VSSM had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks to share experience of our work on water conservation…

Mittal Patel talks about water conservation

Let us talk Water….

Ma Rewa (Narmada) has been a blessing in disguise in Banaskantha or for that matter entire Gujarat however since our work on water conservation in Banaskatha has been growing steadily I can talk about the region with confidence. The region is experiencing a prosperous change as a result of Sardar Sarovar water reaching it. The borewells to pump out groundwater have also played their role but the borewells of the regions where the Narmada waters have not reached are experiencing immense distress and the condition will only worsen in coming years.

VSSM has deepened lakes in villages of Lakhni and Deesa, the waters tables have dropped down to 900 to 1200 feet, the borewells are breathing their last.

The Sujalam Sufalam Canal passes through the region but since it doesn’t remain full throughout the year, sourcing water for irrigation is not an option. The canal also does not bring with it possibilities of year-round irrigation to the farms in the region, neither do the surrounding lakes receive the canal waters.

The farmers of this region are waking up to the need for some more efficient solutions to their water woes, but they can’t seem to find a way forward.

Recently to share experiences of our work on water conservation in the region and educate them on the available solutions, we had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks.

VSSM had a gathering of Sarpanchs of Deesa and Lakhni blocks

The farmers, leaders and Sarpanch talked about keeping water in the Sujlam Suflam Canal year-round, if required make this kuccha canal a pucca one, link lakes with it, dig small-big lakes on the gochar land of these villages and catch the rainwater, also dig up a lake over 500 acres plus woodland of Lavana village and fill it with water from the main canal of Narmada. This will improve the groundwater levels of the entire region.

In the coming days based on these recommendations, we plan to shape a strategy and bring it to our Chief Minister, Deputy Chief Minister and concerned authorities.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation drives in the region.

The awareness of these community on the looming water crisis made us optimist and hopeful for water sufficient tomorrow, provided we all decide to work together.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation
Mittal Patel shares experience of water management with the sarpamchs and villagers
The farmers, leaders , sarpanchs talked about water conservation

વાત પાણીની..

મા રેવા (નર્મદા) આશિર્વાદરૃપ બની ને બનાસકાંઠાનો આમ તો ગુજરાતનોય કહેવાય પણ અમે બનાસકાંઠામાં પાણીને લઈને ઘણું કામ કરીએ એટલે એ વિસ્તારનો ઘણો ભાગ સમૃદ્ધ બન્યો એમ કહીશ. નર્મદાની સાથે બોરવેલે પણ પોતાની ભૂમિકા ભજવી.. પણ જ્યાં નર્મદાના નીર પહોંચ્યા નથી ત્યાં હવે બોરવેલ ડચકા લે છે. આવા વિસ્તારની દશા આવનારા પાંચ – દસ વર્ષમાં માઠી થવાની.

લાખણી અને ડીસાના કેટલાક ગામોમાં અમે તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો કરીયે. ત્યાં પાણીના તળ વિષે લોકોને પુછ્યું તો 900 થી 1200 ફૂટે પાણી પહોંચ્યાનો જવાબ મળ્યો.

ક્યાંક તો બોર હવે ડચકા લે એવી વાત પણ આવી.

આ વિસ્તારમાં સુજલામ સુફલામ કાચી કેનાલ પસાર થાય પણ એ કાંઈ બારેમાસ ભરાયેલી ન રહે. ને એમાંથી સિંચાઈ થઈ શકતી નથી. ના આ કેનાલમાંથી આસપાસના વિસ્તારના તળાવો ભરવાનું કાર્ય થાય.

ખેડૂતો જાગૃત થયા છે પણ ઉકેલ સુઝતા નથી.

પાણી રિચાર્જના કાર્યો માટે શું થઈ શકે તે સમજવા અને અમારા અનુભવે અમે જે કર્યું તે વાત કરવા લાખણી અને ડીસા તાલુકાના 52 ગામના સરપંચ અને આગેવાનો સાથે એક બેઠક લાખણીમાં મા હિંગળાજના સાનિધ્યમાં કરી.

સુજલામ સુફલામ કેનાલમાં બારેમાસ પાણી ભરાયેલા રહે, વળી કેનાલમાં વધુ પાણી છોડવામાં આવે. જરૃર પડે આ કેનાલ નર્મદાની જેમ પાકી થાય. તેમાંથી તળાવો લીંક થાય. એ સિવાય આ વિસ્તારની ગૌચરની જમીનોમાં નાના માટો તળાવ કરવા જેમાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થાય. તેમજ નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાંથી લવાણા જેવા ગામમાં જ્યાં 500 એકરથી વધુ જમીનનું વીડ છે ત્યાં મોટુ સરોવર કરી એને બારેમાસ કેનાલના પાણીથી ભરવામાં આવે તો આ આખા વિસ્તારના તળમાં સુધારો થઈ શકે.. વગેરે જેવી ઘણી વાત આ વિસ્તારના આગેવાનો – સરપંચ અને મૂળ તો આ બધાય ખેડૂતોએ કરી.

આગામી દિવસોમાં આ બધી વાતો સાથે આ દિશામાં નક્કર આયોજનને લઈને મુખ્યમંત્રી શ્રી, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીથી લઈને સંલગ્ન તમામ અધિકારીને રજૂઆત કરીશું.

લાખણી તાલુકાના TDOશ્રી અનીલભાઈ પણ આ બેઠકમાં વૃક્ષારોપણના કાર્યોમાં એમની જે મદદની જરૃર પડે તે મદદની વાત કરવા ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા.

પાણી માટેની આ જાગૃતિ જોઈને રાજી થવાયું. સાથે મળીને કોશીશ કરીશું તો નક્કર પરિણામ સુધી પહોંચીશું તેવો વિશ્વાસ પણ છે..

VSSM facilitates the process of desilting and deepening of lake in Bhadvel village…

Mittal Patel discusses Water Management with the Sarpanch of Bhadvel village and the farmers

Banaskantha’s Bhadvel village.

“Our village lake needs to be deepened. Can you please come and have a look at it?”

It surprises us when someone approaches us with such a request. We keep writing about the value of unkept and unattended community lakes and the need to deepen them but it hardly draws the required attention.

So when Kamleshbhai Acharya, the young and sensitive Sarpanch of Bhadvel village approached us with this request,  it did cheer us up. It was not just Kamleshbhai,  but the well-informed farmers of the village also were equally eager to initiate water conservation work in Bhadvel. And all of them participated in the meeting we had in the village.

Mittal Patel meets Sarpanch, farmers, villagers and leaders of Bhadvel village

Under the participatory water conservation efforts, VSSM contributes the cost of JCB machine used to excavate the soil, while the community needs to ferry the excavated soil and each household is also required to contribute in cash for the upkeeping of the deepened lake. The moment we talk about community contribution and their responsibility in facilitating the soil lifting their enthusiasm diminishes. But Bhadvel community absorbed the concept and were prepared to play their part. During the meeting itself, they offered to mobilize Rs. 1 lac for the task.

Bhadvel Water Management site
Lake before digging

I am sure if we receive such acceptance from every village all lakes would be deepened within no time. The groundwater tables in Bhadvel have shrunk to 700 feet and below. And the villagers are hopeful that once the lake is excavated,  the groundwater table will rise. The community is also prepared to set apart land for the tree plantation campaign along with a fence and water to irrigate the saplings.

Hope to come across more and more villages that follow Bhadvel’s path…..

વાત #બનાસકાંઠાના #ભડવેલગામની
‘અમારા ગામમાં તળાવ ગાળવાની ખાસ જરૃર છે. તમે એક ફેરા તળાવ જોઈ લોને?’
સામેથી કોઈ વ્યક્તિ તળાવ ગળાવવાની વાત કરે એ વાત જ નવાઈ પમાડે. બાકી નોધારા તળાવોનું મહત્વ ને એ કેમ ગાળવું જોઈએ વગેરે બાબતે તો કેટલું લખ્યા અને બોલ્યા કરીએ.ખેર આનંદ થયો
બનાસકાંઠાના વાવના ભડવેલગામના જાગૃત અને યુવા સરપંચ કમલેશભાઈ આચાર્યની તળાવ ગાળવા માટેની લાગણી જોઈને.. જો કે આ લાગણીમાં સહભાગીતા આખા ગામની.. ભડવેલ ગઈ ત્યારે સરપંચ સહીત ગામના જાગૃત ખેડૂતો આ વાત કરવા હાજર હતા.
અમે તળાવ ગાળવા જેસીબી આપીએ, માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામના શીરે એ ઉપરાંત ગામલોકો યથાશક્તિ ફાળો ભેગો કરે. જેનો ઉપયોગ તળાવ ખોદાવવામાં જ અમે કરીએ.. જેમાં ફાળાની વાત સમજાવવામાં અમને ખુબ મહેનત પડે. પણ ભડવેલગામના ખેડૂતો આ બાબતે એકદમ સહમત થયા. અમે ત્યાં બેઠા હતા એ દરમિયાન જ એમણે 1 લાખનો ફાળો ભેગા કરવાનું કહી દીધું.
આવો ઉત્સાહ દરેક ગામમાં જોવા મળે તો ગામનું એકેય તળાવ ઊંડુ થયા વગરનું ન રહે.
ભડવેલમાં પાણીના તળ 700 ફૂટથી વધુ નીચે ગયા છે. જો તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો પાણીના તળ ઉપર આવવાના એ નક્કી…
ભડવેલમાં વૃક્ષારોપણ માટે પણ જગ્યા ફાળવવા ગામલોકોને વાત કરી ને એ લોકો એ માટે પણ તૈયાર થયા. તારની વાડ અને પાણીની વ્યવસ્થા વૃક્ષારોપણની જગ્યા માટે એ કરી આપશે…
તળાવના કાર્યો સક્રિય રીતે થાય એ માટે અમારા કાર્યકર નારણ ખુબ જહેમત ઉઠાવે. ગામને શોધવા, તેમની સાથે વાત કરવી વગેરે જેવું થકવાડનારુ કાર્ય એ ઉત્સાહથી કરે. બાકી દરેક ગામ ભડવેલની જેમ જાગૃત થાય એમ ઈચ્છીએ…
#mittalpate #VSSM #waterconservation
#water #savewater #જળસંચય
#savelife #બનાસકાંઠા #ગુજરાત

Water management work in Bhalicha receives great support from the youth…

Mittal Patel discusses Water Management with the villagers

Almost four years ago, VSSM initiated Participatory Water Management efforts in Banaskantha. 117 community lakes are deepened so far. Amitbhai Joshi is a well informed and aware citizen residing in Banaskantha’s Bhachli village. On learning of VSSM’s initiative, he invited us for the same in his village.

As the name of this initiative suggests, the first precondition to launching any lake deepening initiative is community participation. VSSM bears the cost of JCB expenses, rest all the costs including contributions by individual households, have to be borne by the village community. The funds collected from the families are to be used for the upkeeping of the deepened lakes. However, despite of the fact that these efforts obviously benefited the village,  many villages do not agree to this preconditions. Even if the village leadership agrees to raise Rs. 500 from each house, it will add up to be a substantial collection. But the leaders remain reluctant to do even that.

But not the village of Bhalicha.

Mittal Patel visits Water Management site for lake deepening with the villagers

A joint meeting with village elders and youth was organised at the Ram temple premises. To our surprise, there were no questions raised when we shared the preconditions and the need to collect contribution. “It will be done!!” Amitbhai and other youth spoke in unison. We were elated to find such young men who are prepared to work proactively for the development of their village.

The Sardar Sarovar Canal remains in the vicinity to Bhalicha, it the canal overflows the water may spill over into the lake, but as a result of neglect of years the lake has become extremely shallow, there is no scope for water to accumulate. If efforts were made to deepen it, there was the potential of collecting more water and benefiting the farmers. It would enable the farmers to take all three seasons. Like everywhere else in Banaskantha, water scarcity has triggered migration from Bhalicha too. Since the arrival of Sardar Sarovar canal, many have returned and agriculture is flourishing. If all three lakes of Bhalicha were to deepened, the village is bound to prosper.

Lake before digging
Water Management site

The Gando Bawal/Prosopis juliflora or the Mad ZTree dominates the landscape around Bhalicha, we also proposed tree plantation drive in the village. The youth is prepared but that needs to be firmed up well. The lake will be deepened for sure.

The images share glimpses of the meeting we had at Bhalicha and the village lake we plan to deepen.

બનાસકાંઠાનું ભાચલીગામ..

ગામના યુવાન અમીતભાઈ જોષી બહુ જાગૃત..

બનાસકાંઠામાં તળાવો ઊંડા કરવાનું અભીયાન અમે છેલ્લા ચાર વર્ષથી ચલાવીએ. અત્યાર સુધી 117 તળાવો અમે ઊંડા કર્યા. આ અંગે અમીતભાઈને ખ્યાલ આવ્યો ને એમણે ભાચલીમાં આ કાર્ય માટે અમને નિમંત્રણ આપ્યું.

અમારી શરત લોકભાગીદારીની..

તળાવ ખોદકામ માટે જેસીબી અમારુ, બાકી માટી ગામલોકો ઉપાડે ને શક્ય નાનકડો ફાળો પણ ગામલોકો આપે જે તળાવ ખોદવામાં જ વપરાય. પણ ઘણા ગામો આ ફાળા માટે તૈયાર ન થાય.. મને ખુબ નવાઈ લાગે.. શું કામ આપણા પોતાના ભલા માટે આમ તો ચોખ્ખા દેખાતા ફાયદા માટે ગામલોકો તૈયાર નથી થતી? ગામ આખુ ભેગુ થઈને ઘર દીઠ 500 ઉધરાવે તોય સારી એવી રકમ એકત્રીત થઈ જાય.. પણ આ દિશામાં આપણે બધા બહુ મોળા છીએ…

પણ ભાચલી નોખુ..

ગામના રામજીમંદિરમાં ગામના યુવાનો ને વડિલો સાથે બેઠક થઈ ને એમાં ભાગીદારીની વાત કરી. અમારા આશ્ચર્ય વચ્ચે કોઈએ સામે એકેય સવાલ કર્યો નહીં. એ થઈ જશે બેન… એવો અમીતભાઈ ને અન્ય મિત્રોનો સૂર.. પોતાના ગામના વિકાસ માટે આવો ઉત્સાહ દાખવનાર આવા મિત્રોને મળીને રાજીપો થયો..

ભાચલીની નજીક નર્મદા કેનાલ જાય. કેનાલ ઓવરફ્લો થાય એટલે એક તળાવમાં પાણી ભરાય પણ આ તળાવ ગળાયે વર્ષો થઈ ગઈ ગયેલા. તળાવ તદન છીછરુ. જો ગળાય તો વધુ પાણી સમાય ને લોકો ખેતીની ત્રણેય સીઝન લઈ શકે..

એક વખતે પાણીના અભાવે ગામના મહત્તમ લોકોએ સ્થળાંતર કરેલું. પણ પાણી આવતા ઘણા લોકો ગામમાં પરત આવ્યા ને ખેતી અને પુશપાલન કરવા માંડ્યા. ગામના ત્રણેક તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો ગામની સમૃદ્ધીમાં ઘણો વધારો થાય.

આમ તો ગામમાં ને ગામના ચરામાં મહત્તમ બાવળ જોઈ શકાય. અમે આ બાવળની જગ્યાએ બીજા ઝાડ વાવવા માટેનું આયોજન પણ ગામની ભાગીદારીથી કરવા ગામના યુવાનોને કહ્યું. એ લોકોએ હાલ તો એ માટે પણ તૈયારી દર્શાવી છે. બાકી તળાવ તો સાથે મળીને ગાળીશું એ નક્કી…

ગામલોકો સાથે કરેલી બેઠક ને જે તળાવ ગાળવાના છે તેના ફોટો સમજવા ખાતર…

#MittalPatel #vssm #water

#watermanagement #savewater

#traditionalwater #groundwater

#rechargewater #Banaskantha

VSSM’s tree plantation programme is successful with remarkable contribution of the VrukshMitra…

Mittal Patel with VrukshMitra Amratji visits tree plantation site

‘Chhod ma Ranchhod’ (God is in nature around us), this statement is always spoken up repeatedly at any public programs of tree plantation. Yet, all of us who worship the Ranchodrai presiding in the temples, do we worship the trees around us as if God was living in them? Think about it!!

Trees are the best ornaments our mother earth adorns, it is these trees who bring rains to give us water, cleans the air we breathe. In this era of technological advances, we have forgotten to value its importance in our lives.

VSSM launched tree plantation drive in 2019. The results have been very encouraging. In 2020, the plantation drive was carried in many villages, that are now raising the planted trees very well.

One of these many villages is Soneth.

A tree plantation drive was carried at a crematorium used by the Thakor community.

A tree plantation drive was carried at a crematorium used by the Thakor community. Trees that would provide dense canopy were especially selected for the occasion. Amratji Thakor decided to become the mother of these trees. I have consciously related Amratji to a mother because the only mother can shower much love and affection on her children. Amratji is doing just that to the trees. Like a mother, he nurtures and cares for them, loves them. It is this affection that has resulted in 800 trees taking roots in this small space.

Amratji Thakor (VrukshMitra) nurtures the trees

We hope to find tree lovers like Amratji in other villages too, it is only such individuals who will ensure with the hard work that each planted sapling is raised well. Hope to find more villages with such dedicated tree-lovers because they have absorbed the essence of the phrase “Chod ma Ranchod’ very well.

Soneth’s sarpanch Shri P. R. Jadeja too assured all the necessary help to grow a forest on the holy land of this village. Sarpanch like him has been one of the reasons such drives have found favourable results.

Mittal Patel visits tree plantation site in Soneth village

VSSM Naranbhai plays a pivotal role in ensuring smooth implementation of our campaign from finding the right villages to right kind of people, he identifies them all with utmost care.

Thank you all for supporting this cause.

બનાસકાંઠાનું સોનેથ..

‘છોડમાં રણછોડ’ વૃક્ષારોપણના જાહેર કાર્યક્રમોમાં થતા ભાષણોમાં આ વાક્ય વારંવાર પ્રયોજાય.. પણ મંદિરમાં રણછોરાયની પુજા કરનાર આપણે દરેક છોડ – વૃક્ષમાં સ્વંયમ ભગવાનનો વાસ છે એ રીતે પુજીએ છીએ ખરા?વિચારજો…

ધરતી માનો શણગાર વૃક્ષો.. અને આ વૃક્ષો જ વરસાદ લાવવામાં, આપણને સ્વચ્છ હવા આપવામાં ઉપયોગી.  પણ ટેકનોલોજીના આ યુગમાં આપણે હવે એનો ઉછેર કરવાનું ભૂલતા જઈએ છીએ..

અમે વૃક્ષો ઉછેરવાનું અભીયાન 2019થી શરૃ કર્યું. સારુ પરિણામ મળ્યું. 2020માં અમે ઘણા ગામોમાં વૃક્ષો વાવ્યા. ને તેનો ઉછેર પણ કરી રહ્યા છીએ.

આ ઘણા ગમોમાંનું એક #સોનેથ..

સોનેથમાં ઠાકોર સમાજની સ્મશાન ભૂમીમાં ઘટાટોપ વૃક્ષારોપણ કર્યું. આ વૃક્ષોની મા બનવાનું સ્વીકાર્યું અમરતજી ઠાકોરે.. મા શબ્દ જાણી જોઈને પ્રયોજુ છું કારણ માની મમતા અપાર હોય.. અને અમરતજી પણ વૃક્ષો પર એવું જ વહાલ વરસાવે.. એટલે 800 ઉપરાંત વૃક્ષો આ નાનકડા સ્મશાનમાં સરસ ઊગી ગયા…

અમરતજી જેવા વૃક્ષપ્રેમી- વૃક્ષમિત્ર બીજા ગામમાં મળે તો એવા ગામોમાં પણ અમારે 2021માં વૃક્ષારોપણ કરવું છે…

બસ ગામો જાગે ને છોડમાં રણછોડવાળી વાતને સાચા અર્થમાં સમજે…

સોનેથના સરપંચ શ્રી પી.આર.જાડેજાએ પણ ગામની પવિત્ર ભૂમી પર વન ઊભુ કરવા અમને કહ્યું અને એ માટે જે મદદની જરૃર પડે એ મદદ માટે તત્પરતા પણ દર્શાવી… આવા જાગૃત સરપંચને મળીને રાજીપો પણ થાય..

અમારા કાર્યકર નારણભાઈની ભૂમિકા આ બધામાં મહત્વની. યોગ્ય જગ્યા ને માણસોની શોધખોળ કરવાનું એ બખૂબીથી નિભાવે.આપ સૌની ભાવનાને પ્રણામ…

#MittalPatel #vssm #TreePlantation

#tree #green #greenery #environment

#savetrees #saveearth #savelife

#pureair #PureEnvironment #gujarat

Remarkable attitude of the Sarpanch of Sutharnesdi village towards environment…

Mittal Patel visits water management site

Sutharnesdi village Sarpanch Dineshbhai is an enthusiastic human being. I had to spoke to him regarding the Bharathari families staying in the village. During the conversation, I could sense his aspiration to work towards the development of the village he led. Hence I very casually inquired, “Has the village lake deepened recently?” Well, these casual questions have become a habit these days.

“Ben, I have been thinking about it!” he had responded.

We were quick to grab this opportunity. We shared details of  VSSM’s participatory water management program.

“Ben, the village will contribute and so will I!” Such generous intention.

Under the lake deepening initiative, VSSM funds JCBB expenses for mud excavation, the village community needs to move the excavated soil through tractors and contribute in cash towards creating the maintenance fund. Sutharnesdi’s sarpanch and the community agreed to these clauses.

Ongoing Lake deepening work

We became a little more greedy once the community agreed to lake deepening. “We should also carry tree plantation drive in the village,” I suggested.

Dineshbhai agreed to that too.  Later we visited the lake to be deepened.

If the leadership of other villages are as proactive as Dineshbhai,  grassroots development will not remain a distant story!!

Mittal Patel meets Sarpanch and other villagers of Sutharnesdi village


Mittal Patel discusses Water Management and Tree Plantation with the villagers of Sutharnesdi village

#બનાસકાંઠાનું #સુથારનેસડી.. ગામના સરપંચ દિનેશભાઈ બહુ ઉત્સાહી

આમ તો દિનેશભાઈ સાથે મારી વાત ગામમાં રહેતા #ભરથરી પરિવારોના વસવાટને લઈને થયેલી..

પણ એ વાતચીતમાં એમનો ગામના વિકાસ માટેનો ભાવ પ્રબળ દેખાયો. તેમની આ લાગણી જોઈને તમારા ગામનું તળાવ ગળાયેલું છે? એવું સાહજિક પુછાઈ ગયેલું.. પેલું સુથારનું મન બાવળિયે એ કહેવાતની જેમ જ..

દિનેશભાઈએ કહ્યું, બેન તળાવ ગળાવવાની મારી ભાવના છે બસ પછી તો અમે તક ઝડપી લીધી.. લોકભાગીદારીથી તળાવ ગળાવવા બાબતની અમે વાત કરીને એમણે કહ્યું, બેન ગામ સહકાર આપશે વ્યક્તિગત હું પોતે પણ આપીશ…કેવી ઉમદા ભાવના..

અમે તળાવ ગાળીએ એટલે માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામલોકોએ કરવાનું, જેસીબી અમે મુકીએ એ ઉપરાંત ગામલોકો યથાશક્તિ ફાળો ભેગો કરે જે ખોદકામમાં વપરાય એવી અમારી લાગણી..

સુથારનેસડીના સરપંચ અને ગ્રામજનોએ અમારી આ શરત સાથે તળાવ ગળાવવાની મંજૂરી આપી..

આ સહમતી પછી પાછી લાલચ વધી અમે કહ્યું, ગામમાં વૃક્ષારોપણ પણ કરીએ.. ને દિનેશભાઈને અન્ય સૌએ કહ્યું હા એ પણ કરીએ…એ પછી ગામનું જે તળાવ ગાળવાનું છે એ જોયું..

દરેક ગામ આ રીતે જાગે તો ગામોના વિકાસને ઝાઝી વાર ન લાગે…

#MittalPatel #vssm #water

#watermanagement #waterconservation

#Banaskantha #gujarat #savewater

VSSM’s tree plantation programme is successful with remarkable participation of the village…

Mittal Patel with village elders who visited tree plantation site for supervision

Banaskantha’s Mudetha, a village drenched in the bhakti and spiritual activities promoted by Swadhyay Pariwar. It was not difficult to make them understand the value of tree around us. They live the phrase, ‘Chod ma Ranchod’/ God exists in trees and nature around us. As part of their Swadhyay endeavour, they already have a forest growing around their village boundary.

In 2019-20, awed by the village’s dedication towards raising trees, we proposed community-supported tree plantation drive in the village. The leadership agreed and we planted 650 trees around the village crematorium,  592 have already taken roots.

The trees at Mudetha crematorium
We planted 650 trees around the village crematorium, 592 have already taken roots.
Mudetha tree plantation site

Village elders like Nathakaka regularly visit the plantation site to ensure that the trees are cared and nurtured well.

“On my way to the crematorium.” Kaka jokes when people ask him where is he headed to. Kaka makes daily rounds of the plantation site at the crematorium to supervise the plantation site.

VSSM pays remuneration to Vruksh Mitra so that he performs his job responsibly. A Vruksh Mitra has been appointed at Mudetha as well.

In the picture – the trees at Mudetha crematorium and the village elders who visit the site for supervision.

We have planned a massive plantation drive at Banaskantha in June and July 2021. The plan is to plant 1 lac trees. This is a task which requires community participation.

We request everyone to join this noble deed.

બનાસકાંઠાનું #મુડેઠા..

પાંડુરંગદાદાએ શરૃ કરેલી સ્વાધ્યાય પ્રવૃતિથી રંગાયેલું ગામ.. છોડમાં રણછોડ એ વાત ગામમાં કોઈને શીખવવી ન પડે. સ્વાધ્યાય પ્રવૃતિથી પ્રેરાઈને ગામલોકોએ પોતાની મેળે પણ એક વન ઊભુ કર્યું.

ગામના સૌની વૃક્ષોના જતનની લગનને જોઈને એક જગ્યાએ ગામની ભાગીદારીથી વૃક્ષારોપણ કરવાની વાત અમે 2019 – 20માં ગામના સરપંચ સમક્ષ કરી અને ગામના સ્મશાનમાં અમે 650 જેટલાં વૃક્ષો વાવ્યા. જેમાંથી 592 વૃક્ષો સરસ થઈ ગયા.

ગામના નાથાકાકા જેવા વડિલો નિયમીત સ્મશાનની મુલાકાત લે અને ઝાડની માવજત બરાબર થઈ રહી છે કે નહીં તે પણ તપાસે. કાકા કહે,

‘હું ગામમાંથી નીકળતો હોવું ત્યારે ક્યારેક લોકો પુછે કે કાકા ચો હેંડ્યા ત્યારે હું કહેતો હોવું છું, મહોણિયે..’ કાકા આટલું કહી હસ્યા ને પછી કહ્યું, ‘

આમ તો બધાએ છેવટે તો અહીંયા જ આવવાનું છે ને… ‘

અમે વૃક્ષમિત્ર વાવેલા ઝાડના જતન માટે રાખ્યા છે. જેમને માસીક સેવક સહાય આપીએ. જેથી એ ચોક્કસાઈ રાખી ઝાડને સાચવે.

ફોટોમાં મુડેઠાના સ્મશાનમાં થયેલા વૃક્ષો અને આ વૃક્ષોના હાલચાલ પુછવા નિયમીત સ્મશાનની મુલાકાત લેનાર વડિલો..

2021ના જુન, જુલાઈ મહિનામાં #બનાસકાંઠામાં 1 લાખ ઝાડ વાવવાનું આયોજન છે. પણ ગામની ભાગીદારી આ માટે જરૃરી.

સ્વાર્થ મુકીને પરમાર્થના આ કાર્ય માટે સૌ આગળ આવે એવી ભાવના…

#MittalPatel #vssm


The community participation helped us take the tree plantation drive forward…


Mittal Patel with Shefuddinbhai and others at Shiya tree plantation site

The community participation helped us take the tree plantation drive forward Kankrej’s Shiyagaum where we planted 2000 trees in and around the cemetery. Participatory tree plantation program requires commitment from the community to identify a spot, make water arrangements, protection fence while VSSM clears the space, brings the saplings and pays monthly remuneration to Vriksh Mitra/tree caretaker.

The community of Shiyagaum is very proactive and volunteered to take up the responsibility. The very active Abbasbhai, Shefuddinbhai and other youth managed to raise 1982 trees in 4 months, with just 18 trees dying.


Shiya Tree Plantation Site
The active members managed to raise 1982 trees in 4 months

They also spent around Rs. 1 lakh to house the Vriksh Mitra near the site. One look around the area the trees have been planted one gets a sense that they are well maintained and looked after.

“Plant trees to bring rains…” a slogan we have heard growing up needs to come to life in Banaskantha, a region that remains rain starved. In 2019 we initiated tree plantation drive in villages of Banaskantha, with plantation happening at 22 sites.

Along with the Vriksh Mitra,  VSSM team members also work round the clock to ensure the saplings take roots, they don’t get infected with pests, provide manure, maintain a tree count, rebuke the vriksh mitra where required. The VSSM team members Naranbhai, Ishwarbhai, Bhagwanbhai are on a constant move.

During the monsoon of 2021, we plan to plant 1 lakh trees in rural Banaskantha,  provided the village communities are prepared to their bit and share the responsibility.

Mittal Patel visits Shiya Tree Plantation site

Trees are our lifeline, they take care of us, they make earth look beautiful. Hope people sign up for this task of making our rath look beautiful.

In the picture – Shefuddinbhai taking us around the site!!

કાંકરેજનું શિયાગામ..

ગામના કબ્રસ્તાનમાં અમે 2000 વૃક્ષો ગામના સહયોગથી વાવ્યા. આમ તો વૃક્ષો વાવવા માટે અમારી કેટલીક શરતો જેમાંની મુખ્યત્વે વૃક્ષો ઉછેરવા જગ્યા, એની ફરતે કાંટાળી વાડ અને પાણીની વ્યવસ્થા ગામલોકોએ કરી આપવાની.

અમારા ભાગે વૃક્ષો લાવવાનું, જગ્યાની સફાઈ ને વૃક્ષોનું જતન કરનાર વૃક્ષોની મા કે મિત્રને માસીક સેવક સહાય આપવાનું.શિયાના જાગૃત બિરાદરોએ આ જવાબદારી સ્વીકારી એટલે જ અમે ત્યાં વૃક્ષો વાવ્યા.

અમને સતત ચિંતા આ વૃક્ષોના ઉછેરની હોય. પણ વૃક્ષમિત્ર અબ્બાસભાઈ બહુ સક્રિય ને એમને સહયોગ શેફુદ્દીનભાઈ અને અન્ય સ્વજનોનો એટલે ચાર મહિનામાં ફક્ત 18 વૃક્ષ બળ્યા બાકી 1982 હયાત.

વૃક્ષમિત્ર વૃક્ષારોપણ કરેલી જગ્યા પર રહી શકે તે માટે એકાદ લાખના ખર્ચે નાનકડુ ઘર પણ કબ્રસ્તાનમાં જ બનાવી દેવામાં આવ્યું. વૃક્ષારોપણ કરેલી જગ્યા જોઈને સરસ માવજત કરી છે એવું આપોઆપ બોલાઈ જાય.

બનાસકાંઠામાં વરસાદનું પ્રમાણ ઓછુ.. નિશાળમાં ખુબ ભણ્યા, વૃક્ષ વાવો વરસાદ લાવો. આ વાક્ય અમલી બનાવવાનું અમે 2019થી શરૃ કર્યું ને શિયા જેવા અન્ય ગામોમાં મળીને કુલ 22 સાઈટ પર વૃક્ષારોપણ કર્યું.

વૃક્ષમિત્રની સાથે સાથે અમારા કાર્યકરો નારણભાઈ, ઈશ્વરભાઈ, ભગવાનભાઈની પણ સખત મહેનત.

દર મહિને ઝાડની ગણતરી, વૃક્ષમિત્રની મહેનત નબળી દેખાય ત્યાં ટકોર, ઝાડને રોગ લાગુ ન પડે તે માટે જરૃરી દવા, ખાતર.. કાંઈ કેટલુંયે ધ્યાન રાખવા એ સતત ફરતાં રહે…

2021 ના ચોમાસે 1 લાખ ઝાડ વાવવાનું આયોજન છે.. ગ્રામજનો જાગે ને ભાગીદારી સાથે આ કાર્ય કરવા તૈયાર થાય ત્યાં આ કરવું છે…

ઝાડ એ આપણી ધરતી માનો શણગાર છે. દરેક ગામ ધરતીમાના શણગાર માટે સજ્જ થાય એવી આશા…

ફોટોમાં શેફુદ્દીનભાઈ લખ્યા પ્રમાણેની વૃક્ષારોપણની સાઈટ બતાવતા…

#MittalPatel #vssm #tree #greenvillage

#TreePlantation #green #greencover

#GreenGujarat #save #saveearth

#donate #villagelife #mission


VSSM begins its fifth year into participatory water management with Bhatasana village of Suigaum. 

Mittal Patel discusses watermanagement with bhatasana residents

It is impossible to imagine life without water. Yet, we have overexploited one of the most precious resources on earth. The groundwater reserves that had to remain untouched are on verge of exhaustion. Numerous city dwellers share that unavailability of water forced them to migrate to cities despite having land and house in their native village. Migrations like these should not have happened in the first place.

It is important that along with water conservation efforts, we also educate the population on the value of pure water. And sooner we do that better it is.

During the past 4 years, VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha, this year the target is to deepen 50 more. Of course, all this happens with community participation. 

VSSM has deepened 115 lakes in Banaskantha

It is not just the youth but the entire Bhatasana village that is quite aware of water conservation. Last year we deepened one of its lake, good monsoon and surplus water from Sardar Sarovar helped fill up the lake to the brim. Once the lakes fill up the groundwater gets recharged and the farmers also stand to benefit. 

 The residents of Bhatasana very well understood the philosophy behind deepening of lakes; Chandrakantbhai, a youth wind leader called up to ensure his entire team is prepared in whichever way possible to support VSSM undertake water conservation efforts in their village. 

 During the recent meeting with the Bhatasana community, the villagers agreed to contribute Rs. 50,000 and lift all the excavated soil. Such sensitive communities need to applauded to the fullest. 

Bhatasana residents kiritbhai and others share the benefits of the water conservation efforts with Mittal Patel

To me planting trees and conserving water are holy deeds, they spread the goodness around, bring much needed respite to those who rely on it. 

 Bhatasana residents have woken up to the need for conserving water and environment but the residents of Banaskantha and Patan must understand the gravity of the growing water crisis in their region.  

Mittal Patel visits WaterManagement site

In the attached video Bhatasana residents Kirtibhai and others share the benefits of the water conservation efforts in their village. 

 The entire water conservation efforts are taken forward by VSSM Naranbhai, who puts in a lot of hard work and enthusiasm in this work. 

 If you wish to initiate lake deepening efforts in your village do get in touch with Naranbhai on 9099936035…

બાનસકાંઠામાં #જળસંચય અભિયાનની પાંચમી સીઝનની શરૃઆત સુઈગામના ભટાસણાગામથી…
જળ – જેના વગર આ ધરતી જીવ વિહોણી બજંર થઈ જાય..છેલ્લા ઘણા વર્ષોમાં પાણીનો બેફામ ઉપયોગ ને જમીનમાંથી પાણીનું અમાપ દોહન જોઈને ખેડૂતોને મોંઢે સાંભળેલું ત્રીસ પાંત્રીસ વર્ષ પહેલાં શું હતું તે યાદ આવી જાય….
શહેરમાં આવીને વસેલાં લોકોમાંથી ઘણા કહે ગામમાં ઘર ને ખેતર બધુયે છે પણ પાણી નહોતું એટલે જીવવા શહેરોમાં આવ્યા.. મારા મતે આ ઈચ્છીત સ્થળાંતર નથી..
આનો ઉકેલ પાણી બચાવવાની સાથે સાથે એનું મૂલ્ય સમજવામાં હવે ઝાઝી વાર ન લગાડીએ તે..અમે બનાસકાંઠાના 115 તળાવોને છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ઊંડા કર્યા..આ વર્ષે પણ ગ્રામજનોની ભાગીદારીથી 50 તળાવો કરવાનો લક્ષાંક છે..
#ભટાસણા ગામના યુવાનો ને આમ તો આખુયે ગામ બહુ જાગૃત.. ગયા વર્ષે અમે ગામનું એક તળાવ ગાળ્યું. ચોમાસુ સારુ હતું તે વરસાદથી અને પછી સરકારે પણ નર્મદા કેનાલમાંથી કાઢેલી પાઈપલાઈનથી આ તળાવને#vssm ભર્યું. તળાવમાં પાણી ભરાય ને એ પાણી જમીનમાં ઉતરે તો તળ ઉપર આવે સાથે સાથે પશુપક્ષીઓને પણ પાણી મળે.. ને ખેડૂતોને ખેતીમાં પણ ફાયદો થાય..
એ ફાયદો ગામલોકો બરાબર સમજ્યા. એટલે જ ગામના જાગૃત યુવાન ચંદ્રકાન્તભાઈનો ફોન આવ્યો ને ગામના તમામ ને પોતાની આખી ટીમ ગામનું તળાવ ગાળવા જરૃરી તમામ મદદ કરશેનું કહ્યું. ભટાસણાવાસીઓ સાથે તળાવ ગાળવા સંદર્ભે બેઠક કરી. જેમાં ગ્રામજનોએ સામેથી માટી ઉપાડવા સિવાય 50,000નો ફાળો પણ તળાવ ખોદકામ માટે આપવાની વાત કરી… આવા સંવેદનશીલ ગ્રામવાસીઓને તો પ્રણામ કરવા ઘટે…
મારા મતે #તળાવ ગળાવવું ને ઝાડ વાવવું આ બેય પુણ્યના કામો.. હજારો જીવોને એનાથી સાતા મળે… ભટાસણાવાસીઓ તો જાગ્યા પણ બનાસકાંઠા, પાટણ વિસ્તારના અન્ય ગ્રામજનો ઝટ જાગે એમ ઈચ્છીએ…
ભટાસણાગામનું VSSM ની મદદથી ગળાયેલા તળાવથી થયેલા ફાયદાની વાત કરતા ગામના કીર્તીભાઈની અન્ય સ્નેહીજનો.. તથા ગયા વર્ષે ભરાયેલું તળાવ, GACL માંથી સંસ્થાના કાર્યોને જોવા આવેલા આસ્થા ને અન્ય ગ્રામજનો..
પણ ફોટોમાં જોઈ શકાય
બનાસકાંઠામાં તળાવ ગળાવવાની આખી પ્ર્ક્રિયામાં સંસ્થાના સંનીષ્ઠ કાર્યકરો અમારા સીનીયર કાર્યકર નારણભાઈની સાથે ખડે પગે. એટલે જ આ કાર્યો થાય.. આપના ગામમાં તળાવ ગળાવવાની ઈચ્છા હોય તો નારણભાઈ – 9099936035 પર સંપર્ક કરવા વિનંતી..


Warm friendship of VSSM and Rameshbhai Nat…

Mittal Patel meets Vrukshmitra Rameshbhai Nat during her visit to tree plantation site

Rameshbhai Nat, a resident of Juna Deesa. He has been performing acrobatic acts on a rope for as long as he can remember.

“Ben, the Nats perform the acts at the cost of their life, the acrobats in the circus have a large net to catch them in came there is a mishap and not us. It is the Mother Earth who protects us!” Kishankaka, the Nat leader often tells us.

True, but many Nats have lost their lives while performing these daredevil acts.

Rameshbhai Nat performing acrobatics

Rameshbhai earns his living from these performances. VSSM has often invited him at various events organised to showcase the skills and craft of the nomads. VSSM and Rameshbhai share a warm and friendly relationship.

“Ben, take care of my family after I am gone,” and he begins to cry uncontrollably. We were shocked at hear Ramesbhai say this over a call that took us by surprise. I consoled him, inquired what was the reason for this sudden outburst. His blood sugar level had skyrocketed. I spoke to his doctor to learn that his condition was critical. We helped him fight his medical condition. After almost yearlong treatment he was out of the woods to finally get back to performing acrobatic shows.

Over the years with other means of entertainment gaining popularity, these shows have lost their mass appeal. And the pandemic has made things worse for individuals like Rameshbhai.

Rameshbhai Nat raised the trees under his care

VSSM has helped build a settlement for 143 nomadic families in Juna Deesa. Rameshbhai too has a house there. We also undertook a tree plantation drive in the settlement. VSSM was looking for an appropriate candidate to take up the responsibility of ‘Vruksh-Mitra’. Rameshbhai came across as perfect candidate, he agreed to take up the role of tree nurturer and began performing his role with utmost care. Rameshbhai has been so good with his work that the community has decided to plant 1000 trees on a plot in the settlement. The plantation will commence soon.

VSSM has been supporting artists like Rameshbhai earn a dignified living so when noted author and our very dear Sonalben Modi called up with this request “can you give me names of 5-6 folk artists who still earn their living through their art??  I wish to support such individuals!!’ we felt relieved.

We sent the details of 6 artists, including Rameshbhai. Sonalben has supported them all.

I performed to make people happy and bring cheer on their face when you made me Vruksh Mitra and when Sonalben chose to support me even without having met me, she brought cheer on my and my family’s face.


Sonalben we cannot thank you enough. It is our well-wishing friends like you who help us reach the poorest amongst the poor. We are grateful to the goodwill and support of all our well-wishing friends.

Sharing an image of Rameshbhai performing one of his dare-devil acts. The image was captured by Bharatbhai Patel.

Also a clipping of how he has raised the trees under his care.

રમેશભાઈ નટ..
જૂના ડીસામાં રહે.. સમજણ આવી ત્યારથી દોરડા પર અંગકસરતના ખેલ કરવાનું એ કરે..
અમારા કીશનકાકા. નટ સમાજના આગેવાન એ કહે, ‘બેન આપણો આ નટનો ખેલ તો જીવ સાટેનો ખેલ. સરકસવાળા કલા કરતબ બતાવે તો નીચે જાળી બાંધી પોતાનું રક્ષણ કરે. પણ નટનું રક્ષણ ખુદ ધરતી મા કરે..’
વાતેય સાચી. પણ જીવ સાટેનો આ ખેલ કરતા ઘણાય નટ દોર પરથી પડ્યાને જીવથી ગયા..
ખેલ કરીને જીવતા રમેશભાઈને ઘણી વખત સંસ્થાગત રીતે અમે ખેલ કરવા નિમંત્રણ આપતા તો ક્યાંક કાર્યક્રમ અપાવવામાં નિમિત્ત બનતા. ધીમે ધીમે એમની સાથેનો અમારો પરીચય ગાઢ થતો ગયો. એક દિવસ તો એમનો અચાનક ફોન આવ્યો ને, ‘બેન મારા ગયા પછી મારા પરિવારને તમે સાચવજો..’ એવું કહેતા કહેતા જ એમના ગળે ડૂમો ભરાયો ને એ વધુ ન બોલી શક્યા. મે હૈયાધારણા આપીને શું થયું તેવું પુછ્યું ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે, ડાયાબીટીશનું પ્રમાણ વધી ગયેલું ને હોસ્પીલટમાં એ દાખલ હતા. ડોક્ટર સાથે વાત કરતાં ખ્યાલ આવ્યો કે, સ્થિતિ ખરેખર નાજુક થઈ ગઈ છે. એ પછી લગભગ એક વર્ષ અમે એમનું ધ્યાન રાખ્યું ને એ ફરી સાજા નરવા થઈને ખેલ કરતા થઈ ગયા.
પણ હવે આ ખેલ જોવા કોઈને ખાસ ગમતા નથી. આમ આવક ઘટી. કોરોનાની મહામારીમાં તો બધુ સાવ જ બંધ થયું.
અમે જૂના ડીસામાં વિચરતી જાતિના 143 પરિવારોની વસાહત બનાવી છે. રમેશભાઈનું પણ ત્યાં સરસ ઘર બન્યું. આ વસાહતમાં અમે વૃક્ષો વાવ્યા. જેના ઉછેરની જવાબદારી વૃક્ષ માટે મમતા હોય એવા કોઈને સોંપવાની હતી.
રમેશભાઈની આર્થિક હાલત નાજૂક એમણે વૃક્ષમિત્ર તરીકે કામ કરવાનું સ્વીકાર્યુ ને બહુ પ્રેમપૂર્વક એમણે વૃક્ષોનું જતન કરવાનું શરૃ કર્યું. રમેશભાઈની આવી ચીવટ જોઈને અમે આ વસાહતની પાસેથી એક જગ્યામાં 1000 વૃક્ષ કરવાનું આયોજન કર્યું છે જે ટૂંક સમયમાં અમલી બનશે..
રમેશભાઈ જેવા કલાકારને જે રીતે થાય તે રીતે મદદ કરવાની અમે કોશીશ કરી રહ્યા હતા ત્યાં જાણીતા લેખીકા પ્રિય સોનલબહેન મોદીનો ફોન આવ્યો ને એમણે કહ્યું, ‘મારે પોતાની કલા બતાવી રોજી રળતા કલાકારોને મદદ કરવી છે ને તમે પાંચેક કલાકારની વિગત આપો’
અમે રમેશભાઈ સાથે અન્ય પાંચ એમ કુલ છ કલાકારોની વિગત મોકલી. સોનલબહેને આ છ વ્યક્તિઓને સારી મદદ કરી.
સોનલબહેનનો જેટલો આભાર માનીએ એટલો ઓછો.. રમેશભાઈએ કહ્યું, ‘લોકોને હસાવવાનું કામ આખી જીંદગી કર્યું પણ ખરા ટાણે સંસ્થાએ વૃક્ષમિત્ર તરીકે રાખીને ને સોનલબહેને એક પણ વખત મળ્યા વગર મારી હાલત સમજી મને મદદ કરી મને હસતો કર્યો’
આભાર સોનલબહેન.. આપ જેવા પ્રિયજનોના લીધે જ અમે છેવાડે રહેતા તકલીફમાં હોય તેવા સૌને મદદ કરી શકીએ છીએ..
સૌનું શુભ થાવોની ભાવનામાં નિમિત્ત બનનાર સૌ સ્વજનોનો હૃદયપૂર્વક આભાર…
રમેશભાઈ પોતાની કલા દર્શાવતા જેમનો ફોટો અમારા ભરતભાઈ પટેલે લીધો.. એ સિવાય વૃક્ષમિત્ર તરીકે એમણે જે વૃક્ષોનું જતન કર્યું તે અમને બતાવ્યું જે તમે પણ જુઓ…

The Lavana community and its leaders aspire to make it an ideal village, we too have begun dreaming for the same…

Mittal Patel with the sarpanch and other leaders who have pledged to make Lavana a green village

Lavana is one of my favourite villages.

The village puts aside its differences when it comes to matters relating to the growth and development of the village, is one of the reasons it is my favourite village. And also overwhelming is the understanding and wisdom of its Sarpanch Ramabhai who never says no to undertaking any progressive activity.

“Lavana has a vast expanse of open land, can we plant 10,000 trees there?” we asked Ramabhai.

“Sure Didi we can!” he responded immediately. Not wasting a moment, Ramabhai geared up the community to level and repair 18 acres of land. They also build the barbed wire fence around it. I have travelled across many villages and know the leaders too it is difficult to find leaders like Ramabhai for whom at the core is the welfare of the village and its inhabitants.

12,500 native trees were planted on three sites in Lavana village. Village school teacher Hirabhai and his entire family joined the plantation drive, Hirabhai’s two brothers have been appointed as Vruksha-Mitra.

12,500 native trees were planted on three sites in Lavana village

Dudabhai Rajput and Bhalabhai Chauhan actively supported the Ramabhai in his efforts. “We will always join hands and support the Sarpanch in matters of development,” said leader T. P. Rajput.

The expanse of land to be watered is huge hence, drip irrigation seemed the best possible option. We requested T. P. Rajput and community leaders to come forward to support. The Lavana community and its leaders aspire to make it an ideal village, we too have begun dreaming for the same.

It has been anticipated that Laakni and Lavana will experience severe water scarcities in coming times. Not only has the underground water table depleted, but the quality of water has deteriorated as well.

Mittal Patel with Hirabhai and his family who poured in immense efforts in the plantation drive
Village school teacher Hirabhai and his entire family joined the plantation drive

We are going to try our best not only to ensure that the rainwater is captured, stored but also that the waters of Narmada reach in this region. However, we also need to comprehend the role of trees in bringing rains and conserving the groundwater tables. Therefore, it is perennial we must plant and raise trees. As many as we can.

In the picture. Hirabhai and his family who poured in immense efforts in the plantation drive. Later, they also hosted and fed us with
much love. The other images are of Sarpanch and other leaders who have pledged to make Lavana a green village.

લવાણા મને ગમતું ગામ..

ગમવાનું મુખ્ય કારણ ગામના વિકાસ કાર્યો માટેની વાત આવે કે આખુ ગામ તમામ વિખવાદો મુકીને એક થઈ જાય…આ વાત મને સૌથી વધુ રુચી..

સરપંચ રામાભાઈ રાજપૂતની સમજણ પર તો ઓવારી જવાય. ક્યાંય કોઈ ચીજ માટે ના નહીં.

‘લવાણામાં ઘણી ખુલ્લી જગ્યા પડી છે. આપણે ત્યાં 10,000 ઝાડ કરી શકીએ? ‘ એવું રામાભાઈને પુછ્યું ને એમણે કહ્યું,

‘જી દીદી થઈ શકે’ એવું કહ્યું.

અમારી વાત થયા પછી તુરત એમણે કામ ચાલુ કરી દીધું. લગભગ 18 એકર જમીન એમણે ગામના સહકારથી સરખી કરી ને તાર ફ્રેન્સીંગથી એને કવર કરી

ગામના કલ્યાણની આવી ભાવના દરેક સરપંચમાં નથી હોતી જે મે રામાભાઈમાં જોઈ..

લવાણાની ત્રણ સાઈટ પર અમે 12,500 ઝાડ એ પણ આપણા અસલ લાવીને વાવ્યા.

ઝાડ વાવવામાં ગામના શિક્ષક હીરાભાઈનો આખો પરિવાર જોડાયો. એ પછી વૃક્ષમિત્ર તરીકે પણ હીરાભાઈના બે ભાઈઓએ વૃક્ષોને ઉછેરવાની જવાબદારી લીધી.

રામાભાઈને આ કાર્યમાં સક્રિય સહયોગ દુદાભાઈ રાજપૂત, ભલાભાઈ ચૌહાણે કર્યો.

ગામના આગેવાન ટી.પી.રાજપૂતે કહ્યું, ‘જ્યાં જરૃર પડે ગામના વિકાસમાં અમે સરપંચ સાથે..’

આટલી મોટી જગ્યામાં ઝાડને પાણી પીવડાવવા ટપક હોય તો વધુ સારુ એ માટે ટી.પી. રાજપૂત અને ગામના અન્ય આગેવાનોને આગળ આવવા વિનંતી.

લવાણાને આદર્શ ગામ બનાવવાનું સ્વપ્ન તમે સેવ્યું એ સ્વપ્ન અમારી આંખો પણ હવે જોવા માંડી છે..

લાખણી – લવાણાના આ વિસ્તારમાં પાણીની સખત અછત આગામી દિવસોમાં ઊભી થવાની.. અહીંયા બોરના પાણી પણ કસ વગરના આવવા માંડ્યા છે.. આવામાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થાય ઉપરાંત સરકાર પણ નર્મદાના પાણીનો લાભ આ વિસ્તારને આપે તે માટે સૌ સાથે મળીને કોશીશ કરીશું પણ ત્યાં સુધી આપણા હાથમાં વૃક્ષો વાવોને વરસાદ લાવો એ સૂત્રનો આધાર છે. માટે વૃક્ષો વાવીએ ને એને ઉછેરીએ…

ફોટોમાં હીરાભાઈનો આખો પરિવાર જેમણે વૃક્ષોની વાવણી માટે ભારે જહેમત ઉઠાવી.. એમણે ખુબ પ્રેમથી અમને જમાડ્યા..

એ સિવાય સરપંચ અને અન્ય આગેવાનો જેઓએ વૃક્ષોના જતનની જવાબદારી સ્વીકારી છે..