It was a joy to witness lake fill up to the brim…

Mittal Patel with the Sarpanch and other at Paadan Water Management Site

The rapidly changing climate and its implications have made the need for ‘Jalmandir-water shrines’ essential and imminent.
If we study the recent weather patterns, we will notice that droughts and floods have increased their occurrence. Yet, by February-March, water scarcity begins to surface. Why so?

The water conservation efforts we launched under the guidance of Shri Rashminbhai Sanghvi have spread across arid Banaskantha; the experiences we gathered in the process have given us enough understanding of the required water conservation efforts. However, we feel the efforts government and organisations like us are putting in need to increase manifold.

We must catch and save each drop of water; only then will we be able to give back all the water we have pulled out of the ground.

In Banaskantha, we have deepened and dredged 197 lakes so far. This year alone, we repaired 40 lakes. The support we receive from the villages has helped us reach this number.

The Paadan village of Banaskantha’s Sui block is the last village after which we have the international border with Pakistan. The underground water in this region is saline as it sits at the edge of the Great Rann of Kutchh. Therefore, drilling a borewell is not an option for this village. The main occupation of the communities here is cattle rearing, and the village lake is their lifeline.

With the help of Uni Design Group and the support of the village community, we deepened the lake of Paadan village.

The enthusiastic and compassionate Sarpanch of Shri Bharatsinhji sent us an invite to work in their village. As a result, we deepened the lake in the village.

This year the rain gods have blessed Gujarat. The lake filled up to the brim, and we had the opportunity to witness the incredible sight. We should be thankful to nature for blessing us all with good monsoon and Uni Design for supporting the cause.

Looking at the condition of the region, we feel the lake could be widened a little so that it can hold more water because the villagers depend on this lake.

The primary reason of rural-urban migration is the lack of water. If there is enough water, the villagers would not be compelled to migrate to urban regions in search of livelihood. Banaskantha is a drought-prone region. A good monsoon happens once in a few years. If the lakes are big enough, they can hold more water.

I am grateful to Bharatbhai and his family members. They travelled from Vav to applaud our efforts. I always hesitate to receive accolades for our work, but this Paghri you put on my head feels special; it is an honour that comes with responsibility. I believe that if someone puts it on our heads, we should be able to uphold its integrity of it. And I promise to uphold the honour of it! I am also grateful to the universe for giving me the opportunities and strength to work on such noble causes.

જલમંદિરો મહત્તમ બંધાય એ આજના સમયની મુખ્ય જરૃરિયાત..

આમ વૈશ્વિક અવલોકન કરશો તો જણાશે કે, દુષ્કાળની સાથે સાથે અતિવૃષ્ટિનું પ્રમાણ ઘણું વધ્યું છે. છતાં પાણીની મુશ્કેલી ફેબ્રુઆરી, માર્ચ આવતા આવતા આપણને વર્તાવા માંડે છે.

આવું કેમ ?

આદરણીય રશ્મીનભાઈ સંઘવીના માર્ગદર્શનથી શરૃ કરેલું અમારુ જળ વ્યવસ્થાપનનું કાર્ય આજે તો ઘણું વિસ્તર્યુ છે. આ કાર્યો કરતાં કરતાં જ પાણીના આયોજનમાં ક્યાંક આપણે ઊણા હોઈએ એવું લાગે છે. સરકાર અને અમારા જેવી સંસ્થાઓ ઘણો પ્રયત્ન કરે પણ કદાચ એ પ્રયત્નો વધારે સઘન કરવાની વધારે જરૃર જણાય છે.

વરસતા વરસાદના ટીપે ટીપા ને બચાવી ધરતીના પેટાળમાં ઉતારવાની જરૃર છે…જો આ કરીશું તો જ આપણે ધરતીનું જે દોહન કર્યું છે તે એને પાછુ આપી શકીશું…

બનાસકાંઠામાં અમે 197 તળાવો ઊંડા કર્યા. આ વર્ષે તો 40 તળાવો ઊંડા થયા. ગામોએ ઘણો સહયોગ કર્યો એટલે આ આંકડા સુધી પહોંચી શક્યા.

બનાસકાંઠાના સુઈગામ તાલુકાનું અને પાકિસ્તાન બોર્ડર પર આવેલા પાડણગામનું #તળાવ અમે ઊંડુ કર્યું. આ વિસ્તારમાં તળમાં ખારા પાણી. બોરવેલ શક્ય નથી. ગામ લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલનનો ત્યારે તળાવ આ ગામની મુખ્ય જીવાદારી.

અમે યુની ડીઝાઈન ગ્રુપ અને ગામલોકોના સહયોથી આ ગામનું તળાવ ઊંડુ કર્યું.

ગામના #સરપંચ ભરતસિંહજી બહુ ઉત્સાહી..એમણે અમને ગામનું તળાવ ઊંડુ કરવા માટે કહેણ મોકલેલું ને અમે તળાવ ઊંડુ કર્યું.

આ વર્ષે ચોમાસુ ખુબ સારુ બેઠુ. પાડણનું આખુ તળાવ સુંદર ભરાયું. બસ ચાલુ વરસાદે અમે તળાવ જોવા ગયા. આટલું બધુ પાણી જોઈને રાજી તો થવાય જ. મેઘરાજાએ મહેર કરી એ માટે કુદરતની આભારી. યુની ડીઝાઈને મદદ કરી એ માટે પણ આભારી…

આ વિસ્તારની સ્થિતિ જોતા હજુ આ તળાવ વધારે પહોળુ થાય તે જરૃરી. મૂળ ગામલોકો તેના પર નભે છે માટે..

ગામમાં પાણી નહીં હોય તો લોકો સ્થળાંતર કરશે, ગામ છોડશે ને શહેરમાં રહેવા મજબૂર થશે. ત્યારે ગામડાં ભાંગે નહીં તે પણ જોવું રહ્યું. માટે આ તળાવ વધારે પહોળું કરવાનું મન છે.. મૂળ બનાસકાંઠાનો આ સૂકો વિસ્તાર ચોમાસુ બે ત્રણ વર્ષે એક વખત સારુ આવે. જો મોટા તળાવો હોય તો વરસાદી પાણી વધારે સંગ્રહી શકે…

સરપંચ ભરતભાઈ અને તેમના પરિવારજનોનો ઘણો આભાર.. અમે જે સેવાકાર્યો કરીએ તે બિરદાવવા છેક વાવથી આપ સૌ આવ્યા… આમ તો કોઈ સન્માન કરે તે ગમે નહીં પણ તમારી પાઘડી મને ગમી.. પાઘડી એ જવાબદારી છે. ગમે એને ન પહેરાવાય. એમ પણ હું માનુ ને કોઈ પહેરાવે ને આપણે પહેરીએ તો પછી એને શોભાવવી.. હું પાઘડીને શોભાવીશ એ વચન…..

અમારા કાર્યકર નારણભાઈ અને અન્ય ફીલ્ડવર્કરની આમાં ઘણી મહેનત.. એ લોકો જ તળાવોના પસંદગી કરવાનું ને અન્ય કાર્ય કરે. આવા સરસ મજાના મહેનતુ કાર્યકર મળવા એ પણ સદનસીબ..

કુદરતની આભારી છું એણે આવા સતકાર્યો કરવાની તક આપી…

#MittalPatel #vssm

Mittal Patel visits Padaan Lake which was deepened by VSSM
Mittal Patel visits Padan lake which if filled with rainwater
Mittal Patel receives accolades from Sarpanch Bharatbhai and his family members

 

VSSM is grateful to Rosy Blue Pvt Ltd. And the community for being instrumental in turning this tiny nook green and lush…

Mittal Patel plated Jambu Plant last year which have grown big

“The crematorium of our village wore a haunted look. There wasn’t a single tree to stand under when cremation rituals were performed. Once the rites were over, everyone would spread across in the neighbouring farms to rest under the shade of a tree while the pyre burnt. However, last year with your help, we began planting trees at the crematorium, which has given it a soothing green cover. People now come to the crematorium to enjoy the shade of these trees.” Bharkawada’s ex-sarpanch Jayantibhai shared this very encouraging feedback.

Shri Girishbhai Raval, a retired forest officer, stays in the village. The plantation was carried out under his guidance; he also actively took care of the planted trees. As a result, 2471 of the 2500 trees we planted with Rosy Blue’s help have survived and grown. The community has replaced the 29 who could not withstand the heat.

“Ben, we have planted 45 varieties of trees; it is this diversity that will keep the soil and our environment healthy.” Hasmukhbhai, a resident of Bharkawada tells me.

The plantation drive of Bharkawada had made it as front page news of local daily Divya Bhaskar. The same article was also covered in the nation edition Dainik Jagran.

“Ben, we know the responsibility of nurturing and raising these trees. We promise to raise all the trees we plant.” I remember Haribhai and Bhikhabhai had promised me. “All of us have come together to put our efforts and raise these trees.”

We are grateful to Rosy Blue Pvt Ltd. And the community for being instrumental in turning this tiny nook green and lush…

જુઓ અમે વાવેલા કેવા ઉછર્યા તે…

“અમારા સ્મશાન પાસેથી અમે પસાર થતા તો ભેંકાર લાગતું. ડાધુઓ અગ્નિસંસ્કાર માટે કોઈને લઈને સ્મશાનમાં આવે તો છાંયડો ન મળે. એટલે બધા અગ્નિદાહ આપીને આસપાસના ખેતરમાં જ્યાં છાંયડો મળે ત્યાં વિખરાઈ જાય. એક વર્ષ પહેલાં અમારા સ્મશાનની આ હાલત હતી. પણ તમારી મદદથી અમે સ્મશાનમાં વૃક્ષો વાવ્યા ને આજે સ્મશાન હરિયાળુ થઈ ગયું. લોકો હવે અમસ્તા સ્મશાને બેસવા આવી શકે એવું રળીયામણુ થયું..”

આ શબ્દો છે બનાસકાંઠાના ભરકાવાડા ગામના પૂર્વ સરપંચ જયંતીભાઈના. ગામમાં નિવૃત ફોરેસ્ટ અધિકારી ગીરીશભાઈ રાવલ રહે. એમના માર્ગદર્શન હેઠળ વૃક્ષો વાવ્યા ને એ પોતે સક્રિય રીતે આનું ધ્યાન રાખે. પરિણામે અમે રોઝી બ્લુ ઈન્ડિયા પ્રા.લી.ની મદદથી વાવેલા 2500માંથી 2471 વૃક્ષો આજે ઉછરી રહ્યા છે. જે 29 બળ્યા તે પણ આ ચોમાસે ગામે વાવી દીધા.

ગામના હસમુખભાઈએ કહ્યું, બેન અમારા સ્મશાનમાં 45 જાતના વૃક્ષો અમે વાવ્યા છે. જુદા જુદા વૃક્ષો વાવીયે તો એ જમીનને તંદુરસ્ત રાખે અને પર્યાવરણ માટે પણ એ સાનુકુળ.

એક વર્ષ પહેલાં જ્યારે વૃક્ષો વાવ્યા ત્યારે દિવ્યભાસ્કરના પહેલાં પાને હેડલાઈન છપાઈ હતી. શ્વાસારોપણના નામે. આજ હેડલાઈન સાથે પછી આખા દેશમાં દૈનિક જાગરમાં છપાયેલું.

એ વખતે મે પણ જાંબુ વાવેલો જે ફોટોમાં જોઈ શકાય એવડો થઈ ગયો..

ગામના હરિભાઈ અને ભીખાભાઈએ કહેલું કે, “બેન જવાબદારી પૂર્વક કહીએ છીએ જેટલા વાવશું એ બધા ઉછેરીશું.. ને સાચે ગામનો સંપ સરસ એટલે એકબીજાના પૂરક બની સૌ વૃક્ષોને સાચવે છે દર રવિવારે સૌ શ્રમદાન પણ કરે”આભાર રોઝી બ્લુ ઈન્ડિયા પ્રા.લી. અને ગામલોકોનો તમારી મદદથી અમે બનાસકાંઠામાં હરિયાળી પાથરવામાં નિમિત્ત બની શક્યા છીએ..

#MittalPatel #vssm #TreePlantation

Bharkawada Tree Plantation site
Mittal Patel with Sarpanch , Retired Forest Officer and other villagers at Bharkawada tree plantation site
2471 of the 2500 trees we planted with Rosy Blue’s help have survived and grown
Bharkawada Tree Plantation site
Bharkawada Tree Plantation site

The eager wait for the rains finally comes to an end…

Mittal Patel discusses Water Management with the community

The Kanai village from Sabarkantha‘s Himmatnagar reels under extreme water scarcity.

The community depends on lakes to quench their water needs. Hence, this year we partnered with the community to dredge the lakes. Come monsoon, and the rain gods also decided to bless the efforts.

The funds to support the lake deepening were funded by our dear Krishnakant uncle while the community lifted the excavated soil.

This year because of repeated requests, we ventured into Sabarkantha for the deepening lakes. All the three lakes we deepened have filled up well. Both agriculture and cattle will have enough to last a year, villagers have shared.

Water conservation is the moment’s need; let us pledge to conserve every drop of water.

Thank you, to our dear Krishnakant uncle and the community, for their support. And a special mention for the efforts VSSM‘s Tohid has put in for these water conservation efforts.

સાબરકાંઠાના હિંમતનગરનું કનઈ પાણીની સખત મુશ્કેલી.

તળાવો મોટો આધાર આ વખતે અમે ગામનું એક તળાવ ખોદવામાં સહયોગ કર્યો અને વરસાદે મહેર કરી.

આમારા કૃષ્ણકાંત અંકલે આ માટે મદદ કરી. ગામે માટી ઉપાડી.

બનાસકાંઠા સિવાય આ વર્ષે સાબરકાંઠામાં ત્રણ તળાવ કર્યા ને ત્રણે સરસ ભરાયા. ખેતીની બે સીઝનમાં અને પશુપાલનમાં તકલીફ નહિ પડે એવું ગામે કહ્યું.

બસ પાણીના ટીપે ટીપા ને બચાવીએ..

આભાર અંકલ અને ગામના સૌનો. અમારા તોહીદની પણ સરસ મહેનત..

Ongoing Kanai Lake Deepening Work
Kanai Lake filled with rainwater
Kanai Lake filled with rainwater
Kanai Water Management Site

VSSM now receives invites to work on the deepening of lakes with acceptance of all the pre-conditions VSSM puts forward…

Mittal Patel visit the village when dredging work was underway

In life, it happens with people we have seldom met or never met, yet we form special bonds with them. As a result, we also exercise certain rights and agreements in such relationships. Our bond with Banaskantha is one such…

A few years ago, we embarked on the journey to build water shrines in Banaskatha. The rocky ride of the beginning is turning into a smooth path as the team of VSSM now receives invites to work on the deepening of lakes with acceptance of all the pre-conditions VSSM puts forward. They tell us we have the right to put forward our conditions. And this awakening only makes us happy.

The lake at Arnivada village had ceased to exist, with no sign of its being. It had chocked under the uncontrolled growth of gando-baval and layers of soil accumulation. No one could tell that the site was once a lake.

The village leaders sent us an invite and agreed to accept all the criteria for dredging the lake in partnership. We began removing the clogs and muck that had overwhelmed the lake’s existence (as seen in the attached image).

I had the opportunity to visit the village when the dredging work was underway. The community gave us a warm welcome and their wish to allocate space for planting trees, but the town could not reach a consensus on the matter. We will be waiting for them to come an agreement, hopefully soon! I wish for a day when the villages wake up to the call of the earth and do their bit to preserve nature.

કેટલાક લોકોને ક્યારેક મળવાનું થયું હોય અથવા ક્યારેય મળ્યા જ નહોઈયે છતાં તેમની સાથે એક અનોખો નાતો બંધાઈ જાય. જેના લીધે કેટલાક હક પણ મળી જાય…ને હક હોય ત્યાં લાગણી હોય એટલે વાતને માન્યતા પણ ઝટ મળે..

બનાસકાંઠા સાથે આવો જ નાતો બંધાઈ ગયો છે. જલમંદિરોના નિર્માણનું કાર્ય અમે આરંભ્યું. હવે તો ગામો સામેથી પોતાના ગામમાં આવવા આમંત્રણ આપે ને આમંત્રણની સાથે અમે કહીએ તે શરતો મંજૂર કરે. શરતો મૂકી શકવાનો હક આપે. એનાથી વધારે રાજી થવાય.

અરણીવાડાગામ જ્યાનું ગામ તળાવ બાવળોથી ભરેલું અને પુરાઈ જવાના આરે. થોડું સાહિતીક રીતે કહુ તો બિચારુ મૂંઝારા અનુભવતું. મૂંઝારા અનુભવે એ વ્યાજબી. એક તો ગાંડો બાવળ પરેશાન કરે ને બીજા માટીના તો થર પથરાયેલા. આમ અસલ સ્વરૃપ જ નહોતું.

ગામે કહેણ મોકલ્યું, માટી ઉપાડવાની શરત મંજૂરી કરી ને અમે તળાવના મૂંઝારા દૂર કરવાનું શરૃ કર્યું. એક ફેઝમાં ખોદાયેલું તળાવ જોઈ શકાય છે.

ગામમાં તળાવ ઊંડુ થતું હતું તે વખતે જવાનું થયું ત્યારે લોકોએ વહાલથી સ્વાગત તો કર્યું સાથે વૃક્ષો ઉછેરવા જગ્યા આપવા કહ્યું. ખેર પછી વૃક્ષો ઉછેરવા બાબતે ગામની સહમતી ન આવી. પણ સહમતી આવે એની વાટ….

આશા રાખુ પર્યાવરણ માટે દરેક ગામ જાગે ને પોતાના ભાગનું કરે..

#MittalPatel #vssm

Arnivada lake after digging
The village leaders sent us an invite and agreed to accept all the criteria for dredging the lake in partnership
We began removing the clogs and muck that had overwhelmed the lake’s existence
Mittal Patel with the villagers at Arnivada water management site
Lake after digging

VSSM’s tree plantation programme is successful with remarkable contribution of the VrukshMitra…

Mittal Patel visits Surana Tree Plantation Site

“Bahen, please plant trees in our village; not a single tree will die. We will raise them well. I take personal responsibility!”

Many promise like so while inviting us to their village for tree plantation. But planting a tree and raising one are two completely different responsibilities. We plant saplings that need to be nurtured and raised like a child. If one fails to care for the saplings, they die in infancy.

Many villages succeed in performing the responsibility they take, but there have been instances where our team struggled to raise the trees.

But when Rameshbhai Gadaliya from Surana village came up with the above request, we knew we had to affirm his request. VSSM holds a special place for  Rameshbhai because he belongs to a nomadic community. There was also a strong emphasis on community’s support and contribution to the plantation drive. In 2021 we took up planting 4000 trees at Surana’s crematorium and school premises.

The trees are cared for by Chandubhai and his wife; however, you will find Rameshbhai at the crematorium even during the night. The village Panchayat provides water to these trees, but that happens in night because, during the day, water needs to reach the households. Hence, Rameshbhai keeps a vigil and ensures each tree receives water. Maybe that is the reason these barely-year-old trees look like young adults.

Every year to encourage and applaud the tree caregivers, we give awards to the best vriksh mitr and vriksh samiti. This year the community approach has been so appreciable that we are looking at some stiff competition.

The insects, birds and animals have already made this woodland their home as we spot hare and mongoose loitering around.

“Come, come… these wild lands have been created for you only,” we can’t stop ourselves from sending this invite to these fellow earth dwellers.

Rashelbhai from Rosy Blue India Private Limited provided the financial support to help us create this woodland. And the village community whose efforts have been instrumental in raising these trees, cleaned and fenced the site while also bringing water to the plantation spot.

If each village decided to create such woodlands of 25 to 30 thousand trees, Banaskantha would not need water from Narmada. Instead, the trees will compel the rain gods to bless them yearly.

I hope everyone realises this and does the needful.

“એક વખત અમારા ગામમાં વૃક્ષો વાવી તો જુઓ બેન અમે એને સરસ ઉછેરીશું.. હું વ્યક્તિગત જવાબદારી લઉ. વાવેલામાંથી એકેય બળવા નહીં દઉં”આમ તો આવા વચન પોતાના ગામમાં વૃક્ષો વાવવાનું અમને આમંત્રણ આપે ત્યારે ગામલોકો આપે. પણ પછી પાલન કરવું ઘણું અઘરુ. અમે તો બાલતરુ વાવીએ.. જે નાના બાળક જેવા. માની જેમ એની કાળજી કરવી પડે. ન કરીએ તો એનું બાળમરણ થાય.ઘણા ગામો આમાં સો ટકા ખરા ઉતરે.. પણ કેટલાકમાં કડવા અનુભવો પણ થાય ને ગામને મુકીને અમારી ટીમે ત્યાં મથવું પડે એવો વારો આવે..

પણ મને ઉપરોક્ત વાત જેમણે કરી તે સુરાણાગામના રમેશભાઈ ગાડલિયા. વિચરતી જાતિના એટલે અમારા માટે જરા એમને વિશેષ મમત્વ. વળી ગામ પણ સહકાર આપશે એવું એમણે ભારપૂર્વક કહ્યું ને અમે સુરાણાના સ્મશાન અને નિશાળમાં મળીને  4000 થી વધુ વૃક્ષો ઓગષ્ટ 2021માં વાવ્યા.

વૃક્ષમિત્ર તરીકે ચંદુ ને એની ઘરવાળી કામ કરે. એ બેઉની મહેનત તો ખરી પણ રમેશભાઈ તો રાતનાય સ્મશાનમાં મળે. પંચાયત આ વૃક્ષોને પાણી આપે. પણ દિવસ દરમ્યાન ગામમાં પાણી આપવું પડે. સ્મશાનના આ વૃક્ષો માટે રાતના પાણી વાળવાનું રમેશભાઈ કરાવે ને પોતે રાતના સ્મશાનમાં હાજર રહે ને બધા વૃક્ષોને પાણી મળી રહે તેની ખાત્રી કરે.

કદાચ એટલે જ હજુ એક વર્ષના આ વૃક્ષો થયા નથી છતાં એનો ઉછેર તરુણ જેવો થયો છે.

અમે દર વર્ષે શ્રેષ્ઠ વૃક્ષો ઉછેરના અમારા વૃક્ષોમિત્રો અને વૃક્ષમંડળીઓને એવોર્ડ આપીએ.. આ વખતે અમારી સ્પર્ધા જબરી થવાની.. કોને એવોર્ડ આપવાને કોને નહીં એ મુશ્કેલીવાળુ છે.

સુરાણામાં ઊભા થયેલા આ જંગલમાં કેટલાય જીવોએ પોતાનું ઘર ઊભુ કરી દીધું છે. કેટલા બધા પક્ષીઓએ પોતાના માળા બાંધ્યા છે. સસલા, નોળિયા વગેરે જેવા જીવો પણ આ જંગલમાં આવી ગયા છે.. આવો બાપ આવો તમારા માટે જ આ જંગલો ઊભા કર્યા છે એવું એમને જોઈને હરખાતા બોલાઈ જાય..

રોઝી બ્લુ ઈન્ડિયા પ્રા.લી. કંપની – રશેલભાઈએ અમને આ જંગલ ઊભુ કરવા આર્થિક સહયોગ કર્યો. જ્યારે ગામનો સહયોગ તો હોય જ એના વગર આવડુ મોટુ જંગલ ઊભુ કરવું મુશ્કેલ. સફાઈ, તારની વાડ, અને્ પાણીની વ્યવસ્થા એમણે કરી આપેલી.

વૃક્ષ ઉછેર અભીયાનમાં તમે પણ આર્થિક મદદ કરી શકો.. 9099936013 પર તમારુ અનુદાન પેટીએમ કરી શકાય.

અમારા કાર્યકર નારણભાઈ, મહેશભાઈ, ઈશ્વર અને હરેશભાઈની ભૂમિકા પણ આમાં મોટી… એ સતત દેખભાળ કરે આ વૃક્ષોની..

બસ દરેક ગામ પોતાના ગામમાં પચીસ – ત્રીસ હજારથી વધુ વૃક્ષોના આવા જંગલો ઊભા કરે તો બનાસકાંઠાને નર્મદાના પાણીની જરૃર નહીં પડે.. વરસાદ જ પોતાની મેળે આવવા મજબૂર થઈ જશે…બસ સૌ જાગે એમ ઈચ્છીએ…

#MittalPatel #vssm

Mittal Patel with the Vriksh Mitr Rameshbhai Gadaliya
Surana Tree Plantation site
Surana Tree Plantation Site
Mittal Patel visits Surana Tree Plantation Site
Surana Tree Plantation Site
Surana Tree Plantation Site
Surana Tree Plantation Site

We have initiated water conservation efforts in Sabarkantha…

Mittal Patel addresses gram sabha arranged by local leadership in Sabarkantha

“Ben, our village reels under severe water challenges. 150-200 ft under the ground, we hit the rocks. To have water in our wells and drill borewells, we must keep our lakes healthy. Since the community here values water and understands its importance, it has always tried to dredge and maintain the lakes without any support from the government. Can you please help us deepen our lakes? this request to you is not to help us gratuitously; we will contribute to the efforts and lift the dredged muck/soil.” Mahendibhai from Sabarkantha came to us with this request.

Mahendibhai has requested us to visit their village for the last three months. Despite our efforts, we found it hard to make it to Kanai. Also, it was a village in Sabarkantha and we weren’t prepared to venture into a new region. However, we had our apprehensions because of our past experiences of false promises. Community leadership would invite us to work in their village, but they would back out when the contribution was requested.

Nonetheless, giving in to Tohid and Mahendibhai’s request, we visited Kanai village not just to see the lake to be dredged but also to see the site for tree plantation as promised.

The local leadership had arranged for a Gram Sabha where Mahendibhai introduced VSSM, its initiatives and its approach. The community agreed to contribute to the lake deepening and tree plantation drive. Although the water scarcity in the village is absolute, the availability of water would help them with agriculture and cattle farming. The unity at Kanai village is exceptional; we haven’t come across many proactive villages like this one.

Of course, there was an imminent need to deepen the lake in Kanai. Hence, we put in a request to Krishnakant Uncle, who immediately agreed to support the task.

We will be building ‘Sanjeev Jalashay’ with the contribution of the villagers.

The village has also earmarked enough land to plant 10,000 trees; if they can provide water, VSSM will plant trees on the allotted site.

We have initiated water conservation efforts in Sabarkantha; two lakes were deepened in the tribal region of Poshina (more on that later). But, of course, the desire is to have more proactive villages like Kanai.

સાબરકાંઠાથી…

“બેન અમારા ગામમાં પાણીની ખુબ મુશ્કેલી છે. 150 થી 200 ફૂટે કાળો પથ્થર આવી જાય. બોરવેલ ને કૂવા અમે કરીએ. પણ આ બધામાં પાણી આવે તે માટે અમારા ગામના તળાવો અમારે સાબદા રાખવા પડે. એટલે અમારા કનઈવાસીઓએ સરકારની મદદ વગર જાતે અમારા તળાવો શક્ય ઊંડા કરવા કોશીશ કરી છે. અમને પાણીનું મહત્વ ખબર છે. તમે અમારા ગામનું તળાવ ઊંડુ કરવા મદદ કરો. અમને મફત કશું નથી જોઈતું અમે પણ ફાળો આપીશું, માટી ઉપાડીશું.”

સાબરકાંઠાના કનઈગામના મહેંદીભાઈએ આ કહ્યું.

આમ તો છેલ્લા છ મહિનાથી એ પોતાના ગામમાં આવવાનું નિમંત્રણ આપી રહ્યા હતા. પણ સંજોગો નહોતો થતા. વળી અમે નવા વિસ્તારમાં જવા તૈયાર નહીં. મૂળ ભાગીદારીની વાતો ઘણા કરે પણ ખરા અર્થમાં ભાગીદારીની વાત આવે ત્યારે લોકો ફસકી જાય માટે નથી કરવું એવું મન બનાવેલું..

પણ અમારા કાર્યકર તોહીદ અને મહેંદીભાઈના આગ્રહને વશ તળાવ જોવા સાથે એમણે પોતાના ગામમાં વૃક્ષો ઉછેરવા પણ એક જગ્યા આપવા કહેલું તે એ જોવા ખાસ ગયા.અમે ગામમાં પહોંચ્યા તો ગામે સરસ ગ્રામસભાનું આયોજન કરેલું ને સૌને VSSM કેવી રીતે કામ કરે તે મહેંદીભાઈએ સમજાવેલું. ગ્રામસભામાં સૌએ તળાવ ઊડું કરવા અને વૃક્ષો ઉછેરવા શક્ય તમામ સહયોગની ખાત્રી આપી.

આખા ગામનો સંપ જબરજસ્ત. આવા સંપીલા ગામ મે ખાસ જોયા નથી. પાણીની સખત મુશ્કેલી. ખેતીની બે સીઝન એ લોકો લે. પણ ખેતી કરતા વધુ પાણી મળે તો પશુપાલન થઈ શકે તેવું તેમણે કહ્યું.

સ્થિતિ સમજી તળાવ ઊંડુ કરવું જરૃરી લાગ્યું ને અમારા ક્રિષ્ણકાંત અંકલ(મહેતા)ને મદદ કરવા કહ્યુ ને એમણે તુરત એ માટે હા પાડી.

સંજીવ જળાશય અમે બાંધીશું ગામ પણ ભાગીદારી નોંધાવશે. સાથે લગભગ 10,000 વૃક્ષો ઉછરી શકે તેવી જગ્યા પણ ગામે આપી. ગામ પાણીની વ્યવસ્થા કરી આપશે તો વૃક્ષો પણ વાવીશું અને ઉછેરીશું. અને હા સાબરકાંઠામાં જળસંચયના કાર્યો શરૃ કર્યા. #પોશિના આદિવાસી વિસ્તાર ત્યાં આ વર્ષે બે તળાવ ગાળ્યા.. એની વાત ફરી ક્યારેક… પણ દરેક ગામોમાં કનઈ જેવો સંપ થાય તે ઈચ્છનીય…

#MittalPatel #vssm

Mittal Patel with VSSM Co-ordinator Tohid Sheikh and Mahendibhai
Mittal Patel discussing Water Management with the village leaders
Mittal Patel discusses water management with the villagers
Mittal Patel visits water mangement site in kanai village
Kanai Water Management Site
Kanai Lake before digging

Commedable support of People of Kant…

Mittal Patel discusses Water Management with the villagers

“Can you help us make a lake in our village? Our village has a low lying site where the rainwater flows. Although it is not a traditional lake, we want to create a shallow pond. And it would be best if we did not dig deep because the potters still use the clay from here. We want to deepen it just enough to hold up the water flowing during monsoons. It would enable water to trickle into the ground and recharge the water tables. So can you help us deepen the spot and create a pond?”

Hiteshbhai from Banaskantha’s Kaant village requested the above from VSSM’s Naranbhai. However, the site was not a traditional water body that was filled with muck and deposits. Still, considering the wish of Hiteshbhai and the community members, we eventually made a pond at Kaant. VSSM dredged the soil while the community lifted the excavated soil.

The community had been insisting I make a visit to Kaant, which I did during my recent visit to Banaskantha. The leadership of Kant village is proactive regarding water and environment conservation, and we plan to increase environmental initiatives in this village.

We have reached a point when it is crucial to conserve each drop of rain; hence such requests from the community should only be honoured and fulfilled.

The pictures shared reveal the before – after of the site deepened.

We are grateful to The North Gujarat Integrated Rural Development and Research Foundation for supporting the creation of this lake/pond at Kaant.

‘અમારા કાંટનું તળાવ તમે ગાળી આપશો? ચોમાસાનું પાણી જ્યાં ભરાય છે તે જગ્યા પર તળાવ જેવું કશું છે જ નહીં. અમારે બહુ ઊંડુ પણ નથી કરવું. મૂળ એ જગ્યા પર માટી સારી છે. અમારા ગામના કુંભાર માટલા ઘડવા ત્યાંથી માટી લઈ જાય છે એટલે તળાવની બધી માટી નથી કાઢવી. પણ વરસાદનુ જેટલું પાણી આ જગ્યા પર આવે તે બધુ ત્યાં રોકાય અને જમીનમાં ઉતરે એ માટે તમે નાનકડુ તળાવ કરી આપો એમ ઈચ્છું છું. ‘

બનાસકાંઠાના કાંટગામના હીતેશભાઈએ આ વાત કરીને અમારા કાર્યકર નારણભાઈએ કાંટની મુલાકાત કરી. એ પછી અમે ગામનું તળાવ ગાળવાનું અમે શરૃ કર્યું.

હીતેશભાઈ અને ગામના સૌની લાગણીને અનુલક્ષીને અમે તળાવ જેવી સ્થિતિ નહોતી તે જગ્યા પર તળાવ ગાળવાનું શરૃ કર્યું. ગામે માટી ઉપા઼ડવાનું કર્યું ને સહુના સહિયારા પ્રયાસથી નાનકડુ તળાવ ગામની મરજી પ્રમાણેનું અમે ગાળ્યું.

હમણાં બનાસકાંઠા જવાનું થયું તે વેળા ગામની પ્રબળ ઈચ્છા હતી માટે ખાસ કાંટ જવાનું થયું. પાણી અને પર્યાવરણને લઈને કાંટ જાગૃત ગામ.

આગામી દિવસોમાં આ ગામમાં પર્યાવરણલક્ષી કાર્યો વધારે કરવાની ઈચ્છા..

પણ પાણીના ટીપે ટીપાને બચાવવાનું કરવું પડે તેવી સ્થિતિ પર આપણે પહોંચ્યા છે માટે આ દિશામાં વધારે કાર્ય થાય તે જરૃરી.

કાંટનું તળાવ પહેલાં અને હવે એ ફોટોમાં જોઈ શકાય.

આ તળાવ ગળાવવા The North Gujarat Integrated Rural Development and Research Foundation દ્વારા મદદ કરવામાં આવી. જે માટે તેમના આભારી છીએ.

#MittalPatel #vssm

 

Kant Lake before digging
Mittal Patel visits Kant Water Management Site
Kant Lake after digging

Developing understanding about water conserving…

Mittal Patel visits Water Management site

Better late than never… I am glad people have begun paying attention to the looming water crisis and are working towards adopting methods to conserve it.

Almost four years ago, we deepened the lake at Kankar village in Banaskantha’s Kankrej. After it was deepened, the lake could catch the rainwater, and with its linking to the Sardar Sarovar pipeline, the government also filled it up at least thrice during one year. As a result, the borewells that had dried up or were breathing their last have found a fresh lease of life as the water tables have gone up.

For the last three decades, we have been exploiting our groundwater reserves at an insane pace. We have almost emptied the water from the earth’s belly; when do we intend to replenish all we have taken out? What do we leave for our coming generations?

Gujarat, Madhya Pradesh and Rajasthan share the waters of Narmada. Hence, we must practice prudence when it comes to using and managing the waters of Narmada and other rivers as well.

When the Sardar Sarovar dam overflows during the monsoons if its waters can be used to fill up the lakes of regions like Banaskantha and Kutchh it will help raise the groundwater tables.

For the last six years, VSSM has been deepening the village lakes in Banaskantha. So far, we have deepened 190 lakes and plan to continue deepening more. This year with the soaring temperatures, our prayers to the Rain God has also intensified as we pray for abundant rains that could fill up the deepened lakes.

And may the Sardar Sarovar also receive enough water to help fill up the parched water bodies.

The images share the before – after scenes of Kankar lake; the water-filled image is from the previous winter.

જળસંચયનું કાર્ય ખુબ અગત્યનું… લોકો ભલે  થોડું મોડુ પણ એનું મહત્વ સમજ્યા એ ગમ્યું.

અમે ચારેક વર્ષ પહેલાં બનાસકાંઠાના કાંકરેજના કાકરગામનું ગામ  તળાવ ઊંડું કર્યું. તળાવ ઊંડું થયું તેમાં ચોમાસે પાણી ભરાયું સાથે નર્મદા પાઈપ લાઈન સાથે જોડી વર્ષમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણેક વખત તળાવ ભરવાનું પણ સરકારે કર્યું પરિણામે ગામના ખેડૂતો કહે એમ, ગામના ઘણા ખેડૂતોના બોરવેલ ડચકા લેતા હતા, ઘણા તો બંધ જ થઈ ગયેલા એ બધા  આ તળાવ ભરાવાના કારણે સજીવન થઈ ગયા.

સતત પાણી ભરાવાના   લીધે ગામમાં પાણીના તળ પણ ઉપર આવ્યા. છેલ્લા પચીસ  – ત્રીસ વર્ષમાં આપણે અમાપ પાણી ભૂગર્ભમાંથી ઉલેચ્યું…

પેટાળ  ખાલી કરી દીધા  પેટાળ પરત ભરવામાં નહીં આવે તો આવનારી પેઢીને આપણે શું આપીશું એ પ્રશ્ન છે.. વળી મા રેવા-  નર્મદાના પાણી પર ગુજરાત,  મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન ત્રણેયને જોઈએ…

આવામાં નર્મદાના  પાણીનું તેમજ એ સિવાયની નદીઓના પાણીનું યોગ્ય વ્યવસ્થાપન થાય તે જરૃરી.ચોમાસામાં નર્મદા ડેમ ઓવર ફ્લો થાય એ વખતે બનાસકાંઠા, કચ્છ  જેવા સુકા પ્રદેશના તળાવમાં કે જ્યાં  વરસાદ ઓછો છે ત્યાના જળાશયો ભરવામાં  આવે તો પણ ઘણો ફાયદો થાય..

અમે તળાવો ઊંડા કરવાનું છેલ્લા છ વર્ષથી કરીએ. અત્યાર સુધી  બનાસકાંઠામાં 190 તળાવો ઊંડા કર્યા અને હાલમાં આ કાર્ય ચાલી રહ્યું છે. આ વર્ષે મેઘરાજાને પણ પ્રાર્થના કે  મન મુકીને વરસે અને ગાળેલા બધા  તળાવો બરાબર ભરાય. સાથે સરદાર સરોવરમાં પણ એટલું પાણી આવે કે તરસ્યા બધાય જળાશયોની તરસ એનાથી સંતાષોય…

બાકી કાકરમાં ખોદલું તળાવ અને ખોદાયા પછી ભરાયેલું તળાવ.. ભરાયેલા તળાવનો ફોટો ગત શિયાળાનો છે..

#MittalPatel #vssm

Villagers at Kakar lake
After scenes of Kankar lake
The lake VSSM deepened fill up with rainwater
Ongoing Lake deepening work

Let us all commit to raising Vruksh Mandir in every village…

 

Mittal Patel with the Vrukhsmitra Sava Ba

 

Benap, one of the remotest village of Banaskantha is a village of extremes. Extreme cold, extreme heat and acute water shortage are the norm in this village.

In 2019, Benap’s sarpanch Paragbhai had requested for bringing the tree plantation drive to their village. As a result, we planted trees around the village crematorium. We were a little concerned if they would be cared for, but the vrukshmitra has done an excellent job, and Paragbhai has efficiently supervised the entire effort. Three years later, we have a small woodland growing around the crematorium.

In 2021,  Paragbhai shared a desire to raise a second woodland. The humble community members from the village set aside 9 acres of land. The District Development Officer of Banaskantha helped us clean the space, dig pits for plant trees, and buy saplings. The village community and our dear Krishnakant Uncle and Dr Indira auntie supported to enable us to plant and raise  10,000 trees and create a woodland named Sanjeev Upvan.

It has been eight months since we planted the trees to create Sanjeev Upvan, the second woodland in Benap. The care and nurturing by tree caregiver  Sava Ba, Sarpanch Paragbhai, the proactive youth of Benap and VSSM’s Bhagwan have all helped create a beautiful and calming woodland. The height of the trees has surprised us as well. At one point, we were uncertain if the trees would take roots in this harsh and arid land, but looking at the healthy and happy trees, we are sure of a thriving woodland coming up. The goodwill of all who have supported it has helped create wonders.

A site filled with the notorious gando-baval, Sanjeev Upvan is a sight to behold. Guava, Jamun, Neem, Gulmohar, Peepul, Indian Fig tree, Saru, Peltaform trees sway in joy as if they are eagerly waiting for their inhabitants to arrive.

We have created a small woodland and offered it to Mother Earth, and I wish you spare some resources to develop such forests in your village. A forest that will be home to thousands of living beings. If we can create such woodlands in the rain-starved Banaskantha, the Rain Gods will be compelled to bless the region. So let us all commit to raising Vruksh Mandir in every village.

If you have a fenced and water sufficient site in Banaskantha, you may call  Naranbhai on 9099936035 for raising a Vruksh Mandir.

વૃક્ષમંદિર નિર્માણ..

બનાસકાંઠાનું છેવાડ આવેલું ગામ બેણપ. ટાઢ અને તડકો બેય તોબા પોકારી દે એવા અહીં પડે. પાણીની અછતવાળો વિસ્તાર. ગામમાં વૃક્ષો ઉછેરવા સરપંચ પરાગભાઈએ અમને 2019માં કહેણ મોકલ્યું ને અમે સ્મશાનમાં વૃક્ષો વાવ્યા. જો કે શંકા નહીં ઉછરેની હતી પણ વૃક્ષમિત્રની મહેનત ને સરપંચની દેખરેખના લીધે સૂકા વિસ્તારમાં નાનકડુ વન ઊભુ થઈ ગયું.

પછી તો હિંમત આવી. 2021માં પરાગભાઈને બીજુ એક વન ઊભુ કરવા જગ્યા આપવા કહ્યું ને ગામના સજ્જન માણસોએ હોંશે હોંશે 9 એકરથી વધુ જગ્યા આપી. બનાસકાંઠાના જિલ્લા વિકાસ અધિકારીએ જગ્યાની સફાઈ, વૃક્ષો વાવવા ખાડા કરવામાં મદદ કરી. ઘણા વૃક્ષો પણ ખરીદીને આપ્યા. બાકીની મદદ ગ્રામજનો ને અમારા પ્રિય ક્રિષ્ણકાંત મહેતા નેેે ડો.ઈન્દીરા મહેતાએ કરી ને સરસ મજાનું સંજીવ ઉપવન ઊભુ થયું જ્યાં 10,000 વૃક્ષો લહેરાઈ રહ્યા છે. ગામમાં અમે ઊભુ કરેેલું આ બીજુ ઉપવન એમાં વૃક્ષ વાવે આઠ મહિના થયા છે પણ અમારા વૃક્ષમિત્ર સવા બા સરપંચ પરાગભાઈ ને ગામના અન્ય ઉત્સાહી યુવાનોની સક્રિયતા ઘણી વળી અમારા કાર્યકર ભગવાનની પણ દેખરેખ એટલે વૃક્ષો સારી રીતે ઉછરી રહ્યા છે.

વૃક્ષોની ઊંચાઈ પણ નવાઈ લાગે તેવી.. આ વિસ્તાર જે રીતનો એ જોતા આવું સરસ વન ઊભુ થશે એની શંકા  હતી પણ થઈ ગયું. કદાચ મદદ કરનાર સૌનો પુણ્યભાવ પણ કામે લાગ્યો.

જામફળ,જાંબુ, કાશીદ, લીમડો, ગુલમહોર, પીપળ, સરૃ, ઉમરો વગેરે જેવા વૃક્ષો સંજીવ ઉપવનમાં લહેરાઈ રહ્યા છે. એક વખત આ જગ્યા ગાંડાબાવળથી ભરેલી હતી. ત્યાં હવે જાતજાતના ફૂલ ફળવાળા વૃક્ષો ઉગ્યા છે. આ વૃક્ષો મોટા થશે ને હજારો જીવોનું આ ઘર બનશે..

બેણપ ગામે નાનકડુ જંગલ બનાવીને મા ધરતીનેે આપવાનું કર્યું. તમે પણ તમારા ગામમાં એક નાનકડુ જંગલ – ભગવાનના ભાગરૃપે કાઢો તેવું ઈચ્છુ જ્યાં અબોલ જીવો કોઈ ભય વગર રહી શકે.  ગાઢ જંગલ 10000 થી 15000 વૃક્ષોનું ગામે ગામ થશે તો ઓછા વરસાદવાળા બનાસકાંઠામાં ભગવાને વરસવા મજબૂર થવું પડશે એ નક્કી તો ચાલો ગામે ગામ વૃક્ષમંદિરોનું નિર્માણ કરીએ…

બનાસકાંઠામાં આવેલા ગામમાં તારફ્રેન્સીંગ, પાણીની સુવિધાવાળી જગ્યા હોય તો વૃક્ષમંદિર નિર્માણ માટે 9099936035 પર નારણભાઈનો સંપર્ક કરવા વિનંતી.

#MittalPatel #VSSM #TreePlantation #TreePlantingChallenge #treeoflife #trees #trending #maketrend

It has been eight months since we planted the trees to create Sanjeev Upvan, the second woodland in Benap
Guava, Jamun, Neem, Gulmohar, Peepul, Indian Fig tree, Saru, Peltaform trees sway in joy as if they are eagerly waiting for their inhabitants to arrive.
Mittal Patel meets Sarpanch , Vrukshmitra and other community members
With the help of villagers and well-wishers enable us to plant and raise 10,000 trees and create a woodland named Sanjeev Upvan.
Benap Tree Plantation site
Mittal Patel visits benap tree plantation site
10,000 trees have been planted and raise

VSSM’s tree plantation programme is successful with remarkable participation of the village…

Mittal Patel visits Vruksh Mandir with the villagers

The wise and aware community leaders of various villages have begun sending requests to VSSM for launching a tree plantation campaign in their respective villages. VSSM calls the plantation sites – vruksh-mandir/tree temples.

Maheshbhai from Tharad’s Duva village called us, and we reached the village to inspect the site around the village crematorium. The community had initiated clearing the area of wild baval trees and building a boundary wall around the chosen location. They had also made arrangements for water to set up the drip irrigation system.

VSSM will dig pits to plant trees, bring trees, install a drip irrigation system, and appoint and pay the vriksh-mitr (caretaker of the trees).

Duva’s Maheshbhai is a very humble and aware individual; he understands that the more vruksh-mandirs we raise, the better it is for Mother Earth. So he has convinced the sarpanch and community of Kalash Luvana village to raise a tree temple in their town.

We need individuals like Mahesbhai, who can play the catalyst and convince more villages to join in.

If the community of Banaskantha wakes up to this acute need for planting trees, we will soon be able to make Banaskantha green again!

પોતાના ગામમાં વૃક્ષમંદિર ઊભા કરવા ગામના જાગૃત વ્યક્તિઓના કહેણ આવવા માંડ્યા.

થરાદના ડુવા ગામથી મહેશભાઈનો ફોન આવ્યો ને અમે પહોંચ્યા ડુવાનું સ્મશાન જોવા. ખૂબ મોટુ સ્મશાન. અમારી શરત પ્રમાણે સ્મશાન ફરતે દિવાલ કરેલી ને ગાંડાબાવળથી ભરેલા સ્મશાનમાંથી ગાંડા બાવળ કાઢવાનું પણ ગામના જાગૃત નાગરિકોએ ભેગા મળીને શરૃ કર્યું. આ સિવાય પાણીની વ્યવસ્થા પણ ગામે કરી.

અમે ખાડા કરી, વૃક્ષો લાવી વાવવાનું, ડ્રીપ લગાડવાનું ને ત્રણ વર્ષ માટે વૃક્ષમિત્રની નીમણૂક કરી વૃક્ષની માવજત કરવાનું કરીશું.

ડુવાના મહેશભાઈ એકદમ સજ્જન માણસ ને જાગૃત પણ ખરા અમે એમને વધારે વૃક્ષમંદિર બનાવવા અન્ય પરિચીત ગામોને તૈયાર કરવા કહ્યું ને એમણે કળશ લુવાણાગામના સરપંચ શ્રી સાથે વાત કરીને ત્યાં વૃક્ષો વવાય તે માટે સૌને તૈયાર કર્યા.

મહેશભાઈની જેવા જાગૃત નાગરીકોની અમને જરૃર જેઓ આંગળી ચિંધવાનું કરે.

બસ બનાસકાંઠા જાગે ને સહયોગ કરે તો આપણે સૌ સાથે મળીને એને હરિયાળો કરીશું એ નક્કી..

Mittal Patel with Maheshbhai and other communtiy members
Duva Tree Plantation site
The community had initiated clearing the area of wild baval trees