It was a dream come true for the farmers of the village who had been waiting for years to witness their lake filled with water.

Water…

I don’t think it needs an introduction.

The waters of Narmada reached the lake of Banaskantha’s Dama, where the villagers were eager for its arrival. Last year, VSSM had deepened the lake with the support from Jewelex Foundation and community participation.

The waters of Narmada reached the lake of Banaskantha’s Dama village

The lake belongs to Dama but shares its boundary with Dhedhal. Hence, Dama’s Govakaka and Dhedhal’s Sarpanch Shri Bharatbhai had asked me to come to share the joy when water arrives in the lake… The lake and the joy in people’s hearts were overflowing when I reached the village to share their happiness.

Mittal Patel visits the lake to share the joy and happiness
Mittal Patel reached the Dama lake to share the happiness with them

It was a dream come true for the farmers of the village who had been waiting for years to witness their lake filled with water. VSSM has also deepened the lake well, to ensure that the lake holds enough water and penetrates well to recharge the groundwater tables.

The community at Dama have ushered water into their village with the utmost respect. We hope for each village to wake up to the need of conserving each drop of water.

Also hoping for the water to seep in and make the underground water table rich with water just like the lakes are…

Mittal Patel talks about water conservation

પાણી..

વ્યાખ્યા આપવાની જરૃર છે?

માર ખ્યાલથી નહીં.

પાણીની કાગડ઼ોળે રાહ જોતા #બનાસકાંઠાના દામાની સીમના #તળાવમાં નર્મદાના નીર આવ્યા. આ તળાવ અમે આ વર્ષે જવેલેક્ષ ફાઉન્ડેશન અને ગામલોકોની ભાગીદારીથી ગાળેલું. તે ગામના ગોવાકાકા ને ઢેઢાલના સરપંચ શ્રી ભરતભાઈએ  (મૂળ તળાવ દામાનું કહેવાય પણ સીમ ઢેઢાલનીયે લાગે) તળાવમાં નીર આવે તો બેન પોણી વધાવવા આવવું પડશે એવું કીધેલું.. તે એ આગ્રહને લીધે ખાસ જવાનું થયું.

ગામના સૌનો હરખ પાણી ભરાયા એને લઈને ગજબનો..

વર્ષોથી તળાવ છલોછલ ભરાય એ સ્વપ્ન તળાવ આસપાસના ખેડૂતો જોતા એ આખરે સાકાર થયું..  અમે તળાવને ઘણું ઊંડું કર્યું છે જેથી જમીનમાં મહત્તમ પાણી ઉતરે ને તળ રીચાર્જ થાય…

નીર વધાવવાનો કાર્યક્રમ ઉત્તમ થયો..

લોકો પાણીનું મહત્વ સમજતા થયા છે એનો રાજીપો છે.. દરેક ગામ જાગૃત થાય ને વરસાદી પાણીના ટીપે ટીપાને બચાવે એવી અપેક્ષા….

દામા તેમજ ઢેઢાલના લોકો તો પાણીદાર છે હવે એમના ગામના અને સીમના તળ પાણીદાર બને એવી રહેમ નજર માટે કુદરતે પ્રાર્થના…

#MittalPatel #vssm #Dama

#water #waterforall #water

#savewater #savewatersavelife

#saveearth #groundwater #recharged

VSSM will be planting and raising 3000 trees in Dama with support from GACL…

Mittal Patel with Govakaka and other villagers

You did it, that too in such a short period!!”  Dhedhal’s Govakaka tells us.

VSSM and Dhedhal village share an old friendship. The proactiveness of Sarpanch Bharatbhai enabled us to deepen a lake, plant and raise 3000 trees around the village cemetery. Govakaka had asked us to deepen the lakes of  Dhedhal and Dama villages. VSSM accomplished these tasks with the support of Jewelex Foundation. A jubilant Govakaka dropped in to meet us while we were at the village to monitor the accomplished tasks.

Water Management site

The community lake at the Dama village has turned into a shallow pit, to be visible only on the village map. As it has happened with all villages, as we began exploring groundwater the value of lakes diminished over the decades. How long can the groundwaters feed our greed? The waters depleted to as low as 1100 feet, there were no systems to recharge the groundwater while there were encroachments into the lake. Ultimately, the villagers worked together to remove the encroachments and we deepened the lake. The lake was linked with the Narmada pipeline hence, we expect the groundwater levels to rise in the coming few years.

Tree Plantation site

Once we had planned for water we moved to tree plantation. Amratbhai from the village assured all possible support to make space to enable us to carry out the plantation drive. We will be planting and raising 3000 trees in Dama with support from GACL. Amratbhai, Dama’s Sarpanch and all friends are committed to supporting the environmental conservation efforts.

Mittal Patel visits the Dama village to monitor the accomplished tasks.

We hope other villages too rise to the occasion and support environmental conservation efforts in their respective villages.

#MittalPatel #vssm Astha Suthar #GACL

ઢેઢાલના ગોવાકાકાએ કહ્યું, ‘તમે કરી બતાવ્યું એય ટૂંકા સમયમાં જ..’

#ઢેઢાલ સાથે નાતો થોડો જૂનો. ત્યાં અમે તળાવ ગાળેલું ને ગામના સ્મશાનમાં ને સ્મશાન બહાર O2h ની મદદથી 3000થી વધુ વૃક્ષો ઉછેર્યા. સરપંચ ભરતભાઈએ એ માટે ખુબ મદદ કરી.

ઢેઢાલ અને દામાની સીમનું તળાવ ગાળવા ગોવાકાકાએ અમને કહ્યું. ને અમે એ કાર્ય જવેલેક્ષ ફાઉન્ડેશનની મદદથી પૂર્ણ કર્યું. એટલે હરખે ગોવાકાકાએ તળાવ જોવા ગઈ એ વેળા આ કહ્યું.

દામાનું સીમ તળાવ ચોપડે ખરુ પણ ધીમે ધીમે એ ખાબોચિયા જેવું થઈ ગયેલું. મૂળ બોરવેલથી સિંચાઈ શરૃ થતા તળાવોનું મહાત્મય ઘટ્યું.. પણ બોરવેલેય ક્યાં સુધી પાણી આપ્યા કરે.. આખરે તળ પહોંચ્યા 1100 ફૂટથી વધુ ઊંડા તળ સતત રીચાર્જ થવા જોઈએ.. પણ એ ન થયું અને તળાવમાં દબાણ થયું.

આખરે ગામના સૌએ મળીને દબાણ ખાલી કરાવ્યું ને તળાવ ગળાયું. નર્મદાની પાઈપલાઈન સાથે તળાવ લીંક એટલે આગળના ત્રણ ચાર વર્ષમાં આ વિસ્તારમાં જબરજસ્ત ફરક પડવાનો એ નક્કી…

પાણીનું આયોજન તો થયું હવે વાત હતી વૃક્ષ ઉછેરની..ગામના અમરતભાઈએ પંચાયતની જમીનમાં વૃક્ષો ઉછેરવા શક્ય તમામ મદદની ખાત્રી આપી. દામામાં આ વર્ષે GACLની મદદથી 3000 થી વધુ વૃક્ષો ઉછેરીશું. અમરતભાઈ, દામાના સરપંચ ને અન્ય મિત્રો વૃક્ષ ઉછેર માટે શક્ય તમામ સહયોગ કરવા કટીબદ્ધ..

આશા રાખીએ દરેક ગામ પાણી અને પ્રર્યાવરણની ચિંતા સેવે અને જાગે…

#MittalPatel #vssm Astha Suthar #GACL

VSSM’s efforts to deepen the lakes have recharged the groundwater tables to 100 feet…

Mittal Patel with Kataav villages’s Sarpanch and villagers

“This is rainwater,” Kataav sarpanch Maheshbhai clarified as we had assumed that the water in its village lake was from Narmada. It was the month of June and we weren’t expecting the lake holding water from the previous monsoon.

Mahesbhai added, “after the lake was de-silted and deepened it could hold the rainwater, the farmers around the lake were able to sink borewell and draw water from 100 feet. Kavaat’s earth belly was empty up till 500-600 feet while potable water was available at 1150 feet. VSSM’s efforts to deepen the lakes have recharged the groundwater tables to 100 feet.

“This lake has given water to our cattle all through the year,” shared a maldhari Kaka who had brought his cattle to the lake.It did bring me great joy.

Maldhari Kaka who had brought his cattle to the lake.

VSSM has been instrumental in the deepening of these lakes because of the financial support it has received from its well-wishing donors all of who have been blessed a hundred times.

જૂન મહિનામાં વરસાદી પાણીથી ભરાયેલું કટાવનું તળાવ અમે જોયું. પ્રથમ થયું નર્મદાના પાણીથી ભરાયેલું હશે પણ ગામના સરપંચ મહેશભાઈએ ચોખવટ કરી કે ભરાયેલું પાણી વરસાદી.

ગામના સરપંચે કહ્યું, આ તળાવ ગળાયું ને એમાં પાણી ભરાવાના લીધે તળાવ આસપાસના ખેડૂતો સો ફૂટના બોર કરીને પાણી મેળવવા લાગ્યા..

કટાવમાં પાણીનું ઉપલુ તળ 500 -600 ફૂટનું ખાલી હતું. પીવાનું પાણી એ લોકો 1150 ફૂટના બોર કરીને મેળવે આવામાં તળાવ ગળાવવાથી 100 ફૂટના તળ રીચાર્જ થયા.

અમે તળાવમાં ગયા તો એક કાકા પોતાની ભેંસોને તળાવમાં પાણી પીવડાવવા લાવેલા. કાકાએ કહ્યું, ‘અમારા જેવા માલધારીઓના માલ ઢોરને પણ આ તળાવે બારે મહિના પાણી આપ્યું’

સાંભળીને મન હરખાયું.

VSSM સાથે સંકળાયેલા સ્વજનો આ કાર્યમાં મદદ કરે. આપણા ધર્મ શાસ્ત્રોમાં તળાવ ગળાવનારને સો યજ્ઞોનું પુણ્ય મળે એવું લખેલું તમે બધાય આ પુણ્યના હકદાર…

#MittalPatel #vssm

VSSM endeavours to recharge these water tables through it’s participatory water conservation efforts…

Mittal Patel visits Aakoli WaterManagement site

Across the villages there is a growing noise around dwindling groundwater tables. Since last several years, VSSM endeavours to recharge these water tables through it’s participatory water conservation efforts. As a part of these efforts VSSM engages with lake deepening in Banaskantha. This year the partial lock down as a result of the pandemic and government challenges has impacted our plans. This year the target we had set for ourselves was quite high and despite of the restrictions we managed to deepen 20 lakes.

This year we teamed up with government under its Sujalam Sufalam scheme. This partnership helped deepen few lakes one of which is Aakoli. The village lake here was deepened in partnership with the government and with the support of  our well wishers

The lake is huge and we hope it fills up till the brim. It will receive rain water but the desire is to also get it filled with Sardar Sarovar water. This surely will help recharge the surrounding regions

પાણીના તળ ખાલી થઈ રહ્યાની ફરિયાદ લગભગ દરેક ગામલોકો કરે. અમે તળ રીચાર્જ કરવાની કામગીરીના ભાગરૃપે તળાવો ગાળવાનું કાર્ય છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી બનાસકાંઠામાં કરીએ. આ વર્ષે કોરોનાના લીધે એ કાર્ય થોડુ મોડેથી શરૃ થયું. વળી સરકારની મંજૂરીની માથાકૂટેય ખરી..

તેમ છતાં તળાવો ગળાવવાનું શરૃ કર્યું. લક્ષાંક ઘણો ઊંચો હતો છતાં  20 તળાવો આ સીઝનમાં ગાળી શક્યા.

આ વખતે સરકાર સાથે રહીને સુજલામ સુફલામ અભીયાન અંતર્ગત અમે કેટલાક તળાવો ગાળ્યા. આમાનું એક આકોલી. સરકારનો સહયોગ ઉપરાંત VSSM સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની મદદ અને માટી ઉપાડવાનું ગામલોકોએ કર્યું. આમ ત્રણેયની ભાગીદારીથી આકોલીનું તળાવ ઊંડુ થયું.

ખુબ મોટુ તળાવ વરસાદી પાણીથી તો એ ભરાય છે પણ નર્મદાના પાણી પણ એમાં નંખાય તો આખુ વર્ષ તળાવ ભરેલું રહે ને આસપાસના વિસ્તારને ઘણો ફાયદો થાય

Ongoing lake deepening work

.

We hope for greater awareness of the villagers and the Rain Gods to bless us and fill up the deepened lakes…

WaterManagement site

The farmers of Madhya Pradesh’s Devas district took out a funeral procession of the borewell pump. The farmers were using the borewells to irrigate their farms. The borewells had decreased their dependency on rainwater while enabling them to take three crops a year.  But this act of exploiting groundwater had diminished the groundwater tables to alarmingly low levels or no water at all. The villagers were compelled to migrate for employment as agriculture was not a gainful option.

Fed up with the poor water condition, a farmer decided to revamp the way they used water. He made a ‘khet talavdi,’ pond on his farm. As the water percolated from this pond,  the groundwater levels gradually came up. The soil also became rich in moisture content, while the need to irrigate the crops reduced. The success had a far-reaching impact as it inspired other farmers to follow suit. One visioner farmer was able to inspire farmers of the entire district. The farmers saved each possible drop of rainwater through ponds on-farm, compartment bunding, deepening of lakes… and this is how they managed to bid adieu to borewells.

For the past few years, we have commenced water conservation efforts in Banaskantha. There is a growing awareness of it now. This season we could deepen 20 lakes, we had plans to do many more but the Covid lockdown deterred our plans.

The deepening of lakes is underway in Jhalmor, Khaprol, Shiya, Katav and other villages in partnership with the government’s Sujalam Sufalam Abhiyan,  the undeterred support of our well-wishers and village participation.

We hope for greater awareness of the villagers and the Rain Gods to bless us and fill up the deepened lakes…

મધ્યપ્રદેશનો દેવાસ જિલ્લો જ્યાં ખેડૂતોએ મળીને બોરવેલની સ્મશાન યાત્રા કાઢી. વાત જાણે એમ હતી કે, દેવાસના ધરતીના પેટાળમાંથી પાણી ઉલેચવાની સગવડ બોરવેલ થકી થઈ. ખેડૂતોની આકાશી ખેતી પરની આધારીતતા ઘટી ને ખેડૂતો ત્રણ પાક લેવા માંડ્યા.

પણ અમાપ પાણી ઉલેચાવાના લીધે પેટાળ ખાલી થયા. સ્થળાંતરની સ્થિતિ નિર્માણ થઈ. આખરે એક ખેડૂતે પોતાના ખેતરમાં ખેત તલાવડી કરી. ખેત તલાવડીમાં વરસાદી પાણી ભરાયું. તલાવડીના તળમાંથી જમીનમાં પાણી પરકોલેટ(ઝમ્યુ) થયું. દિવાલોમાંથી ખેતરની આજુબાજુ પરકોલેટ થયું. જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વદ્યું. આમ પાકને દા.ત.પાંચ વખત પાણી આપવું પડતું એ ઘટ્યું.. ને તળ પણ ઉપર આવ્યા. એક ખેડૂતને મળેલી સફળતાથી અન્ય ખેડૂતો પ્રેરાયા ને પછી તો આખા જિલ્લામાં જાગૃતિ આવી.

સૌએ જળસંચય માટે તળાવો, ખેતતલાવડી, ખેતરમાં કંપાર્ટમેન્ટ બંડીગ ટૂંકમાં પાણીના ટીપે ટીપાને બચાવ્યું ને પછી સામૂહીક રીતે નીકળી બોરવેલની સ્મશાન યાત્રા…

#બનાસકાંઠા અમે #જળસંચય અભિયાન છેલ્લા કેટલાક વર્ષથી ઉપાડ્યું.. આજે જાગૃતિ દેખાય છે. આ સીઝનમાં અમે 20 તળાવો ગાળ્યા. આશા તો ઘણા કરવાની હતી પણ કોરોના નડ્યો.

હાલમાં #જાલમોર, #ખાપરોલ, #શિયા, #કટાવ વગેરે ગામોમાં સરકારના #સુજલામ_સુફલામ_અભીયાન અંતર્ગત VSSM સાથે સંકળાયેલા પ્રિયજનની આર્થિક મદદથી અને ગામની ભાગીદારીથી તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો ચાલે છે.

દરેક ગામ જાગે સ્વંય આ કાર્યો કરતા થાય ને મેધરાજા પણ મહેર કરે ને તળાવો છલકાઈ જાય એ અભીલાષા….

#MittalPatel #vssm

Ongoing Lake deepening
WaterManagement site
Ongoing Lake deepening

VSSM had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks to share experience of our work on water conservation…

Mittal Patel talks about water conservation

Let us talk Water….

Ma Rewa (Narmada) has been a blessing in disguise in Banaskantha or for that matter entire Gujarat however since our work on water conservation in Banaskatha has been growing steadily I can talk about the region with confidence. The region is experiencing a prosperous change as a result of Sardar Sarovar water reaching it. The borewells to pump out groundwater have also played their role but the borewells of the regions where the Narmada waters have not reached are experiencing immense distress and the condition will only worsen in coming years.

VSSM has deepened lakes in villages of Lakhni and Deesa, the waters tables have dropped down to 900 to 1200 feet, the borewells are breathing their last.

The Sujalam Sufalam Canal passes through the region but since it doesn’t remain full throughout the year, sourcing water for irrigation is not an option. The canal also does not bring with it possibilities of year-round irrigation to the farms in the region, neither do the surrounding lakes receive the canal waters.

The farmers of this region are waking up to the need for some more efficient solutions to their water woes, but they can’t seem to find a way forward.

Recently to share experiences of our work on water conservation in the region and educate them on the available solutions, we had a gathering of Sarpanchs of 52 villages of Deesa and Lakhni blocks.

VSSM had a gathering of Sarpanchs of Deesa and Lakhni blocks

The farmers, leaders and Sarpanch talked about keeping water in the Sujlam Suflam Canal year-round, if required make this kuccha canal a pucca one, link lakes with it, dig small-big lakes on the gochar land of these villages and catch the rainwater, also dig up a lake over 500 acres plus woodland of Lavana village and fill it with water from the main canal of Narmada. This will improve the groundwater levels of the entire region.

In the coming days based on these recommendations, we plan to shape a strategy and bring it to our Chief Minister, Deputy Chief Minister and concerned authorities.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation drives in the region.

The awareness of these community on the looming water crisis made us optimist and hopeful for water sufficient tomorrow, provided we all decide to work together.

Lakhani TDO Shri Anilbhai remained present in the meeting to offer his support for the tree plantation
Mittal Patel shares experience of water management with the sarpamchs and villagers
The farmers, leaders , sarpanchs talked about water conservation

વાત પાણીની..

મા રેવા (નર્મદા) આશિર્વાદરૃપ બની ને બનાસકાંઠાનો આમ તો ગુજરાતનોય કહેવાય પણ અમે બનાસકાંઠામાં પાણીને લઈને ઘણું કામ કરીએ એટલે એ વિસ્તારનો ઘણો ભાગ સમૃદ્ધ બન્યો એમ કહીશ. નર્મદાની સાથે બોરવેલે પણ પોતાની ભૂમિકા ભજવી.. પણ જ્યાં નર્મદાના નીર પહોંચ્યા નથી ત્યાં હવે બોરવેલ ડચકા લે છે. આવા વિસ્તારની દશા આવનારા પાંચ – દસ વર્ષમાં માઠી થવાની.

લાખણી અને ડીસાના કેટલાક ગામોમાં અમે તળાવ ઊંડા કરવાના કાર્યો કરીયે. ત્યાં પાણીના તળ વિષે લોકોને પુછ્યું તો 900 થી 1200 ફૂટે પાણી પહોંચ્યાનો જવાબ મળ્યો.

ક્યાંક તો બોર હવે ડચકા લે એવી વાત પણ આવી.

આ વિસ્તારમાં સુજલામ સુફલામ કાચી કેનાલ પસાર થાય પણ એ કાંઈ બારેમાસ ભરાયેલી ન રહે. ને એમાંથી સિંચાઈ થઈ શકતી નથી. ના આ કેનાલમાંથી આસપાસના વિસ્તારના તળાવો ભરવાનું કાર્ય થાય.

ખેડૂતો જાગૃત થયા છે પણ ઉકેલ સુઝતા નથી.

પાણી રિચાર્જના કાર્યો માટે શું થઈ શકે તે સમજવા અને અમારા અનુભવે અમે જે કર્યું તે વાત કરવા લાખણી અને ડીસા તાલુકાના 52 ગામના સરપંચ અને આગેવાનો સાથે એક બેઠક લાખણીમાં મા હિંગળાજના સાનિધ્યમાં કરી.

સુજલામ સુફલામ કેનાલમાં બારેમાસ પાણી ભરાયેલા રહે, વળી કેનાલમાં વધુ પાણી છોડવામાં આવે. જરૃર પડે આ કેનાલ નર્મદાની જેમ પાકી થાય. તેમાંથી તળાવો લીંક થાય. એ સિવાય આ વિસ્તારની ગૌચરની જમીનોમાં નાના માટો તળાવ કરવા જેમાં વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ થાય. તેમજ નર્મદાની મુખ્ય કેનાલમાંથી લવાણા જેવા ગામમાં જ્યાં 500 એકરથી વધુ જમીનનું વીડ છે ત્યાં મોટુ સરોવર કરી એને બારેમાસ કેનાલના પાણીથી ભરવામાં આવે તો આ આખા વિસ્તારના તળમાં સુધારો થઈ શકે.. વગેરે જેવી ઘણી વાત આ વિસ્તારના આગેવાનો – સરપંચ અને મૂળ તો આ બધાય ખેડૂતોએ કરી.

આગામી દિવસોમાં આ બધી વાતો સાથે આ દિશામાં નક્કર આયોજનને લઈને મુખ્યમંત્રી શ્રી, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રીથી લઈને સંલગ્ન તમામ અધિકારીને રજૂઆત કરીશું.

લાખણી તાલુકાના TDOશ્રી અનીલભાઈ પણ આ બેઠકમાં વૃક્ષારોપણના કાર્યોમાં એમની જે મદદની જરૃર પડે તે મદદની વાત કરવા ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા.

પાણી માટેની આ જાગૃતિ જોઈને રાજી થવાયું. સાથે મળીને કોશીશ કરીશું તો નક્કર પરિણામ સુધી પહોંચીશું તેવો વિશ્વાસ પણ છે..

It is also crucial to ensure that the allocated money is spent well only then will we realise the goal we have set out to achieve…

Mittal Patel visits water management site

One does not need to keep lecturing on the need for water and lake deepening; it is a fact that if the lakes can retain monsoon waters the groundwater tables in the vicinity will rise.  VSSM carries participatory water management programs in Banaskantha district where certain regions are in such dire need of water conservation initiatives and the absence of it might result in an apocalyptic scenario.

Mittal Patel discusses water management

The water of Sardar Sarovar has been boon to many water-starved regions of Gujarat. As the outreach of Narmada water increases,  we observe an increasing trend of reverse migration of families who had left this parched landscape return to their native and begin tiling their farms once again. The government has taken up the task of filling the lakes by laying pipelines from the canal to lakes.

The government has taken up the task of filling the lakes by laying pipelines from the canal to lakes.

This year’s budget has provisions for filling up lakes within 3 kilometres radius of canal or pipeline, this has been raised by a kilo-meter. This indeed is a much-needed step in addressing the chronic water crisis in the region.  But the lakes farther from 3-kilometres also need to be covered, one can encourage community participation for the same. The farmers are hungry for water and they will spend it to get it to their village. The villages where average rainfall is very less and the groundwater tables have depleted to below 1000 feet require urgent redressal of the water crisis and a more acute one that is looming on the horizon. The 60 villages of Lakhni, Lavana have no option but to depend on underground water. The region needs support and encouragement to adopt rainwater harvesting methods like lake deepening, bunding, farm-ponds etc.

 

It is also crucial to ensure that the allocated money is spent well only then will we realise the goal we have set out to achieve. A committee needs to be set up to monitor the work and progress, it is crucial to conduct social audits at regular intervals during the process.

The lake VSSM deepened fill up with rainwater

The lakes VSSM deepened at Doodhwa, Kataav, Kankar villages did fill up with rainwater,  but they also need water from Narmada because rains aren’t a normal occurrence in this region. Only then will the groundwater tables rise and enable farmers to take 2-3 crops.

The lake VSSM deepened fill up with rainwater
The lake VSSM deepened fill up with rainwater
The lake VSSM deepened fill up with rainwater

The images are of Doodhwa, Kataav and Kankar lakes.

તળાવની જરૃરિયાત વિષે ઝાઝુ બોલવાનું કે ભાષણ કરવાના નહોય.. પણ તળાવોમાં ભરાતા પાણીના લીધે જ ધરતીના પેટાળ પાણીથી ભરેલા રહે..

અમારો જળસંચયને લઈને વધારે અનુભવ બનાસકાંઠા જિલ્લાનો.ત્યાંના કેટલાક વિસ્તારમાં પાણીના કાર્યો કરવા અત્યંત જરૃરી નહીં તો આગામી સમયમાં સ્થિતિ ભયંકર થશે એવું જણાય છે.

નર્મદાના પાણી ઘણા વિસ્તારમાં આશિર્વાદ રૃપ બન્યા છે. પાણી નહોતા એટલે સ્થળાંતર કરી ગયેલા ઘણા લોકો આજે ગામમાં પરત આવીને ખેતી કરતા થયા છે. સરકારે પણ કેનાલ કે પાઈપલાઈન થકી તળાવો ભરાવવાનું કાર્ય આરંભ્યું છે.

સરકારે જાહેર કરેલા આ વર્ષના બજેટમાં પાઈપલાઈન કે કેનાલની આસપાસના બે કિ.મી.ની ત્રીજીયામાં આવતા તળાવો ભરાવવાની વાતને આગળ વધારતા હવે ત્રણ કિ.મીની ત્રીજીયામાં આવતા તળાવો ભરવાની વાત કરી છે અને એ માટે પૈસા પણ ફાળવ્યા છે. આભાર.. આ થવું જ જોઈએ..

પણ એક વાત હજુ વધારે.. ત્રણ કિમી થી વધારેની ત્રીજીયા વાળા તળાવોય આવરીયે. આમાં લોકોની ભાગીદારી પણ કરી શકાય. મારા ખ્યાલથી પાણીની જે ખેડૂતોને ભૂખ છે તે તો પોતાના ખર્ચેય આ કાર્ય કરશે.જ્યાં વરસાદ ઓછો છે ને પાણીના તળ 1000 થી વધુ ઊંડા ગયા છે. ત્યાં સઘન કાર્ય જરા ઉતાવળે કરવાની જરૃર છે.  જેમ કે અનુભવે કહુ તો બનાસકાંઠાનો લાખણી, લવાણા વાળો વિસ્તાર લગભગ 60 ઉપરાંત ગામોમાં બોરવેલ સિવાય પાણી માટે બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી. ત્યાં વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટેની ઉત્તમ વ્યવસ્થાઓ તળાવો, ખેતતલાવડીઓ, ખેતરમાં કંપાર્ટમેન્ટ બંડીંગ વગેરેને પ્રોત્સાહનની જરૃર છે.

આ સિવાય જળસંચયના કાર્યો માટે ફળવાયેલા પૈસા એકદમ યોગ્ય રીતે ખર્ચાય તો સરકારનો ઉદેશ્ય બર આવશે. તળાવો માટે જે પૈસા ખર્ચાય એ પ્રમાણે કાર્ય થાય છે કે નહીં તે જોવા કમીટીનું ગઠન થવું જરૃરી છે. દેખરેખ, સોસીયલ ઓડીટની વાત કરવી પડે એવી સ્થિતિ છે. કારણ સવાલ પાણીનો છે..

અમે બનાસકાંઠામાં દૂધવા, કટાવ, કાકરગામમાં તળાવો ગાળેલા એ તળાવો વરસાદી પાણીથી તો ભરાયા પણ નર્મદાના પાણીથીયે એ ભરાયા જેના લીધે તળમાં ફરક પડે ને ખેડૂતો બે- ત્રણ પાક પણ લઈ શકે…

ફોટોમાં #દૂધવા, #કટાવ અને #કાકરનું #તળાવ..

#MittalPatel #vssm #water

#savewater #waterrecharge

#watermanagement #goverment

#budget #environment #climatechange

VSSM facilitates the process of desilting and deepening of lake in Bhadvel village…

Mittal Patel discusses Water Management with the Sarpanch of Bhadvel village and the farmers

Banaskantha’s Bhadvel village.

“Our village lake needs to be deepened. Can you please come and have a look at it?”

It surprises us when someone approaches us with such a request. We keep writing about the value of unkept and unattended community lakes and the need to deepen them but it hardly draws the required attention.

So when Kamleshbhai Acharya, the young and sensitive Sarpanch of Bhadvel village approached us with this request,  it did cheer us up. It was not just Kamleshbhai,  but the well-informed farmers of the village also were equally eager to initiate water conservation work in Bhadvel. And all of them participated in the meeting we had in the village.

Mittal Patel meets Sarpanch, farmers, villagers and leaders of Bhadvel village

Under the participatory water conservation efforts, VSSM contributes the cost of JCB machine used to excavate the soil, while the community needs to ferry the excavated soil and each household is also required to contribute in cash for the upkeeping of the deepened lake. The moment we talk about community contribution and their responsibility in facilitating the soil lifting their enthusiasm diminishes. But Bhadvel community absorbed the concept and were prepared to play their part. During the meeting itself, they offered to mobilize Rs. 1 lac for the task.

Bhadvel Water Management site
Lake before digging

I am sure if we receive such acceptance from every village all lakes would be deepened within no time. The groundwater tables in Bhadvel have shrunk to 700 feet and below. And the villagers are hopeful that once the lake is excavated,  the groundwater table will rise. The community is also prepared to set apart land for the tree plantation campaign along with a fence and water to irrigate the saplings.

Hope to come across more and more villages that follow Bhadvel’s path…..

વાત #બનાસકાંઠાના #ભડવેલગામની
‘અમારા ગામમાં તળાવ ગાળવાની ખાસ જરૃર છે. તમે એક ફેરા તળાવ જોઈ લોને?’
સામેથી કોઈ વ્યક્તિ તળાવ ગળાવવાની વાત કરે એ વાત જ નવાઈ પમાડે. બાકી નોધારા તળાવોનું મહત્વ ને એ કેમ ગાળવું જોઈએ વગેરે બાબતે તો કેટલું લખ્યા અને બોલ્યા કરીએ.ખેર આનંદ થયો
બનાસકાંઠાના વાવના ભડવેલગામના જાગૃત અને યુવા સરપંચ કમલેશભાઈ આચાર્યની તળાવ ગાળવા માટેની લાગણી જોઈને.. જો કે આ લાગણીમાં સહભાગીતા આખા ગામની.. ભડવેલ ગઈ ત્યારે સરપંચ સહીત ગામના જાગૃત ખેડૂતો આ વાત કરવા હાજર હતા.
અમે તળાવ ગાળવા જેસીબી આપીએ, માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામના શીરે એ ઉપરાંત ગામલોકો યથાશક્તિ ફાળો ભેગો કરે. જેનો ઉપયોગ તળાવ ખોદાવવામાં જ અમે કરીએ.. જેમાં ફાળાની વાત સમજાવવામાં અમને ખુબ મહેનત પડે. પણ ભડવેલગામના ખેડૂતો આ બાબતે એકદમ સહમત થયા. અમે ત્યાં બેઠા હતા એ દરમિયાન જ એમણે 1 લાખનો ફાળો ભેગા કરવાનું કહી દીધું.
આવો ઉત્સાહ દરેક ગામમાં જોવા મળે તો ગામનું એકેય તળાવ ઊંડુ થયા વગરનું ન રહે.
ભડવેલમાં પાણીના તળ 700 ફૂટથી વધુ નીચે ગયા છે. જો તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો પાણીના તળ ઉપર આવવાના એ નક્કી…
ભડવેલમાં વૃક્ષારોપણ માટે પણ જગ્યા ફાળવવા ગામલોકોને વાત કરી ને એ લોકો એ માટે પણ તૈયાર થયા. તારની વાડ અને પાણીની વ્યવસ્થા વૃક્ષારોપણની જગ્યા માટે એ કરી આપશે…
તળાવના કાર્યો સક્રિય રીતે થાય એ માટે અમારા કાર્યકર નારણ ખુબ જહેમત ઉઠાવે. ગામને શોધવા, તેમની સાથે વાત કરવી વગેરે જેવું થકવાડનારુ કાર્ય એ ઉત્સાહથી કરે. બાકી દરેક ગામ ભડવેલની જેમ જાગૃત થાય એમ ઈચ્છીએ…
#mittalpate #VSSM #waterconservation
#water #savewater #જળસંચય
#savelife #બનાસકાંઠા #ગુજરાત

Water management work in Bhalicha receives great support from the youth…

Mittal Patel discusses Water Management with the villagers

Almost four years ago, VSSM initiated Participatory Water Management efforts in Banaskantha. 117 community lakes are deepened so far. Amitbhai Joshi is a well informed and aware citizen residing in Banaskantha’s Bhachli village. On learning of VSSM’s initiative, he invited us for the same in his village.

As the name of this initiative suggests, the first precondition to launching any lake deepening initiative is community participation. VSSM bears the cost of JCB expenses, rest all the costs including contributions by individual households, have to be borne by the village community. The funds collected from the families are to be used for the upkeeping of the deepened lakes. However, despite of the fact that these efforts obviously benefited the village,  many villages do not agree to this preconditions. Even if the village leadership agrees to raise Rs. 500 from each house, it will add up to be a substantial collection. But the leaders remain reluctant to do even that.

But not the village of Bhalicha.

Mittal Patel visits Water Management site for lake deepening with the villagers

A joint meeting with village elders and youth was organised at the Ram temple premises. To our surprise, there were no questions raised when we shared the preconditions and the need to collect contribution. “It will be done!!” Amitbhai and other youth spoke in unison. We were elated to find such young men who are prepared to work proactively for the development of their village.

The Sardar Sarovar Canal remains in the vicinity to Bhalicha, it the canal overflows the water may spill over into the lake, but as a result of neglect of years the lake has become extremely shallow, there is no scope for water to accumulate. If efforts were made to deepen it, there was the potential of collecting more water and benefiting the farmers. It would enable the farmers to take all three seasons. Like everywhere else in Banaskantha, water scarcity has triggered migration from Bhalicha too. Since the arrival of Sardar Sarovar canal, many have returned and agriculture is flourishing. If all three lakes of Bhalicha were to deepened, the village is bound to prosper.

Lake before digging
Water Management site

The Gando Bawal/Prosopis juliflora or the Mad ZTree dominates the landscape around Bhalicha, we also proposed tree plantation drive in the village. The youth is prepared but that needs to be firmed up well. The lake will be deepened for sure.

The images share glimpses of the meeting we had at Bhalicha and the village lake we plan to deepen.

બનાસકાંઠાનું ભાચલીગામ..

ગામના યુવાન અમીતભાઈ જોષી બહુ જાગૃત..

બનાસકાંઠામાં તળાવો ઊંડા કરવાનું અભીયાન અમે છેલ્લા ચાર વર્ષથી ચલાવીએ. અત્યાર સુધી 117 તળાવો અમે ઊંડા કર્યા. આ અંગે અમીતભાઈને ખ્યાલ આવ્યો ને એમણે ભાચલીમાં આ કાર્ય માટે અમને નિમંત્રણ આપ્યું.

અમારી શરત લોકભાગીદારીની..

તળાવ ખોદકામ માટે જેસીબી અમારુ, બાકી માટી ગામલોકો ઉપાડે ને શક્ય નાનકડો ફાળો પણ ગામલોકો આપે જે તળાવ ખોદવામાં જ વપરાય. પણ ઘણા ગામો આ ફાળા માટે તૈયાર ન થાય.. મને ખુબ નવાઈ લાગે.. શું કામ આપણા પોતાના ભલા માટે આમ તો ચોખ્ખા દેખાતા ફાયદા માટે ગામલોકો તૈયાર નથી થતી? ગામ આખુ ભેગુ થઈને ઘર દીઠ 500 ઉધરાવે તોય સારી એવી રકમ એકત્રીત થઈ જાય.. પણ આ દિશામાં આપણે બધા બહુ મોળા છીએ…

પણ ભાચલી નોખુ..

ગામના રામજીમંદિરમાં ગામના યુવાનો ને વડિલો સાથે બેઠક થઈ ને એમાં ભાગીદારીની વાત કરી. અમારા આશ્ચર્ય વચ્ચે કોઈએ સામે એકેય સવાલ કર્યો નહીં. એ થઈ જશે બેન… એવો અમીતભાઈ ને અન્ય મિત્રોનો સૂર.. પોતાના ગામના વિકાસ માટે આવો ઉત્સાહ દાખવનાર આવા મિત્રોને મળીને રાજીપો થયો..

ભાચલીની નજીક નર્મદા કેનાલ જાય. કેનાલ ઓવરફ્લો થાય એટલે એક તળાવમાં પાણી ભરાય પણ આ તળાવ ગળાયે વર્ષો થઈ ગઈ ગયેલા. તળાવ તદન છીછરુ. જો ગળાય તો વધુ પાણી સમાય ને લોકો ખેતીની ત્રણેય સીઝન લઈ શકે..

એક વખતે પાણીના અભાવે ગામના મહત્તમ લોકોએ સ્થળાંતર કરેલું. પણ પાણી આવતા ઘણા લોકો ગામમાં પરત આવ્યા ને ખેતી અને પુશપાલન કરવા માંડ્યા. ગામના ત્રણેક તળાવ ગળાય ને એમાં પાણી ભરાય તો ગામની સમૃદ્ધીમાં ઘણો વધારો થાય.

આમ તો ગામમાં ને ગામના ચરામાં મહત્તમ બાવળ જોઈ શકાય. અમે આ બાવળની જગ્યાએ બીજા ઝાડ વાવવા માટેનું આયોજન પણ ગામની ભાગીદારીથી કરવા ગામના યુવાનોને કહ્યું. એ લોકોએ હાલ તો એ માટે પણ તૈયારી દર્શાવી છે. બાકી તળાવ તો સાથે મળીને ગાળીશું એ નક્કી…

ગામલોકો સાથે કરેલી બેઠક ને જે તળાવ ગાળવાના છે તેના ફોટો સમજવા ખાતર…

#MittalPatel #vssm #water

#watermanagement #savewater

#traditionalwater #groundwater

#rechargewater #Banaskantha

Remarkable attitude of the Sarpanch of Sutharnesdi village towards environment…

Mittal Patel visits water management site

Sutharnesdi village Sarpanch Dineshbhai is an enthusiastic human being. I had to spoke to him regarding the Bharathari families staying in the village. During the conversation, I could sense his aspiration to work towards the development of the village he led. Hence I very casually inquired, “Has the village lake deepened recently?” Well, these casual questions have become a habit these days.

“Ben, I have been thinking about it!” he had responded.

We were quick to grab this opportunity. We shared details of  VSSM’s participatory water management program.

“Ben, the village will contribute and so will I!” Such generous intention.

Under the lake deepening initiative, VSSM funds JCBB expenses for mud excavation, the village community needs to move the excavated soil through tractors and contribute in cash towards creating the maintenance fund. Sutharnesdi’s sarpanch and the community agreed to these clauses.

Ongoing Lake deepening work

We became a little more greedy once the community agreed to lake deepening. “We should also carry tree plantation drive in the village,” I suggested.

Dineshbhai agreed to that too.  Later we visited the lake to be deepened.

If the leadership of other villages are as proactive as Dineshbhai,  grassroots development will not remain a distant story!!

Mittal Patel meets Sarpanch and other villagers of Sutharnesdi village

 

Mittal Patel discusses Water Management and Tree Plantation with the villagers of Sutharnesdi village

#બનાસકાંઠાનું #સુથારનેસડી.. ગામના સરપંચ દિનેશભાઈ બહુ ઉત્સાહી

આમ તો દિનેશભાઈ સાથે મારી વાત ગામમાં રહેતા #ભરથરી પરિવારોના વસવાટને લઈને થયેલી..

પણ એ વાતચીતમાં એમનો ગામના વિકાસ માટેનો ભાવ પ્રબળ દેખાયો. તેમની આ લાગણી જોઈને તમારા ગામનું તળાવ ગળાયેલું છે? એવું સાહજિક પુછાઈ ગયેલું.. પેલું સુથારનું મન બાવળિયે એ કહેવાતની જેમ જ..

દિનેશભાઈએ કહ્યું, બેન તળાવ ગળાવવાની મારી ભાવના છે બસ પછી તો અમે તક ઝડપી લીધી.. લોકભાગીદારીથી તળાવ ગળાવવા બાબતની અમે વાત કરીને એમણે કહ્યું, બેન ગામ સહકાર આપશે વ્યક્તિગત હું પોતે પણ આપીશ…કેવી ઉમદા ભાવના..

અમે તળાવ ગાળીએ એટલે માટી ઉપાડવાનું કાર્ય ગામલોકોએ કરવાનું, જેસીબી અમે મુકીએ એ ઉપરાંત ગામલોકો યથાશક્તિ ફાળો ભેગો કરે જે ખોદકામમાં વપરાય એવી અમારી લાગણી..

સુથારનેસડીના સરપંચ અને ગ્રામજનોએ અમારી આ શરત સાથે તળાવ ગળાવવાની મંજૂરી આપી..

આ સહમતી પછી પાછી લાલચ વધી અમે કહ્યું, ગામમાં વૃક્ષારોપણ પણ કરીએ.. ને દિનેશભાઈને અન્ય સૌએ કહ્યું હા એ પણ કરીએ…એ પછી ગામનું જે તળાવ ગાળવાનું છે એ જોયું..

દરેક ગામ આ રીતે જાગે તો ગામોના વિકાસને ઝાઝી વાર ન લાગે…

#MittalPatel #vssm #water

#watermanagement #waterconservation

#Banaskantha #gujarat #savewater