઝાડ વાવવું આ બેય પુણ્યના કામો.. હજારો જીવોને એનાથી સાતા મળે… ભટાસણાવાસીઓ તો જાગ્યા પણ બનાસકાંઠા, પાટણ વિસ્તારના અન્ય ગ્રામજનો ઝટ જાગે એમ ઈચ્છીએ…
ભટાસણાગામનું VSSM ની મદદથી ગળાયેલા તળાવથી થયેલા ફાયદાની વાત કરતા ગામના કીર્તીભાઈની અન્ય સ્નેહીજનો.. તથા ગયા વર્ષે ભરાયેલું તળાવ, GACL માંથી સંસ્થાના કાર્યોને જોવા આવેલા આસ્થા ને અન્ય ગ્રામજનો..
પણ ફોટોમાં જોઈ શકાય
બનાસકાંઠામાં તળાવ ગળાવવાની આખી પ્ર્ક્રિયામાં સંસ્થાના સંનીષ્ઠ કાર્યકરો અમારા સીનીયર કાર્યકર નારણભાઈની સાથે ખડે પગે. એટલે જ આ કાર્યો થાય.. આપના ગામમાં તળાવ ગળાવવાની ઈચ્છા હોય તો નારણભાઈ – 9099936035 પર સંપર્ક કરવા વિનંતી..

 

This monsoon its water, hope and cheer all around.…..

 “Ben, I remember how the young and the old in the village would come together and set out to clean the village lakes on Navoni Agiyaras. As a young boy, I too would be part of the entourage that went to repair the community lakes… these memories are from 30-35 years ago. The times have changed now people want water but do not wish to contribute towards maintaining  the water sources!!”

Dudhwa Water Management site
Dudhwa Water Management site

Bhagwanbhai, Sarpanch of Banaskantha’s Suigaum had mentioned this while we were discussing the water conservation efforts for their village.

The lake got filled up this year because rains have been sufficient in this drought-prone region of Gujarat.

It is impossible to drill borewell in Dudhwa village as the groundwater is saline. If the lakes fill-up the farmers can use the water in farming even after October. Also,  if the lakes fill-up it will prevent the salinity to rise further, the community had shared.

Mittal Patel discusses Water Management with villagers

In this arid and drought-prone region,  farmers await rains more so after the lakes were deepened. Last year there were no rains in the region, the lake of Dudhwa  village remained dry but his year the rain gods have blessed them all, the lakes are brimming with water. In this saline regions, they cannot deepen the lakes instead of we have to widen them. “Ben, this year is going to be bountiful. We shall be able to take two crops.

Dudhwa lake is brimming with rainwater

The regions like Banaskantha that primarily depend on agriculture and dairy it is crucial to implement water conservation works on a wider scale. The simple people of this region survive on minimum needs. One good monsoon every 2-3 years is enough to sustain them for a couple of years.

I am grateful to the well-wishing dear ones of VSSM who have supported our water conservation efforts.

Environment and water conservation are non-negotiables now, it is better we realise the gravity of the emerging situation and act ASAP.

Thank you Rashminbhai  to draw our awareness towards this grave situation and guiding us through this entire initiative, respect your foresightedness to steer this entire effort.

બેન મુ નેનો હતો તાણ નવોણી અગિયારસના દાડે ગોમમોં રેતા નેના મોટા ટૂંકમોં કોમ કરી હક એ બધા તળાવ ગાળવા જતા…

આ તરી પોતરી વરહ પેલાની વાત કરુ સુ. મુયે નેનો હતો તાણ તળાવ ગાળવા જેલો… પણ હવ કળજુગ શરૃ થ્યો. લોકોન્ પોણી તો જોવ પણ તળાવ ગાળવામોં ભાગીદાર નઈ થવું…

બનાસકાંઠાના સૂઈગામ તાલુકાના દૂધવાગામના સરપંચ ભગવાનભાઈએ એમના ગામમાં VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનોની મદદથી ખોદાઈ રહેલું તળાવ ગળાતું હતું તે વખતે આ વાત કરેલી..

આ તળાવ કુદરતની મહેરથી આ વર્ષે એટલે ભરાયું.

દૂધવાગામમાં બોરવેલ શક્ય નથી. પેટાળમાં સાત થી દસ ફૂટે ખારુ પાણી છે. તળાવ ભરાય તો ખેડૂતો નવરાત્રી પછી આ તળાવમાંથી પાણી લઈને ખેતી કરી શકે. વળી તળાવ ભરાય તો જમીનમાં ખારાશ આગળ વધતી અટકે એવું પણ ભગવાનભાઈ અને ગ્રામજનોનું કહેવું છે…

આવા સૂકા દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તળાવ ગળાયા પછી મેધાની વાટ અમે બધા જોઈએ પણ એ વરસે મેધો ના પણ પડે.. જેમ દૂધવામાં ગયા વર્ષે વરસાદ જરાય ન આવ્યો. અમારુ ગળાયેલું તળાવ કોરુ ધાક્કોર રહ્યું. પણ આ વર્ષે ખેડૂતોએ કહ્યું બેન લહેર છે. ચોમાસુ અને શિયાળુ બેય પાક સરસ થશે..

આ વિસ્તારમાં તળાવ ઊંડા નથી ગળાતા પણ એને પહોળા ગાળવાના… કારણ પેટાળમાં ખારાશ છે માટે…

આવા વિસ્તારોમાં મહત્તમ પાણીના કામો થાય તે જરૃરી છે. જ્યાં લોકોનો જીવવાનો આધાર માત્ર ખેતી અને પશુપાલન છે..

લોકો બહુ ઓછી જરૃરિયાતો સાથે જીવે છે. બે ત્રણ વર્ષે એક ચોમાસુ સારુ આવી જાય તો બે વર્ષ જીવી જવાય એવું એ લોકો કહે…

આવા આ વિસ્તારમાં મદદરૃપ થનાર પ્રિયજનોનો આભાર માનુ છું…

પાણી અને પર્યાવરણ બેયની ચિંતા કરવી આજના સમયની તાતી જરૃર છે. સમાજ, લોકો આ બાબતે જાગૃત થાય તેમ ઈચ્છીએ…

થેક્યુ રશ્મીનભાઈ તમે આ પાણી બાબતે અમને જગાડ્યા ને અમે આ કરી શક્યા… આપની દુરંદેશીને પ્રણામ…

લખ્યું એ બધુંયે ફોટોમાં..